Sport • 14 Mamyr, 2020

Dańqtylar kóshin Karelın bastap tur

72 retkórsetildi

Osydan dál 116 jyl buryn, ıaǵnı 1904 jyldyń 23-26 mamyry aralyǵynda Aýstrııanyń astanasy – Venada grek-rım kúresinen álem chempıonatynyń tusaýy kesildi. Resmı túrde tuńǵysh ret uıymdastyrylǵan balýandar básekesinde 26 úmitker kúsh synasty. 75 kılo salmaq dárejesinde shvesııalyq Severın Ahlkvıst top jarsa, +75 kılo salmaqta jergilikti balýan Rýdolf Arnold aldyna jan salmady.

Búgingi maqalamyzda biz grek-rım kúresinen ótken álem chempıonattarynda eń kóp júlde alǵan balýandar ja­ıynda áńgimeleýdi jón kórip otyrmyz. Bul rette Reseı batyry Aleksandr Kare­lınniń aldyna túsetin eshkim joq. 1989 jyly Shveısarııanyń Martını qalasynda asa aýyr salmaqta aıqasyp, tuńǵysh ret álem chempıony atanǵan ol, qatarynynan toǵyz jyl boıy sol tuǵyrdan tómendegen joq. Sodan keıin «Orys aıýy» Ostııa, Varna, Stokgolm, Tampere, Praga, Vroslav jáne Evlede jeńimpaz atandy. Sońǵy ret 1999 jyly Afınada bas júldeni oljalady. Ol kezde Aleksandr 32 jasta edi. Ǵasyrlar toǵysynda Sıdneıde alaýy tutanǵan Olım­pııa oıyndarynda kúmis medaldi qanaǵat tutqan soń Karelın úlken sportpen qosh aıtysty.

Sibirdiń sańlaǵyna balýandyq óner­degi kóptegen rekord tıesili. Eń ke­remeti, dańqty sportshy 13 jyl boıy adam balasynan jeńilgen emes. Sonymen qatar, túrli jarystarda ol alty jyl boıy qarsylastaryna soqyr upaı da ustatpaǵan eken. Aıtýly ba­lýannyń odan da basqa tolyp jatqan ataqtary bar. Bul kúnderi 53 jastaǵy Aleksandr Karelın – Reseıdiń Mem­lekettik Dýmasynyń depýtaty.

Iran maqtanyshy Hamıd Sorıan álem chempıonatynda alty márte altyn tuǵyrdan qol bulǵady. Jeńil sal­maq­tarda óner kórsetken ol 2005-2010 jáne 2014 jyldarǵy jarystarda jasyndaı jarqyrap, bas júldeni qanjyǵasyna baılady. Sonymen qatar 34 jastaǵy Sorıannyń esimi Irannyń grek-rım kúresi sheberleri arasynan shyqqan tuńǵysh Olımpıada chempıony retinde tarıhta qaldy.

Joǵaryda esimderi atalǵan qos sań­laqty basyp ozýǵa Mıhaın Nýnes Lo­pestiń jaqsy múmkindigi bar. Kýba­lyq qabylan bıyl 38 jasqa tolatynyna otyrǵanyna qaramastan áli de babynda, qarsy kelgenderdiń barlyǵyn qoǵadaı japyryp júr. 2005-2015 jyldar aralyǵyndaǵy álem chempıonattarynda Lopes 5 altyn jáne 3 kúmis medaldi oljalady. Taǵy bir aıta keterligi, Bos­tandyq aralynyń ókili Olımpııa oıyn­darynda úsh ret dara shyqty. Eger Tokıoda top jarsa, onyń esimi sport­tyq jekpe-jek túrleri boıynsha Olım­pıadanyń tórt dúrkin chempıony atanǵan tuńǵysh balýan retinde tarıhta altyn áriptermen jazylyp qalary haq.

Kezinde Reseıdiń týy astynda óner kórsetken taǵy bir dúldúl Gogı Ko­gýashvılı 1993-1999 jyldar ara­lyǵynda ótken dúnıejúzilik dodalarda bes ret daralanyp, bir márte qola medaldi moı­nyna ildi. Ol – Grý­zııanyń Kýtaısı qalasynyń týmasy. Toqsanynshy jyl­dardyń basynda Máskeýge qonys aýdardy. Bir ókinishtisi, talaı jyl boıy 90 jáne 97 kılo salmaq dárejelerinde tórtkúl dúnıeniń teńdessizi atanyp kelgen Gogıge Olımpıadada top jarý baqyty buıyrmady. Ol tek Barselonada qola medaldi ıelenýmen ǵana shekteldi. Qazirgi kezde 46 jastaǵy Kogýashvılı Reseı ulttyq quramasynyń bas bapkeri qyzmetin atqarady.

Taǵy tórt balýannyń álem chempıo­natynyń bes dúrkin chempıony degen mártebeli ataqtary bar. Solardyń ara­synan Valerıı Rezansevti bóle-jara atasaq, esh aıyby joq dep oılaı­myz. Sebebi ol – bizdiń jerlesimiz. Rezan­sev Reseıdiń Týla oblysynda týyp-óskenimen, jalyndaǵan jastyq shaǵy Qazaqstanda ótti.

Jalpy, Rezansevtiń sportqa kelý tarıhy da qyzyq. Ony áıgili bapker Vadım Psarev Almatydaǵy kóp kó­shelerdiń birinde kezdeısoq keziktirip qalady. Joldyń jıeginde qurylys jumystaryn júrgizip jatqan bir top adamnyń arasynan bulshyq etteri oınaqtaǵan, shombal ári shymyr jigitke qyraǵy mamannyń birden kózi túsedi. Shildeniń shilińgir ystyǵynda ol zildeı tastardy op-ońaı kóterip, ret-retimen oryndaryna jaıǵastyryp jatady. Soǵan tańdanǵan bapker ony kúrespen aı­nalysýǵa úgitteıdi. Ýaqyt oza Re­zan­sevtiń ataǵy alysqa jaıylǵany bel­gili. Jetpisinshi jyldary ol 90 kılo salmaqta beldesip, Olımpıadanyń eki, Eýropanyń úsh jáne álemniń bes dúr­kin chempıony atandy. Bul kúnderi 73 jastaǵy Valerıı Grıgorevıch Más­keýde turady.

Sonymen qatar álemdik dodada bes ret daralanǵan balýandar qatarynda Bolgarııanyń maqtanyshy Aleksandr Tomov pen KSRO-nyń qos sańlaǵy – Nıkolaı Balboshın jáne Vıktor Igýmenov bar. Bul kúnderi 77 jastan asqan Igýmenov 1966-1971 jyldar aralyǵynda atoı saldy. Tomov pen Bal­boshın túıdeı qurdas. Ekeýi de 1949 jyly týǵan. Jetpisten asqan ardagerler ótken ǵasyrdyń jetpisinshi jyldary jasyndaı jarqyldasa, egde tartqan jankúıerlerdiń olardy umyta qoımaǵany anyq.

Sońǵy jańalyqtar

Shymkenttik 2000 jas jumyspen qamtylady

Aımaqtar • Búgin, 14:01

Júzdegen turǵynǵa jumys tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 12:44

Qaraǵandy: Tarıh taǵylymyna taǵzym

Aımaqtar • Búgin, 10:15

Ǵataýlın qalaı halyq jaýy boldy?

Tarıh • Búgin, 10:00

Aýylda sport kesheni salynýda

Aımaqtar • Búgin, 09:28

QHL qyrkúıekte bastalady

Sport • Búgin, 08:09

Resmı shara bir jylǵa shegerildi

Sport • Búgin, 08:04

Stadıonǵa barýǵa ruqsat

Sport • Búgin, 07:45

Dala folklorynyń antologııasy

Rýhanııat • Búgin, 07:23

Uqsas jańalyqtar