Tamyr-tanystyq arqyly granttardy bólip berý máselesine jol bermegen abzal. Máselen, ekonomıkalyq tıimdilik turǵysynan sapasy kóńil kónshitpeıtin jobalarǵa qomaqty qarajat aýdarylyp jatady.
2009-2010 jyldar aralyǵynda qabyldanǵan Bilim jáne ǵylym týraly zańnyń shıkiliginen 10 jyl kóleminde ǵylym salasyna bet burǵan jastardyń úlesi azaıyp ketken edi. Sondaı-aq ımpakt-faktory joǵary ǵylymı basylymdarda aǵylshyn tilinde maqalalardy jarııalaý jóninde talap qoıyldy. Oǵan bizdiń ǵylymı qaýym daıyn emes bolatyn jáne «Bolashaq» baǵdarlamasyn bitirgen túlekter az edi. Bolǵannyń ózinde halyqaralyq bilim jobalarynyń qatysýshylary ǵylym salasyna kóp kele bermeıtin. Al yntasy bar azamattarǵa ǵylymmen aınalysýǵa ájeptáýir tosqaýyl qoıyldy. Sonyń saldarynan «Scopus» tiziminde bar eken dep, «jyrtqysh jýrnaldardyń» quryǵyna túsken qazaqstandyq ǵalymdardyń qarasy kóbeıip ketti. Muny, ásirese Reseı men Ýkraınanyń keıbir basylymdary aqsha tabýdyń tıimdi quralyna aınaldyrdy. Osy máseleni de qolǵa alǵan artyq bolmaıdy dep esepteımin.
Álbette, bul salada kúrmeýli problema az emes. Dese de, ǵylymnyń ulttyq ekonomıkamen tyǵyz baılanysqan baǵyttaryna jiti kóńil bólgen tıimdirek dep oılaımyn. Aıtalyq, agroónerkásiptik keshende aýyl sharýashylyǵy ónimderin kóbeıtýge septesetin ǵylymı jobalarǵa den qoıý kerek. Sonymen qatar taý-ken metallýrgııa sektory syndy negizgi baǵyttarda óndiristi arttyratyn jumystardy yntalandyrýdyń tetigin qarastyrsaq, utylmaıtynymyz anyq. Sonda ǵana ǵylym men óndiristiń sımbıoz jumysy jolǵa qoıylady.
Taǵy bir aıta keterligi, ǵylymı óndirisi órkendegen eldermen tájirıbe almasqan artyq etpeıdi. Olardyń ozyq tehnologııalaryn elimizge ákelip beıimdesek, onyń ózin ǵalymdardyń úlken jumysy retinde baǵalaýǵa bolady.
Tehnologııany transfertteý álemdik tájirıbede bar úrdis. Ásirese balama energııa kózderi, ǵarysh salasyndaǵy damyǵan elderdiń ónertabysyn beıimdep ıgerýge kóbirek mán bergenimiz lázim.
Saparbaı JOBAEV,
ekonomıst
