KOMISSIIа ISKE KIRISTI

Shyǵys Qazaqstan oblysynyń otyzdan astam eldi mekenderin sý tasqyny basýyna baılanysty Elbasy N.Nazarbaevtyń oblys basshylary men TJM jetekshi­le­rin jınap, shuǵyl keńes ótkizgeni belgili. Elbasy tek Shyǵys Qazaq­standa ǵana emes, mundaı qaýiptiń Pavlodar, Ońtústik Qazaqstan jáne Almaty oblystarynda da bar ekenin tilge tıek ete kelip, óńir basshysy Berdibek Saparbaev pen komandasynyń syn sátte barlyq apat aımaqtarynda bolyp, qajetti tehnıka men adam kúshin iskerlik­pen shoǵyrlandyrǵanyna rızashy­ly­ǵyn bildirdi. Tótenshe jaǵdaı­lar mınıstri V.Bojko munyń aldynda Kendi Altaıǵa eki ret kelip, aımaq basshysymen birge barlyq aýdandardy aralap shyqty. Sońynan Premer-Mınıstrdiń birinshi orynbasary О́mirzaq Shó­keev, “Nur Otan” HDP-nyń jaýap­ty hatshysy V.Gromov, Par­la­ment depýtaty V.Doskalov, bas­qa da laýazymdy adamdardy ertip kelip, apat zardaptaryn kózben kórdi. Májilis depýtaty Nurtaı Sabılıanov ta syn sátte saılaý­shy­larmen kezdesip, olarǵa Elba­sy men Úkimettiń qatty kóńil bó­lip otyrǵanyn, jaǵdaıdyń rette­le­tinin aıtty. Sonymen, Kendi Altaıdaǵy tabıǵat apattarynyń zardaptaryn joıý úshin 10 mıl­lıard teńgeden astam qarjynyń qajet ekeni belgili boldy. Jaqynda О́skemen qalasynyń ákimi Islam Ábishev sý apattary­nyń aldyn alý jónindegi komıs­sııanyń tóraǵasy bolyp saılandy. Komıssııa tóraǵasy I.Ábishev aýdan basshylary men basqarma, departament jetekshilerine qatań talap qoıdy. Birinshiden, eshbir aýdan ákimderi meniń ruqsatymsyz basqa jaqqa barmaýlary kerek, sý tasqynynyń ekinshi tolqynyna jol bermeýleri tıis dep eskertti. Ekinshiden, qajetti janar maıdy ýaqtyly jetkizý, úsh-tórt aıda qıraǵan úılerdi jóndeý jáne jańa turǵyn úılerdi salýǵa aýdan ákim­deri bastarymen jaýap beretinin shegelep turyp tapsyrdy. Oblys ákim­digine qarasty bes-alty tik­ushaq­tyń apat aımaqtaryna ushý kes­tesi de bekitildi. Áli de kóptegen aýyr tehnıka men tikushaqtar qa­jet ekeni de belgili boldy. Máse­len, keıbir alys qystaqtarǵa áli kúnge adam tabany tımegeni de rastaldy. Senbi jáne jeksenbi kúnderi oblystyq komıssııanyń tóraǵasy I.Ábishev bastaǵan top sý basqan Kúrshim, Zaısan, Tarbaǵataı jáne Úrjar aýdandaryn aralap qaıtty. Olar jumys istep jatqandarmen jáne aýdan jurtshylyǵymen kez­desti, qosymsha kúshti qajet etetin tustardy baıqady. Oblys ákiminiń orynbasary Túsiphan Túsipbekov bir aıdan beri sý tasqyny erekshe zaqym keltir­gen Tarbaǵataı aýdanynda shtabty basqaryp, syn sátte jerlesterine kóp kómegin tıgizýde. Qaýip áli bite qoıǵan joq. Qandysý sý qoı­ma­syn­da qazir 13 mıllıon tekshe metr sý jınalǵan. Sondyqtan onyń sýy oqtyn-oqtyn jiberilip otyrylady. Búginge deıin 1200 orynǵa arnalǵan jabdyq jáne 600 jaıma tósek jetkizilgen. Eń basty­sy, sý basqan aımaqtardaǵy shá­kirt­terdiń barlyǵy sabaqtaryn jal­ǵastyryp jatyr. Qarǵyba aýy­lyndaǵy ýaqytsha kópirdiń qu­ry­lysy bastaldy, buzylǵan joldar da jóndelýde. Ońdasyn ELÝBAI. Shyǵys Qazaqstan oblysy. BAQYT DEGEN – ELDIŃ BIRLIGI Bıylǵy kóktemniń basy elge aýyr tıgeni belgili. “Apat aıtyp kelmeıdi” degendeı, tabıǵattyń joıqyn tasqyny elimizdiń biraz eldi mekenderin shaıyp ketkeni barlyǵymyzdyń qabyrǵamyzdy qaıystyrdy desek, Almaty jáne Shyǵys Qazaqstan oblystaryn­da­ǵy sý tasqynynan zardap shek­ken­derge kómek kórsetý aksııalary respýblıkamyzdyń túkpir-túkpir­lerinde uıymdastyrylyp jatqa­nyn estip, bilip otyrmyz. Mundaı saýaby mol izgi sharaǵa elimizdiń barsha azamattarynyń belsene aralasqany qýantady. Elordadaǵy Prezıdenttik mádenıet ortalyǵy da tarbaǵa­taı­lyqtarǵa óz kómekterin jóneltti. Atalmysh ortalyqtyń basshysy Myrzataı Joldasbekulynyń bastamasymen uıymdastyrylǵan “Tabıǵat apatynan zardap shekken aýdandarǵa kómek” gýmanıtarlyq aksııasyna ujymnyń qyzmet­ker­leri belsene qatysty. Osyǵan deıingi Qyzylaǵashta bolǵan qaı­ǵyly oqıǵaǵa osy ortalyq qyz­met­kerleri 600 myń teńge men kıim-keshekter jınap jóneltken bolsa, aqsýatttyqtarǵa 1 jáne 5 kún aralyǵyndaǵy jalaqylary­nan qolma-qol aqsha jiberdi. Kómek qoryna 1 mln. 200 myń teń­geden astam aqsha jınaldy. El halqyn kómektesýge sha­qyrǵan bul aksııa barysynda sóz sóılegen Prezıdenttik mádenıet ortalyǵynyń dırektory Myr­za­taı Joldasbekuly: “Qyzylaǵash­ta­ǵy tabıǵat apaty zardabynan bir aýyldy sýmen shaıyp ketkeni ózimizge belgili. Al bıyl shyǵysta qar da qalyń, aıaz da qatty boldy. Endi sol qys boıy jınalǵan qar erı bastady, qazir bizdiń shy­ǵys­taǵy aǵaıyndarymyzdyń qatty qınalyp jatqanyn teledıdardan kórip jatyrmyz. Halyqpen qosa biz de qınaldyq. Minekı, búgin  Prezıdenttik mádenıet ortaly­ǵy­nyń barlyq qyzmetkerleri jınalyp, sol aǵaıyndarǵa kish­ken­taı da bolsa  qolushyn berip, kómegimizdi jasap jatyrmyz. Basshy qyzmetkerler 5 kúndik jalaqysyn, qatardaǵy qyzmetker­ler 1 kúndik jalaqysyn ótkizip otyr. Sonymen qatar, ár adam óziniń shama-sharqyna qaraı kıim-keshek jınap berdi. Bul degenimiz, barshamyzdyń azamattyq ar-ujdanymyzdy bildiretin áreket dep esepteımin”, – deı kelip bar­sha qazaqstandyqtardy qınalyp jatqan aǵaıynǵa kómek berýge shaqyrdy. Araı ÚIRENIShBEKQYZY. MUŃAIMAŃDAR, ELDESTERIM! Qazaq atamnyń “Apat aıtyp kelmeıdi”, dep tujyrymdap bir-aq kesýi urpaqtaryn bolyp qalýy yqtımal qaýip-qaterden saqtan­dyr­ǵan syńaıy. Keıde ondaı ta­bıǵat apatynyń aldyn-ala nyshan berip, ısharamen sezdiretini de bar. Shyǵysqazaqstandyqtar úshin bı­ylǵy ıshara – qystyń qatty­ly­ǵynan kórindi. Sonaý qyrdaǵy eldiń arasynda aıtyp kelmeıtin tabıǵattyń apatyn aldyn-ala sezip, boljaǵandardyń bolǵanyn joqqa shyǵarý qıyn. Sondyqtan da el múlde qamsyz deýge bolmaıtyn. Kózin tyrnap ashqaly malmen kún kórgen qa­ra­paıym sharýa óziniń qol jet­ke­nin­she sol ısharany ańdap, shama-shar­qy kelgenshe qam-qareket qyl­ǵan boldy. Biraq oryn saılaý jaǵy qoldan kelgenimen, qys or­tasynda qorada búrseńdep turǵan malǵa tiske basar talǵajaý taýyp berý ońaıshy­lyqqa soqty dep aıtý qıyn. Bul da bir halyq basyna túsken zaýal. “Mal ashýy – jan ashýy”, keı úılerde qolǵa qaraǵan azǵana mal­dan birer tuıaq shyǵyn bolsa, ekin­shi bir úıdiń qoı-eshkisi túgelge jýyq topan sýǵa ketip, ǵaryq bol­ǵan. Et-sútin tiske talǵajaý etip, bala-shaǵaǵa kóje-qatyq qylyp otyr­ǵan kedeı baıǵustyń jany qysylyp, “Endi qaıtip kún kórermin?” dep kúızelýin osydan keıin qalaı túsinbessiń. Allaǵa shúkir, apat kelgen aı­maq áıteýir adam shyǵynynan ázirshe aman. Soǵan da shúkirshilik ete oty­ryp, el, oblys basshylyǵy endi osy ólkede jany qysylyp, kúızelip jatqan jurtshylyqqa járdem qolyn jedel sozýda. Res­pýblıkalyq deńgeıdegi basshylyq pen jergilikti bılik múmkindiginshe kóńil bólip, atshapqylatyp kelip jatýynyń ózi kóńilge medeý. Pre­mer-Mınıstrdiń birinshi oryn­ba­sary О́.Shókeev pen oblys ákimi B.Saparbaevtyń apatty aýyldar­dy arnaıy aralap kórýi sonyń bir dáleli. Osyndaı qysylshań sátte qa­myqpa jurtym, eldes aǵaıyn­da­rym degim keledi. Eń aldymen jer­gilikti basshylyq, oblys, aýdan ákimderi qatty kóńil bólip otyr. Oblys ákimi Berdibek Sa­parbaevtyń ózi kún saıyn málimet surap, apatty aımaqtyń qaı tu­syn­da qandaı jaǵdaı bolyp jat­qanyn, eń álsiz degen tustaryn bilip otyrýdy daǵdyǵa aınal­dyr­ǵan. Oblys ákiminiń birer aı bu­ryn ǵana taǵaıyndalǵan orynba­sary Túsiphan Túsipbekov apatty aımaqqa alǵashqylardyń biri bo­lyp kelip, neshe kúnnen beri jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı, qyzyl sý keship, Qyzyl kesik sııaqty hali múshkilge aınalǵan aýyldardy aınalyp shyǵa almaı, alasuryp júr desek, artyq aıt­qan­dyq emes. Qaıda barsa da, aı­nalysatyny – eldi apattan aman alyp qalý jolyndaǵy uıymdas­ty­rý sharalary. Aýyzben aıtýǵa ońaı, áıtpese, sel basqan ólkedegi jumys shash-etekten. Osy ólkeden shyqqan qaltaly nemese bılik basynda otyrǵan azamattardyń qaı­rat kórsetip, belsendilik tanytyp jatqany da osy tusta. Qazaqstannyń ár túpkirinde júr­gen zaısandyq nemese tarbaǵataı­lyq bas kóterer, betke ustar jigit­ter shapshań qımyl kórsetip, qıyr shette qıyndyqqa ushyrap, múshkil halge túsip qalǵan jerlesterine qol ushyn berýge asyǵýda. “Sýǵa ketken tal qarmaıdy” deıdi taǵy da qazaq atamyz. Al Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Tarbaǵataı, Zaısan aýdandarynda mal-múlki sýǵa ǵaryq bolyp ketken qarapaıym jandardyń qarmaıtyny – tal emes, el basshylyǵy, jankeshti qaıratker jerlesteri. Apat aýdannyń barlyq túpkirine bir-aq sátte aýyz salyp, eldi arpalysqa túsirip qoıdy. Bir jerge kómek áli jetpeı jatqan shyǵar, bir aýyldaǵy aǵaıyndardyń kóńilinen shyǵý ońaılyqqa túspeı jatqan da bolar. Biraq, bılik ıeleri men qoldarynan is keler azamattardyń nıetteri durys ekendigine, erte me, kesh pe, kómek qolynyń jetetinine seneıik. Muńaıyp, muqalmańdar, qymbatty jerlesterim. Nurdáýlet AQYSh, jazýshy.