Aımaqtar • 29 Mamyr, 2020

Prezıdent sózi - biz úshin úlken qoldaý

46 ret kórsetildi

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tóraǵalyǵymen ótken  Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń úshinshi otyrysynda adam kapıtalyn damytý, bilim berý, densaýlyq saqtaý máseleleri ortaǵa salynyp, talqylandy.

Memleket basshysy qandaı da memleket úshin adam kapıtalynyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Adam kapıtaly – memlekettiń, onyń ekonomıkasy men onyń eńbekke jaramdy azamattarynyń básekege qabilettigin arttyrýdyń qajetti resýrsy ekeni belgili. Osy turǵyda elimizdiń ekonomıkasynyń damýynda asa mańyzdy ról atqaratyn sala bilim jáne ǵylym júıesine toqtalyp: «Jańa ahýal bilim jáne ǵylym júıesin túbegeıli reformalaýdy talap etip otyr. Endi bul salanyń mańyzy arta túsetini anyq. Tipti ekonomıkanyń ózi soǵan táýeldi bolmaq. Biz bilim men ǵylym salasynyń bolashaqtaǵy rólin aıqyn túsinýimiz kerek. Búkil memlekettik saıasatty soǵan sáıkes júzege asyramyz»- dedi.

Keńes barysynda qazirgi tańda qabyldanǵan bilim berýdi jáne ǵylymdy damytýdyń 2025 jylǵa deıingi memlekettik baǵdarlamasyndaǵy reformalar qaıta qaralyp, bilim men ǵylymdy damytý úshin, bilim salasyna bólinetin qarjy 6 ese, ǵylymǵa bólinetin qarjy kólemi 7 ese ósetinin aıtty. Bul ásirese osy mańyzdy sala qyzmetkerleri úshin asa jaǵymdy jańalyq.

Memleket basshysy árbir baıandamalarynda pedagog mártebesine kóterýge kóp kóńil aýdarady. Aldaǵy tórt jylda muǵalimder jalaqysy eki ese ósip, olarǵa qoldaý kórsetiletini aıtyldy. Sonymen qatar, bilim sapasyn arttyrý maqsatynda pedagogıkalyq oqý josparlarynyń 100 paıyz jańartylýyn, IT-quzyretter, oqytýdyń zamanaýı ádisteri men tehnologııalaryn engizýdi tapsyrdy. Pedagog muǵalimderdi daıyndaıtyn arnaıy joǵary oqý oryndary bolý qajettiligin kóterdi.

El ekonomıkasyn damytýda zamanaýı, jan-jaqty, kreatıvti oılaıtyn, sapaly bilimdi mamandardyń qajettiligi belgili. Osyndaı mamandardy daıyndaıtyn elimizdegi joǵary oqý oryndary arasynda básekelestikti damytý, qarjylandyrý men basqarý júıesin jetildirý qajettiligi atalyp ótti. Bilim sapasyn jaqsartý úshin bilim ordalaryna talap kúsheıtilmek. Bul oraıda akademııalyq adaldyq mádenıetin engizý jáne ony taratý mańyzdy bolmaq. Adaldyq pen quqyqtyq mádenıettilikti nasıhattaý,  jastar arasynda sybaılas jemqorlyqqa qarsy minez-qulyqtyń úlgisin qalyptastyrý jáne jańa formasııadaǵy sybaılas jemqorlyqqa qarsy qozǵalystyń jas ókilderin daıyndaý, jastar boıynda patrıottyq rýhty, azamattyq belsendilikti, quqyqtyq mádenıettilikti qalyptastyrý árbir joǵary oqý orny jumysynyń mańyzdy baǵyty bolýy qajet.

Memleket basshysy joǵary bilimniń qoljetimdiligine, memlekettik bilim granttaryn bólýde úmitkerlerdiń oqý jetistikterine ǵana emes, áleýmettik jaǵdaıyna da nazar aýdarýdy tabystady. Ǵylymı kadrlar daıyndaýǵa kóp kóńil bólinýde. Doktoranttardyń stıpendııasyn 150 myń teńgege deıin kóterýdi, jas ǵalymdar úshin granttar sany aldaǵy 3 jylda 3 mlrd teńgege artatyny, jyl saıyn keminde 100 jas ǵalymnyń shet eldik jetekshi oqý oryndarynda taǵlymdamadan ótýine qarjy bólýdi qarastyrýdy tapsyrdy.

«Bilim granttarynyń ortasha qunyn 340-420 myń teńgeden 1 mıllıon teńgege deıin kóbeıtý týraly sheshim qabyldadyq. Iаǵnı, grant quny úsh ese artady. Sol arqyly oqytýshylardyń jalaqysyn kezeń-kezeńmen arttyryp, ýnıversıtetterdiń materıaldyq bazasyn nyǵaıtýǵa bolady. Bul – mańyzdy qadam. О́ıtkeni grant quny 2011 jyldan beri ósken joq. Elimizdiń 10 joǵary oqý orny álemniń úzdik 500 ýnıversıtetiniń qataryna qosylýy kerek. Jo­ǵary bilim berý sapasynyń negizgi kórsetkishiniń biri – osy. Bul mejege 2025 jyly jetýimiz qajet. Qos dıplomdy baǵdarlamalardy, stýdentterdiń, joǵary oqý oryndarynyń oqytýshy-professorlyq quramynyń ishki jáne syrtqy akademııalyq utqyrlyǵynyń túrli formalaryn damytqan jón. Qazaqstandyq ýnıversıtetterdiń bazasynda sheteldik jetekshi joǵary oqý oryndarynyń kampýstaryn ashý kerek. 10 ýnıversıtette akademııalyq basymdyq dep atalatyn stýdentterdiń turýyna qaýipsiz ári jaıly ortalyqtar qurylýy tıis. Aldaǵy 5 jyldyń ishinde keminde 90 myń jataqhana orny salynýy kerek. Jataqhana óte ózekti ári ómirlik máni bar másele», - dedi Memleket basshysy. Sonymen qatar, Úkimet basshysy joǵary oqý orny oqytýshylarynyń eńbekaqysyn kóbeıtý máselesin qarastyrýy kerektigin de atap ótti.

Munyń bári memleket tarapynan bilim men ǵylym salasyn reformalaý men bilim sapasyn arttyrýǵa, joǵary bilim salasyn damytýǵa  jasalyp jatqan úlken qoldaý dep qabyldaımyz.

Gúlsara DJOLDASBAEVA,

Yessenov University,

«Bıznes jáne quqyq» fakýltetiniń dekany

Aqtaý qalasy

Sońǵy jańalyqtar

Qalalar arasynda blokbeketter qoıylmaıdy

Qazaqstan • Búgin, 15:47

Elbasy koronavırýstan jazylyp shyqty

Elbasy • Búgin, 15:07

8 elden 15 fınteh-startap irikteldi

Qazaqstan • Búgin, 13:37

Tabys ósip, qaryz edáýir azaıdy

Ekonomıka • Búgin, 12:23

Dollardyń búgingi baǵamy belgili boldy

Ekonomıka • Búgin, 11:35

Uqsas jańalyqtar