Aımaqtar • 19 Mamyr, 2020

Temekini qyzdyrý júıeleri shylym shegýden arylýǵa kómektese me?

54 retkórsetildi

15 mamyr kúni «Sandj» zertteý ortalyǵy Qazaqstannyń iri qalalarynyń turǵyndary arasynda temeki ónimderin tutynýdyń taralýy týraly zertteýdiń qorytyndysyn jarııalady.

Zertteý barysynda, temekini qyzdyrý júıeleri shylym shegýden bas tartýǵa yqpal ete me degen saýalǵa jaýap tabý basty nazarǵa alynǵan.

Qazaqstandyqtar arasynda eń kóp taralǵan tabak ónimderi retinde dástúrli temeki kósh basynda turǵan kórinedi. Olardy úsh qaladaǵy eresek jastaǵy halyqtyń 31,6% tutynatyny anyqtalǵan. Taralýy boıynsha ekinshi toptaǵy ónimder – hor-hor, sıgaralar, temeki tútikteri (6,2%), ásirese 18-29 jas tobynda tanymal (10,9%). Temekini qyzdyrý júıesin eresek halyqtyń tek 4,9% ǵana, al elektrondy temekini – 1,5% paıdalanady-mys.

Bul rette el turǵyndary arasynda atalǵan ónimderdi tutynýdan bas tartqandardyń kópshiligi temekini qyzdyrý júıeleri arqyly paıdalanýshylar sanyn arttyrǵan.

Ortalyq taldaýshysy Shynar Smaǵulovanyń pikirinshe, «Bul temekini qyzdyrý júıelerine táýeldiliktiń azdyǵyn jáne olardy paıdalanýshylar úshin temeki ónimderinen tolyq bas tartý jeńil keletinin kórsetedi. Degenmen túpkilikti kesip aıtý qıyn, sebebi iriktelgen jıyntyqta temeki ónimderin tutynýdy tastaǵandar sanynyń azdyǵyna baılanysty – barlyǵy 49 respondent. Bizdiń Ortalyqtyń ustanymyn birden atap ótkim keledi – biz salaýatty ómir saltyn qoldaımyz jáne zııandy ádetterge jolamaýǵa shaqyramyz. Biz adamdar úshin shylym shegýden bas tartýǵa kómektesetin ádisterdi izdeý mańyzdy ekenin túsinemiz. Temekini qyzdyrý qurylǵylary sııaqty shylym shegýdiń balamalary bálkim, az táýeldilikti qalyptastyrady, alaıda máseleniń anyq-qanyǵyna jetý úshin kóptegen zertteýler qajet» deıdi maman.

Ortalyq málimetterin taldaý Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalaryndaǵy eresek jastaǵy halyqtyń 35,7%-y tabak ónimderiniń turaqty paıdalanýshylary ekendigin kórsetip otyr. Bul rette kún saıyn 29,8%-y tabak ónimderin tutynady. Elordada temeki ónimderin paıdalanýshylardyń sany (29%) Almaty jáne Shymkentpen (árqaısysynda 38%-dan) salystyrǵanda az. Erlerdiń jartysynan kóbi – 51,8%, áıelderdiń – 22,4%-y temeki ónimderin tutynady. Bul rette 40-49 jastaǵy adamdar eń kóp shylym shegetin top bolyp shyqty (osy jas sanatynda suralǵandardyń arasynda quramynda tabak bar ónimderdi 41,4% tutynady), al temekini eń az shegetin top – 50 jáne odan joǵary jastaǵy adamdar (25,7%).

Zertteýdiń taǵy bir mańyzdy nátıjesi – qazaqstandyqtardyń qandaı tabak ónimderinen tutynýdy bastaıtyny týraly derekter. 89,7% jaǵdaıda – bul dástúrli sıgaretter, 6%-da – bul basqa da tabak ónimderi, atap aıtqanda kalıandar, sıgaralar, temeki tútikteri, al temekini qyzdyrý júıeleriniń úlesine 0,5% keledi.

Zertteý 18 jáne odan joǵary jastaǵy elimizdiń eń iri qalalary - Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent turǵyndaryn qamtydy, barlyǵy 5 210 adamnan saýalnama alyndy, jynysy men jasy boıynsha irikteý osy qalalardyń turǵyndaryna qatysty reprezentatıvti boldy.

«Sandj» zertteý ortalyǵy – halyqaralyq uıymdarmen jáne memlekettik organdarmen jumys isteıtin, úkimettik emes sektormen belsendi ózara is-qımyl jasaıtyn jáne bızneske kásibı qyzmet kórsetetin Qazaqstandaǵy iri zertteý kompanııalarynyń biri.

Bul zertteý «Fılıp Morrıs Qazaqstan» kompanııasynyń tapsyrysy boıynsha júrgizilgen. ol Philip Morris International jahandyq kompanııasynyń bir bóligi bolyp tabylady. Kompanııa ókilderi málimdegendeı, alpaýyt ujym búgingi tańda zııandy tómendetý áleýeti bar tútinsiz temeki jáne nıkotıni bar ónimderdi daıyndaýǵa jáne jyljytýǵa basa nazar aýdaryp otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Aqmolada joldar jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Esilde 45 otbasy baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 09:10

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:10

Kaka «Qaıratpen» birge

Sport • Búgin, 08:04

Mamyq-maýsym

Rýhanııat • Búgin, 07:57

Zańdy qaıta qaraý kerek

Saıasat • Búgin, 07:48

Mańyzdy sheshim

Pikir • Búgin, 07:43

Úńgir (úshtaǵan)

Ádebıet • Búgin, 07:17

«Oqyǵan azamattyń» derti...

Ádebıet • Búgin, 07:15

Zulmattyń zardaby aýyr tıdi

Tarıh • Búgin, 07:10

Tarıhtyń taǵylymyna taǵzym

Tarıh • Búgin, 07:07

Endi sol zulmattar qaıtalanbasyn!

Pikir • Búgin, 07:00

Tramp býnkerge tyǵyldy

Álem • Búgin, 06:57

Temirtaýda qazaq baspasózi joq

Qoǵam • Búgin, 06:54

Ár aýyl­dyń óz «Groz­nyıy» bolǵan

Rýhanııat • Búgin, 06:50

Syrdaǵy egin sýsyz qalýy múmkin

Ekologııa • Búgin, 06:48

Uqsas jańalyqtar