Álem • 02 Maýsym, 2020

Azııadaǵy kásiporyndar depressııaǵa ushyrap jatyr

28 ret kórsetildi

Lokaýt aıaqtalyp, pandemııadan zardap shekken ekonomıkalar qalpyna kele bastaǵanyna qaramastan azııalyq fabrıkalar mamyrdaǵy álemdik saýda-sattyqtyń saldarynan resessııadan shyǵalar emes. IDC Markit jarııalaǵan málimetterge sáıkes, dúısenbide Ońtústik Koreıa, Japonııa jáne Taıvan elderiniń saýda-sattyǵymen aınalysatyn menedjerlerdiń ındeksteri quldyraǵany baıqaldy. Vetnam, Malaızııa, Taıland jáne Fılıppın memleketteriniń kórsetkishteri jaqsarǵanymen onyń deńgeıi 50-lik mejeden asa almaı otyr. Bul qysqartý men ulǵaıtýdyń arajigi.

Jeksenbide jarııalanǵan Qytaıdyń PMI (Satyp alý jónindegi menedjerlerdiń ındeksi) derekteri boıynsha óńdeý ónerkásibindegi satyp alý menedjerleriniń resmı ındeksi 50,6-ǵa deıin tómendegenin kórsetti. Desek te dúısenbide Caixin agenttigi shaǵyn eksporttyq fırmalardyń kórsetkishi 49,4-ten 50,7-ge deıin óskenin tirkegen. Kásiporyndar jónindegi bul derekter «Sary qurlyqtaǵy» ekonomıkanyń qalpyna kelý úrdisi baıaý ári birkelki emes ekenin aıǵaqtaıdy. Nege deseńiz, Soltústik-Shyǵys aımaqtaǵy memleketterdiń perspektıvalyq josparlary álsirep, toqyrap jatyr.  

«Soltústik-Shyǵys Azııa vırýsty tejeýde aıtarlyqtaı tabysqa qol jetkizdi. Bul utqyrlyqty jedel qalpyna keltirýge jáne ishki suranystyń artýyna jaqsy boljam. Alaıda, olarǵa áli de turaqtana qoımaǵan syrtqy ortamen jáne jartylaı ótkizgishti sektordaǵy quldyraýmen kúresýge týra keledi», - deıdi Sıngapýrdaǵy Oxford Economics Ltd-nyń Úndistan men Ońtústik-Shyǵys Azııa ekonomıkalary jónindegi bólim basshysy Prııanka Kıshore.  

Bloomberg ekonomısteri ne deıdi?

«Naryqtyq ekonomıkasy qalyptasyp kele jatqan elderde óndiristik ındıkatorlar tómendegenine qaramastan jańǵyrý belgileri baıqalyp jatyr. Qaıta ashylý úrdisi óńir ekonomıkasyna ońaıǵa soqpasy anyq. Ásirese, qazir AQSh pen Qytaı arasyndaǵy shıelenis ekonomıkalyq saıasatqa ulasý qaýpi basym bolyp turǵan kezeńde», dedi  Bloomberg-tiń Azııa boıynsha bas ekonomısti Chan Shý.

Sońǵy ýaqyttaǵy joǵary jıilikti kórsetkishter jahandyq suranystyń kúrt óskenin, sol sekildi koronavırýsqa qarsy vaksına tabylmaıynsha barlyq elderdegi ekonomıkanyń rettelý barysy birkelki bolmaıtynyn ańǵartady.

Qyzmet kórsetý sektoryna qaraǵanda, óndiristik segmentke jeńildikter endi berile bastady. Aımaq úkimetteri tek qazir ǵana karantın rejimin jeńildetip, tutynýshylardyń suranysyn arttyrýǵa belsendi kiristi.

Álemdik saýdanyń kóshbasshylarynyń biri sanalatyn Ońtústik Koreıada mamyrda eksport eki esege tómendegen. Saýda mınıstrliginiń málimetinshe, byltyrǵy sáıkes kezeńmen salystyrǵanda, bıyl syrtqy saýdanyń kólemi 24%-ǵa azaıǵan. Ekonomıster teris saldony 25%-dyq deńgeıde boljaǵan-dy.  

Keń aýqymdy jahandyq suranys týyndamasa, taıaýda «Tańǵy jupar eliniń» eksporttyq sektorynda ózgerister oryn almaıtyn syndy.

«Jaqyn arada turaqty suranystyń baıqalýy ekitalaı. Buǵan qosa óndiristik qýattan tómen operasııalyq mólsherlemeniń artýy taıaý bolashaqta ósimniń aıtarlyqtaı tejeletinin kórsetedi», dedi IHS Markit-tiń ekonomısti Djo Heız.

 

Enda Karran jáne Mıshel Djamrısko,

Bloomberg

 

Daıyndaǵan:

Jaqsylyq MURATQALI

Sońǵy jańalyqtar

Júıeli jumystar qolǵa alynýy kerek

Parlament • Búgin, 13:45

Akademık Edil Erǵojın ómirden ótti

Qazaqstan • Búgin, 12:30

Amandyq Batalovtyń jaǵdaıy aýyr ma?

Aımaqtar • Búgin, 12:25

Elbasy Altaıǵa at basyn burǵan sát

Aımaqtar • Búgin, 10:48

Loýkoster quny qaltany qaqpaıdy

Aımaqtar • Búgin, 08:20

Jetinshi maýsymnyń jetistigi

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar