Qazaqstan • 20 Mamyr, 2020

Qoǵam jáne parasat: EUÝ rektory onlaın-suhbat berdi

79 retkórsetildi

L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń rektory, akademık Erlan Sydyqov onlaın suhbat berdi. Suhbatty «Astana – adaldyq alańy» jobasynyń jetekshisi, Nur-Sultan qalasy ákiminiń keńesshisi, qalalyq máslıhat depýtaty Mıras Erǵalıuly Shekenov júrgizip otyrdy.

– Jaqynda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylyndaǵy joǵary oqý oryndarynyń ulttyq reıtınginde kóshbasshy dep tanyldy degen aqparat jarııalandy. Bul jetistikke qalaı qol jetkizdińizder? Bul reıtıngter qanshalyqty ádil?

– Meniń oıymsha, bul jerde jaýapty qurylym – Táýelsiz akkredıtteý jáne reıtıng agenttigi (NAAR). О́ziniń sapalyq sıpattamalaryna baılanysty ol bilim berý sapasyn qamtamasyz etý boıynsha jetekshi halyqaralyq akkredıtteý agenttigi, eýropalyq, Azııa jáne amerıkandyq jeliler men bilim berý sapasy agenttikteriniń múshesi bolyp tabylady. Agenttikti saralaý boıynsha joǵary oqý oryndarynyń ulttyq reıtıngi aqparat kózderiniń ashyqtyǵy, obektıvtiligi, tekserilýi jáne qol jetimdiligi qaǵıdattaryn saqtaýǵa negizdelgen.

– Joǵary oqý oryndary úshin talapkerlerdi tartý kezeńi – eń mańyzdy mezgil. Jyldaǵydaı, ýnıversıtetter ózderine talantty, áleýetti talapkerlerdi tartý úshin kúres bastalatyn qarsańda turmyz. Sizdiń oıyńyzsha, joǵary oqý oryndary bıyl mektep bitirýshi túlekterdi qandaı jańalyqtarymen qyzyqtyrmaq?

– Búginde bilim berý qyzmetteriniń jelisi keńeıýde, jańadan qurylǵan ýnıversıtetter sapaly bilim berý maqsatynda ózderiniń pedagogıkalyq, materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn kúsheıtedi.

Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti aıtýly kúnge jaqyndap keledi: 2021 jyly 25 jyl bolady. Shırek ǵasyr. О́zińiz oılap qarańyzshy, álemdegi ǵasyrlar boıy qalyptasqan ýnıversıtetterdiń qasynda biz eleýsizdeý bolyp kórinetin shyǵarmyz. Biraq, bizdiń ýnıversıtetimizdiń kategorııasy sol aýyr salmaq dárejesindegi ýnıversıtettermen teń keledi, ıaǵnı, bul bizdiń ýnıversıtetimizdiń  suranysqa ıe bolýdaǵy negizgi faktorlarynyń biri bolyp tabylady.

Sybaılas jemqorlyq táýekelderine keletin bolsaq: 2004 jyldan bastap UBT-nyń engizilýimen, talapkerlerdiń oqýǵa túsý barysynda JOO-nyń oǵan qatysýy nólge deıin qysqardy.

2019 jyldan bastap magıstratýraǵa, doktorantýraǵa qabyldaý ortalyqtandyrylǵan formatqa ıe. Iаǵnı, bul da joǵary oqý oryndarynyń oqýǵa túsý prosesine qatysýyn tolyq shekteıdi.

Ashyqtyq, elektrondyq servısterge kóshý, vedomstvolyq organnyń, onyń qurylymdarynyń qyzmetiniń barynsha ashyqtyǵy ýnıversıtetter qyzmetindegi negizgi prınsıpterdiń birine aınaldy. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi daıyndaǵan rásimderdiń naqty rettelýi UBT elektrondyq qyzmetterin paıdalanýǵa múmkindik beredi.

– Erlan Báttashuly, siz Qazaqstan JOO rektorlar keńesiniń tóraǵasy bolyp tabylasyz. Sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres turǵysynan ýnıversıtetterdiń qyzmeti búginde qalaı retteledi?

– Qazaqstan ýnıversıtetteriniń rektorlar keńesi 2015 jyly quryldy. Onyń quramyna ulttyq, memlekettik jáne jeke ýnıversıtetterdi qosqanda 48 joǵary oqý orny kiredi. Keńes Qazaqstannyń barlyq aımaqtaryn qamtıdy. Munda máseleler qarastyrylyp qana qoımaıdy, sonymen birge usynystar qabyldanady, olar keıinnen mınıstrliktiń qaraýyna túsedi.

Máseleler ártúrli, sonyń ishinde sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl da bar.

Qazirgi ýaqytta stýdentterdi aýystyrý jáne qaıta qabyldaý, stýdentter úıinde oryndar berý, stýdentter arasynda respýblıkalyq olımpıadalar ótkizý jáne oqýdan shyǵarýǵa baılanysty máselelerdi sheshý maqsatynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl baǵytynda ortaq portal jasaý qajet. Sonyń aıasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy birlesken is-qımyl máselelerin kóterý mańyzdy.

Barlyǵy óte aıqyn jáne ashyq bolýy kerek. Árıne, bekitilgen sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres standarttaryna sáıkes biz sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasatty júzege asyrýdyń prınsıpteri men júıelik tetikterin basshylyqqa alamyz.

– Sizdiń barlyq jumysyńyz bilim berý júıesine arnalǵan. Sizdiń oıyńyzsha, bilim berýde ashyqtyq pen aıqyndyqtyń qandaı negizgi prınsıpterin basshylyqqa alý kerek? Joǵary oqý ornynyń ashyqtyǵy men aıqyndyǵyn qandaı ólshemdermen anyqtaı alasyz?

– Suraǵyńyzǵa qarsy saýal: siz pedagogıkalyq jáne bilim berý qyzmeti salasynda anyqtalǵan quqyqbuzýshylyqtar sanynyń neǵurlym az ekendigi týraly oılandyńyz ba?

Ar-namys kodeksi bar, ol qyzmettiń ereksheligimen kúsheıtiledi: biz balalarmen jumys isteımiz. Bos jumys oryndaryna muǵalimderdi irikteý birneshe jyl boıy ashyq konkýrs arqyly júzege asyrylyp keledi. Úzdik stýdentterdi obektıvti jáne ashyq túrde irikteý úshin jaǵdaı jasaldy: ótý baly joǵarylady.

Dıplomdyq biliktilik jumystary antıplagıattyq tekserý arqyly suryptaýdan ótedi. Doktoranttardyń jumystary qorǵaý kúnine deıin Internet jelisinde ashyq túrde ornalastyrylady.

Biz akademııalyq jáne ákimshilik ókilettikterdi naqty ajyratýdy úırendik. Sonymen qatar elimizdiń ulttyq ýnıversıtetterdiń ashyqtyǵy men aıqyndylyǵyn Qadaǵalaý keńesi qamtamasyz etedi.

– Sizdiń «Ádep» jobalyq ofısińizdiń belsendiligi týraly biz áleýmettik jeliler arqyly tanystyq....

– «Ádep» – nomınaldy keńse emes, ol 2019 jyldan bastap jumys isteıdi. Oǵan belgili zańger, ǵalym, oqytýshy Erkebulan Nuǵymanov degen azamat jetekshilik etedi. Ol jobalyq keńse Qazaqstan Respýblıkasynyń Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi men EUÝ arasyndaǵy ekijaqty memorandým negizinde quryldy.

Táýlik boıǵy rejimde sybaılas jemqorlyq máseleleri boıynsha senim telefony jumys isteıdi. Baılanys ortalyǵy odan ári áreketterdi oryndaý úshin sóılesýlerdi jazyp alady.

«Bir tereze» qaǵıdaty grant negizinde konkýrstyq irikteýdiń nátıjeleri boıynsha qujattar qabyldaý boıynsha komıssııanyń jumysyn júzege asyrady.

Biz sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyldyń ulttyq jospary negizinde áreket etemiz, onda belsendi keri baılanys nysandary mańyzdy.

Biz týraly barlyq aqparat barlyq jelilik resýrstarda bar. Men basqaratyn blogta keri baılanys úshin vıdjet bar. Onyń ishinde, sybaılas jemqorlyq sıpatyndaǵy máselelerdiń monıtorıngi tirkelgen.

TÚIIN:

Onlaın-suhbat barysynda oqyrmandar men kórermender tarapynan kóptegen suraqtar qoıyldy. Qoıylǵan saýaldarǵa qaraǵanda,  kópshilikti jataqhana máselesi men Abaıdyń 175 jyldyǵyna daıyndyq jumystary qatty qyzyqtyratyn sekildi. Sondyqtanda rektor Erlan Báttashuly Sydyqov EUÝ jaqynda ǵana úsh myń oryndyq jataqhana qurylysyn bastaǵanyn, ýnıversıtet janyndaǵy Abaı ortalyǵy tynymsyz eńbek etip, ǵalymdar Abaıdyń 175 jyldyǵy ǵylym toıy retinde atalyp ótý úshin kóptegen kitaptar shyǵarýmen aınalysyp jatqanyn jetkizdi.

Sońǵy jańalyqtar

Aqmolada joldar jóndeledi

Aımaqtar • Búgin, 09:12

Esilde 45 otbasy baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 09:10

«Qazarhıv» basqarmasy qajet

Rýhanııat • Búgin, 08:10

Kaka «Qaıratpen» birge

Fýtbol • Búgin, 08:04

Mamyq-maýsym

Rýhanııat • Búgin, 07:57

Zańdy qaıta qaraý kerek

Saıasat • Búgin, 07:48

Mańyzdy sheshim

Pikir • Búgin, 07:43

Úńgir (úshtaǵan)

Ádebıet • Búgin, 07:17

«Oqyǵan azamattyń» derti...

Ádebıet • Búgin, 07:15

Zulmattyń zardaby aýyr tıdi

Tarıh • Búgin, 07:10

Tarıhtyń taǵylymyna taǵzym

Tarıh • Búgin, 07:07

Endi sol zulmattar qaıtalanbasyn!

Pikir • Búgin, 07:00

Tramp býnkerge tyǵyldy

Álem • Búgin, 06:57

Temirtaýda qazaq baspasózi joq

Qoǵam • Búgin, 06:54

Ár aýyl­dyń óz «Groz­nyıy» bolǵan

Rýhanııat • Búgin, 06:50

Syrdaǵy egin sýsyz qalýy múmkin

Ekologııa • Búgin, 06:48

Uqsas jańalyqtar