Aımaqtar • 29 Mamyr, 2020

Qazaqstandaǵy alǵashqy medısınalyq ımplantanttardy jasap jatyrmyz

106 ret kórsetildi

Ǵylymmen aınalysýǵa qajet qural-jabdyqtarymyz da, bilikti ǵalymdarymyz da bar.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń úshinshi otyrysynda elimizdiń bilimi men ǵylymyn damytýǵa qatysty naqty tapsyrmalar bergeni belgili. Ásirese Prezıdenttiń ǵylymǵa bólinetin qarjy kólemin ulǵaıtyp, joǵary oqý oryndarynyń ǵylymı zertteýlermen shuǵyldanýyna jaǵdaı jasaý kerektigi jóninde aıtqan oılary bizdi qanattandyrdy. «Úkimet irgeli ǵylym men zertteý ınstıtýttarynyń bazalyq qarjylandyrý kólemin arttyrý múmkindigin qarastyrýy qajet. Problemaly məselelerdiń biri – zertteýler úshin qural-jabdyqtardyń jetispeýi. Bul problemany sheshý qajet. Iri otandyq kəsiporyndardyń, kompanııalardyń tehnologııalyq alańdaryn joǵary oqý oryndarymen jəne zertteý ınstıtýttarymen baılanystyrý da mańyzdy. Úkimetten jəne sarapshylardan tıisti usynys əzirleýdi ótinemin» dedi Qasym-Jomart Toqaev.

1

Osy rette Prezıdent aıtqan iri otandyq kəsiporyndardyń, kompanııalardyń tehnologııalyq alańdaryn joǵary oqý oryndarymen jəne zertteý ınstıtýttarymen baılanystyrý máselesine qatysty oı qossam deımin. Bizdiń ýnıversıtet elimizdegi tehnıkalyq saladaǵy irgeli oqý orny retinde bul baǵytta birneshe jyldan beri júıeli túrde jumys júrgizip keledi. Kásiporyndarmen de, kompanııalarmen de, ǵylymı zertteý ınstıtýttarymen de tyǵyz baılanystamyz. Bir ǵana mysal keltireıin. Oqý ornymyz О́skemendegi Úlbi metallýrgııalyq zaýyty jáne Nur-Sultan qalasyndaǵy Travmatologııa jáne ortopedııa ǵylymı zertteý ınstıtýtymen birlesip medısınalyq ımplantanttar shyǵarýdy qolǵa ala bastady. Bul úshjaqty aýqymdy joba 2017 jyly bastalǵan bolatyn. Jobany júzege asyrý úshin ýnıversıtet bazasynda elimizde alǵash ret travmatologııa men ortopedııaǵa qajet medısınalyq ımplantanttar óndirisi úshin tájirıbeli-óndiristik aımaq quryldy. Aýmaǵy 300 sharshy metrdi quraıtyn bul jerge memlekettiń qoldaýymen metallǵa arnalǵan 3D prınter, metall óńdeıtin stanoktar, vakýmmdy pesh sekildi 26 zamanaýı óndiristik jáne taldaý qurylǵylary satyp alyndy. Jáı ǵana satyp alyp qoıýmen shektelgen joqpyz, ýnıversıtet ǵalymdary osy qurylǵylarmen jumys istep, otandyq medısınaǵa asa qajet buıymdardy jasap ta shyǵardy. Atap aıtsaq, bizdiń oqý ornynyń ǵalymdary  Nur-Sultan qalasyndaǵy Travmatologııa jáne ortopedııa ǵylymı zertteý ınstıtýtynyń tapsyrysyna sáıkes otyrǵan 8 túrli medısınalyq ımplantant ázirledi. Ony ózimizdegi metallǵa arnalǵan 3D prınterden basyp shyǵardyq. Qarapaıym tilmen túsindirsek, biz ázirlegen medısınalyq ımplantanttardy, ıaǵnı metalldan ázirlengen ártúrli kólemi shaǵyn qurylǵylardy dárigerler naýqastardyń qol, aıaq, ıyq, adamnyń basqa da dene músheleriniń súıekterin jalǵap, bitistirýge qoldanatyn bolady. Ǵalymdarymyz Nur-Sultandaǵy zertteý ınstıtýtyna TMD elderi aýmaǵyndaǵy elderdiń medısınasynda keńinen qoldanylatyn VT6 tıtan quımasyn (quramy – tıtan, vanadıı, alıýmınıı) daıyndap, alǵashqy úlgisin usyndy. Budan bólek Ti-Nb-Ta dep atalatyn otandyq medısınada buryn-sońdy qoldanylmaǵan medısınalyq ımplantanttyń jańa túri shyǵaryldy. Bul quımanyń quramynda tıtan, tantal, nıobıı sııaqty metalldar bar. Ǵalymdardyń paıymynsha, VT6 tıtan quımasynan góri Ti-Nb-Ta quımasynyń adam aǵzasyna jaǵymdy áserleri mol. Quımanyń jańa túri klınıkaǵa deıingi synaqtan sátti ótti. Endi otandyq medısınada qoldanylýy múmkin. «Problemaly məselelerdiń biri – zertteýler úshin qural-jabdyqtardyń jetispeýi» dedi ǵoı Prezıdent. Bizde bul turǵyda másele joq. Ǵylymmen aınalysýǵa qajet qural-jabdyqtarymyz da, bilikti ǵalymdarymyz da bar. Maqsatymyz – otandyq medısınaǵa qajet otandyq ónimder ázirleý. Jaqynda oblysymyzǵa jumys saparymen kelgen Úkimet basshysy Asqar Mamın tájirıbeli-óndiristik aımaqty kórip, joǵary baǵa berdi. Nur-Sultan qalasyndaǵy Travmatologııa jáne ortopedııa ǵylymı zertteý ınstıtýty medısınalyq ımplanttardyń kópshiligin shet elden alatynyn bilemiz. Osy dúnıelerdi nege ózimizde jasamasqa?! Sonda sapasy da jaqsy, ásirese baǵasy da qoljetimdi bolyp, qanshama otandastarymyzdyń der kezinde em alýyna septigimiz tıer edi dep oılaımyn. Prezıdentimizdiń Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń otyrysyndaǵy sózderi joǵary oqý oryndaryna úlken jaýapkershilik júkteıdi. Osy oraıda joǵaryda sóz etken baǵyttaǵy jumystarymyzdy odan ári jandandyryp, jetildirip, elordadaǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtymen birlesip ımplanttanttardyń kúrdeli túrlerin jasamaq oıymyz bar.

Jasulan ShAIMARDANOV,

D.Serikbaev atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan

memlekettik tehnıkalyq ýnıversıtetiniń rektory

О́SKEMEN

Sońǵy jańalyqtar

Nashaqorlarǵa qarsy kúres toqtamaıdy

Aımaqtar • Búgin, 18:14

"Bek Eır" AQ-na ekinshi sot isi qozǵaldy

Qazaqstan • Búgin, 16:37

WhatsApp-ta jańa fýnksııalar paıda bolady

Tehnologııa • Búgin, 16:20

Jumys sapasy udaıy baqylaýda bolady

Aımaqtar • Búgin, 16:17

Almaty mańynda jer silkindi

Aımaqtar • Búgin, 16:10

Shıkizattyq emes eksport tómendedi

Aımaqtar • Búgin, 15:46

Bıyl Qurban aıt qalaı ótedi?

Qazaqstan • Búgin, 10:17

COVID-19: Jerleý qalaı júrip jatyr?

Qazaqstan • Búgin, 09:39

Toıdy ysyra turǵan jón

Qoǵam • Búgin, 08:39

Shekteýler otandastarymyzǵa oı salsa...

Medısına • Búgin, 08:36

Basty qundylyq – adam ómiri

Qoǵam • Búgin, 08:23

Uqsas jańalyqtar