Zııaly qaýym ókilderi bul máseleni qashannan kóterip júr. Degenmen bul saladaǵy zertteýlerdiń áli de tolyq emes ekenin eskergen jón. Qazaqstandaǵy qýǵyn-súrginniń ereksheligi tolyqqandy anyqtalmaǵan. Iаǵnı tolyq zertteý men saraptama jasalmaǵan. Bizdiń elge tán erekshelikteri bekitilmegen.
Biz qýǵyn-súrginge ushyraǵandardyń jalpy tizimin bilip, solardy ǵana aqtap alýmen shektelmeýimiz kerek. Sotsyz, naqty qylmystyq is júrgizilmeı, atylǵan azamattar qanshama. Olardyń sany týraly derek te joq. Al dinin, dilin qorǵaımyn dep jazyqsyz qurban bolǵan arystarymyz kóp.
Elden qýylǵan azamattardy da aqtaý kerek. Ujymdastyrý saldarynan týǵan jerin tastap ketýge májbúr bolǵan azamattarymyz umyt qaldy. Sol jyldary kóbi shekaradan jaıaý ótken, azapty jolda qaıtys bolǵan jandar da kóp. Qazaqstanǵa jer aýdarylyp kelgender aqtaldy da, al elden ketkender áli aqtalǵan joq.
Táýelsizdik úshin kúresken qaharmandarymyzdy da aqtaý mańyzdy. 1993 jyly qabyldanǵan zańda olar týraly aıtylmaǵan. Táýelsizdik úshin kúreskenderdiń talaıy «tyńshy», «halyq jaýy» degen jala jabylyp, sottalyp ketti. Bul jerde olardy saıası turǵyda aqtap alýdyń mańyzdy ekenin eskerýimiz qajet. Respýblıkanyń túkpir-túkpirinde qýdalaýǵa ushyraǵandar kóp ekeni belgili. Aımaqta bolǵannan keıin kópshiliginiń esimderi belgisiz qalyp qoıdy.
El Prezıdentiniń úndeýin oqyǵan zııaly qaýym ókilderi Memleket basshysyna razylyǵyn bildirip jatyr. Eń bastysy, saıası qýǵyn-súrgin qurbandary urpaqtarynyń «óshkeni janyp, ólgeni tirilgendeı» qýanyshty kúıge bólendi. Olar únemi táýelsiz Qazaqstannyń múddesi, jeri úshin kúresken atalarymyz qashan aqtalady dep renjıtin. Endi qazaq halqynyń azattyǵy jolynda qurban bolǵandardy aqtaý júıeli jumys isteýi kerek.
Sabyr QASYMOV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, «Qaharmandar» respýblıkalyq qoǵamdyq qorynyń prezıdenti
