Osydan alty-jeti jyl buryn bizdiń oblysqa kartop pen kókónis ónimderi ylǵı da ońtústikten keletin-di. Jergilikti sharýashylyqtar kartop ósirýdi qolǵa ala qoımaǵan kez edi. Qazir jaǵdaı basqasha, memleket qoldaýy arqasynda oblys sharýashylyqtary kókónis pen kartop ósirýdiń jańa tehnologııasyn ıgerip, bul kúnderi mol tabysqa kenelýde. Jergilikti ónim naryqqa enip, óz ornyn tapty, ońtústik jaqtan keletin kókónis, kartop azaıdy.
Bıyl da oblysta astyq pen kókónis ónimderi, kartop mol ónim berýde.
Osydan alty-jeti jyl buryn bizdiń oblysqa kartop pen kókónis ónimderi ylǵı da ońtústikten keletin-di. Jergilikti sharýashylyqtar kartop ósirýdi qolǵa ala qoımaǵan kez edi. Qazir jaǵdaı basqasha, memleket qoldaýy arqasynda oblys sharýashylyqtary kókónis pen kartop ósirýdiń jańa tehnologııasyn ıgerip, bul kúnderi mol tabysqa kenelýde. Jergilikti ónim naryqqa enip, óz ornyn tapty, ońtústik jaqtan keletin kókónis, kartop azaıdy.
Bıyl da oblysta astyq pen kókónis ónimderi, kartop mol ónim berýdeО́ńir boıynsha 320 myń tonna kartop jınalady dep kútilýde. Bul – oblys turǵyndary bir jylda tutynatyn mólsherden 6 esege kóp. Qazir kúzgi jıyn-terinniń qyzǵan shaǵy. Oblys ortalyǵynda «Pavlodar kartoby – 2013» atty jármeńke ótti. Ár aýdannyń kókónis kartop ósirýshileri jármeńkege ózderi ósirgen ónimderin alyp keldi. Kartop pen kókónis túrleri, qarbyz, baldyń túrli sorttary jurtshylyq nazaryna usynylyp, sharýalar ár ónimniń erekshelikterin áńgimelep berdi.
Máselen, Qashyr aýdanynyń «Túlenov», «Peschan asyl tuqymdy mal ortalyǵy», «Bóltekpaev», «Jas nur» sharýashylyqtary 107 gektar jerge egilegen kartoptyń onǵa jýyq sorttaryn alyp kelipti. Gektarynan 30-35 tonna ónim jınapty. Qazirgi kúni kelisin 35 teńgeden satýda. Ertis ózeniniń jaıylmasy kókónis, kartop ósirýshi sharýashylyqtar úshin tamasha múmkindik. Sonymen qatar, sýarmaly jerlerdiń kólemin ulǵaıtýdyń jáne ozyq tehnologııalardy qoldanýdyń arqasynda jyl saıyn ónim kólemi artyp keledi. Memleket qarjysyna qazirgi kúni jańadan sý júıeleri salynyp, onyń tarmaqtary sharýashylyqtardyń alqaptaryna jetkizilýde. Bizdiń óńir elimizdiń aýmaǵyndaǵy kartopty eń kóp eksporttaýshy bolyp otyr. Pavlodardyń kartobyn Reseıdiń Omby, Túmen, Novosibir qalalaryna, tipti, Iаkýtııa, Býrıatııa elderine tasymaldaýda. Bul jergilikti kartoptyń halyqaralyq naryqta básekege qabiletti ekenin kórsetýde. Búgingi kúnge deıin bıylǵy jyldyń 10 myń tonna kartoby syrtqa satyldy. Oblysta áleýeti myqty kartop ósirýshilerdiń katalogy da jasalyp qoıdy. Ony barlyq óńirlerge taratýdy josparlap otyr. Kartop tamaq retinde ǵana emes, mal azyǵyna, medısınada, hımııalyq salada, parfıýmerııada keńinen qoldanylady eken. Oblysta kartopty sýarmaly tanaptarda otyrǵyzýǵa nazar aýdarylýda. Osy jyly óńirdegi sýarmaly jerdiń 35 paıyzyna kartop egilipti. Tamshylatyp sýarý ádisi arqyly kartop ósirý tehnologııasynda gollandyq ádisti iske qosqan 20-dan astam sharýashylyq bar. Sonymen qatar, kókónis ósirýshiler ónimdi deldalsyz jetkizý, eksport aýmaǵyn keńeıtýge baılanysty pikirlerin aıtýda. Mysaly, «Keńes-Agro» ShQ basshysy Qalqaman Omarov saýda jelileri ónimdi egis dalasynan tıep alyp ketetindeı júıe qurylýy qajet deıdi. Bul damyǵan elderde bar. Nátıjesinde, tutynýshy qolyna arzan ári sapaly kartop turaqty jetip turady. Oblys ákiminiń orynbasary Nurjan Áshimbetovtiń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta oblysta kartop jáne kókónis ósirýshilerdiń jergilikti assosıasııasy qurylady. Oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy, kásipkerlik jáne saýda, Qazaqstannyń kartop jáne kókónis ósirýshileri assosıasııasy, sondaı-aq, «QazAgroMarketıng» AQ arasynda yntymaqtastyq týraly tórtjaqty memorandým da jasaldy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan».
Pavlodar oblysy.
