Boks • 27 Mamyr, 2020

Jekpe-jekte jeńilmegen jigitter

43 ret kórsetildi

Úlken sportta ár dáýirdiń óz qaharmandary bolady. Máselen, kásipqoı boksta Djo Lýıs, Muhammed Álı, Djo Frezer, Djordj Formen, Maık Taıson, Lennoks Lıýıs, Roı Djons jáne taǵy basqa juldyzdardyń esimderi kúni búginge deıin erekshe qurmetpen atalady. Desek te olardyń barlyǵy da jeńilistiń kermek dámin tatqanyn jankúıerler jaqsy biledi. Al sporttyq kareralaryn birde-bir jekpe-jekte jeńilmegen kúıi aıaqtaǵan jer jahanda sanaýly ǵana boksshy bar. Al olar kimder?

Úzdikter kóshin Rıkardo Lopes bastap tur. Asa je­ńil jáne jeńil salmaq dáre­je­lerinde óner kórsetken Mek­sıkanyń Morelos shtatynyń týmasy 1985-2001 jyldar aralyǵynda 52 márte sharshy alańǵa kóterilip, 51 ret jeńiske jetti. WBO, WBC, IBF nusqalary boıynsha chem­pıondyq tájdi ıelengen Rıkardo 38 qarsylasyn nokaýtpen utty. Bul – jeńil sal­maqty boksshylar úshin óte keremet nátıje. Tek 1998 jyly nıkaragýalyq Rosendo Alvareske qarsy básekeniń segizinshi raýndynda Lopestiń qabaǵy jarylyp, osy jekpe-jekte teń esep tirkelgen edi. Meksıkanyń myqtysy 34 jas­tan asqan shaǵynda bylǵary qolǵabyn shegege ildi.

Dańqy jer jaryp, aby­roıǵa molynan kenelip, sonymen qosa baılyqqa belshesinen batqan 44 jastaǵy Floıd Meı­vezer sporttyq mansabyn aıaqtaǵany jaıynda áli resmı túrde málimdegen joq. Kásip­qoı rıngte 20 jyldan asa ju­dyryqtasqan AQSh-tyń juldyzy 50 kezdesýdiń bar­lyǵynda basymdyq tanytty. 27 básekeni merziminen buryn aıaqtady. Túrli salmaq dárejesinde kúsh synasqan Floıd qazirgi kezde HHI ǵa­syr­dyń eń úzdik bylǵary qolǵap sheberleriniń kóshin bastap tur. Alaıda óziniń soń­ǵy jekpe-jegin ol osydan úsh jyl buryn ótkizdi. Sonyń ózinde kásipqoı boksshymen emes, erejesiz jekpe-jek óneriniń has sheberi Konor MakGregormen kúsh synasty. Bul sporttyq saıys emes, taza aqsha tabýdyń amaly ekeni barshaǵa málim. Osy jaıttyń barlyǵyn paıymdaı kele, Meıvezerdiń endi sharshy alańǵa oralýy ekitalaı degen pikirdemiz.

Ekinshi Dúnıejúzilik so­ǵys aıaqtalǵan tusta sharshy alańdy shaıqaǵan Rokkı Marchıanonyń esimi áli de el esinde. Gollı­výd­ta túsirilgen «Rokkı» fıl­miniń bas­ty keıipkerine aı­nalǵan AQSh-tyń aıtýly azamaty asa aýyr salmaqta álem chem­pıo­­ny atandy. Italııadan qonys aýdarǵan emıgranttar otbasynyń perzenti 49 bá­sekeniń altaýyn ǵana upaı sanymen utty. Qalǵan kezde­sýlerde ol qarsylastaryn tegisteı sulatyp saldy. Úlken sporttan qol úzgennen keıin Marchıano bıznespen aınalysyp, baı-qýattylar qataryna qosyldy. Biraq beınettiń zeı­netin ol kóre almady. 1969 jyl­dyń tamyz aıynyń eń sońǵy kúni dańqty boksshy óziniń jeke ushaǵymen apatqa ushyrap, jantásilim etti. Al kelesi kúni, ıaǵnı 1 qyrkúıekte Rok­kı 46 jasqa tolýǵa tıis edi...

48 jastaǵy Ulybrıtanııa­nyń ókili Djo Kalzage 1993-2008 jyldar aralyǵynda óner kórsetti. Ekinshi orta salmaqta kúsh synasqan ol sol aralyqta 46 kezdesý ótki­zip, 32 qarsylasyn aıqyn ba­­symdyqpen utty. Onyń qurdasy Samson Datch Boı Djım­­niń de jeńilgen kezi joq. Taılandtyq boksshy 43 jek­pe-jektiń 36-syn nokaýtpen aıaqtady.

Mine, ózderiniń sporttyq mansabyn jeńilmegen kúıi aıaqtaǵan eń úzdik bes boksshy osylar. Árıne, qazirgi kezde de áli eshkimge ese jibermeı júrgen kásipqoı rıngtiń has sheberleri joq emes. Máselen, 34 jastaǵy Taıland boksshysy Vaenhong Menaıotın 54 ret judyryqtasyp, barlyǵynda basymdyq tanytty. 18 aı­qas­ty merziminen buryn aıaq­tady. Sońǵy ret ol byltyr kúzde OAR ókili, álemniń eks-chempıony Sımfıbe Konkony jaqsylap turyp sabap, áli babynda ekenin baıqatty. Búgingi tańdaǵy eń jaqsy kórsetkish ázirge osy boksshyǵa tıesili. Desek te Menaıotınniń karerasy áli de jalǵasýda. Sol sebepti de ony aldaǵy ýa­qytta ne kútip turǵanyn aıtý qıyn. Bir anyǵy, eshkimge ese jibermegen kúıi rıngpen qosh aıtyssa, onda úzdikter kóshin dáp osy jigit bastaıdy.

Sońǵy jańalyqtar

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar