Koronavırýs • 18 Mamyr, 2020

COVID-19: Ajal qushqandardyń kóbinde arterııalyq gıpertenzııa men qant dıabeti bolǵan

74 retkórsetildi

Koronavırýstyq ınfeksııany juqtyrý qaýpi áli de tolyq seıilgen joq. Sondyqtan da mamandar júrek bulshyq etteri men tamyrlardyń jaǵdaıyn únemi profılaktıkalyq tekserip otyrý qajettigin kezekti ret alǵa tartyp otyr.

Máselen, mamandar COVID-19 alǵash tirkelgen Qytaıdyń málimetteri aýrýdyń kúrdeli túri damyǵan nemese onyń saldarynan ajal qushqan pasıentterdiń kóbinde arterııalyq gıpertenzııa men qant dıabeti sekildi ilespeli patologııalardyń bolǵandyǵy dáleldengenin eske salady.

Arterııalyq gıpertonııa – álemde keń taralǵan aýrý. Qazirgi tańda arterııalyq gıpertonııanyń asqynýnan ólim-jitim kóbeıdi. Alaıda, ony aldyn ala anyqtaýda pasıentterdiń aýrýdyń sımptomdary men asqynýynan habardar bolýy jetkiliksiz. Arterııalyq gıpertonııa týraly aqparattanýdyń jetkiliksiz bolýy osy aýrýdyń qanshalyqty aýyr ekendigine mán bermeýge, mańyzdy asqynýlardy boldyrmaý úshin aýrýdyń erte kezeńinde dárigerge qaralýdyń tómen bolýyna ákeledi.

Almatydaǵy Kardıologııa jáne ishki aýrýlar ǴZI kardıologııa kafedrasynyń assıstenti Janar Ibakova aýrýdyń qaýip faktorlary, sımptomdary men aýrýdy qalaı jeńýge bolatyndyǵy týraly túsindiredi.

Dárigerdiń aıtýynsha, aýrýdy boldyrmaý úshin onyń paıda bolý sebepteri, belgileri men onymen kúresýdiń joldary týraly bilimniń bolýy qajet. Arterııalyq qan qysymynyń deńgeıi 140/90 mm s.b. joǵary bolýy arterııalyq gıpertonııanyń bar ekendiginiń belgisi.

«Biz pasıenttermen sóılesken kezde kóbine qaýip faktorlary týraly aıtamyz. Bul arterııalyq gıpertonııa nemese basqa júrek-qantamyr aýrýlarynyń damýyna ákeletin adam aǵzasynyń, ómir súrý saltynyń erekshelikteri» – deıdi Janar Onǵarbaıqyzy.

Ár adam asa mańyzdy qaýip faktorlary týraly habardar bolýy tıis, óıtkeni olardyń keıbireýine ol óz betinshe nemese dárigerdiń kómegi arqyly arterııalyq gıpertonııanyń paıda bolýy men onyń asqyný qaýpin azaıta alady. Arterııalyq gıpertonııanyń damý faktorynyń basqarylmaıtyn faktorlary bar, olar – jynysy, jasy, tuqym qýalaýshylyqqa beıimdiligi. Sondaı-aq adamnyń psıhoemosııalyq júktemege, stresske reaksııasy, artyq salmaq, júris-turysy az ómir salty, temeki shegý, alkogol ishimdikterin, tuzdy, maıly tamaqtardy, qantty mólsherden tys tutyný sekildi basqarylatyn qaýip faktorlary da bar. Osy ádettermen tıimdi kúrespeıinshe arterııalyq gıpertonııanyń aldyn alýǵa jáne emdeý qıyn.

Eger arterııalyq qan qysymynyń deńgeıin baqylamasa, onyń kórsetkishteriniń joǵarylaýyna kóńil aýdarmasa jáne arterııalyq qan qysymyn tómendetýde dárigerdiń nusqaýlyqtaryn oryndamasa – júrek, mı, kóz tamyrlary men búırek tarapynan aýyr asqynýlardyń paıda bolýy múmkin.

Dári preparattaryn qosýdyń qajettigi týraly sheshim, dárini  tańdaý –tek qana dáriger qabyldaı alatyn sheshim. Dárigerdiń tájirıbesi men bilimi ár pasıent úshin durys sheshim qabyldaýǵa kómektesedi.

О́z betinshe arterııalyq qan qysymyn anyqtaý qıyn emes. О́z aǵzańyzdy tyńdańyz. Júrek bulshyq etteri men tamyrlarynyń jaǵdaıyna únemi profılaktıkalyq zertteýler júrgizip otyrý qajet. Ol tis dárigerine qaralǵan sekildi, qalypty túrde únemi bolýy tıis. Bul ásirese qaýip tobyndaǵylarǵa qatysty.

Tabıǵat bizdiń aǵzamyzdyń uzaq ómir súrýi úshin jaǵdaı jasady. Al siz ben bizdiń maqsatymyz óz densaýlyǵymyzǵa uqyppen qara degendi bildiretin osy qordy saqtap qalý, deıdi maman.

 

 

 

ALMATY

Sońǵy jańalyqtar

Kaka «Qaıratpen» birge

Fýtbol • Búgin, 08:04

Mamyq-maýsym

Rýhanııat • Búgin, 07:57

Zańdy qaıta qaraý kerek

Saıasat • Búgin, 07:48

Mańyzdy sheshim

Pikir • Búgin, 07:43

Olqylyqtardyń ornyn toltyrýǵa serpin beredi

Rýhanııat • Búgin, 07:25

Úńgir (úshtaǵan)

Ádebıet • Búgin, 07:17

«Oqyǵan azamattyń» derti...

Ádebıet • Búgin, 07:15

Zulmattyń zardaby aýyr tıdi

Tarıh • Búgin, 07:10

Tarıhtyń taǵylymyna taǵzym

Tarıh • Búgin, 07:07

Endi sol zulmattar qaıtalanbasyn!

Pikir • Búgin, 07:00

Tramp býnkerge tyǵyldy

Álem • Búgin, 06:57

Temirtaýda qazaq baspasózi joq

Qoǵam • Búgin, 06:54

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 06:52

Ár aýyl­dyń óz «Groz­nyıy» bolǵan

Rýhanııat • Búgin, 06:50

Táýelsizdik – eń qymbat qundylyq

Saıasat • Búgin, 06:50

Syrdaǵy egin sýsyz qalýy múmkin

Ekologııa • Búgin, 06:48

Maýsym shildede jalǵasady

Sport • Búgin, 06:40

Jarys sátsiz bastaldy

Tennıs • Búgin, 06:40

Uqsas jańalyqtar