Rýhanııat • 04 Maýsym, 2020

Ánurandy asqaqtatyp, Kók Týdy jelbiretkender

1032 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Ánuranymyz ben Kók Týymyz týraly áńgime bolǵanda kóp jaǵdaıda sportshylarymyz eske túsetini anyq. О́ıtkeni el namysyn arqalaǵan oǵlandarymyz halyqaralyq dodalarda atoı salǵanda elimizdiń Ánurany shyrqalyp, Kók Týymyz kókke kóteriledi.

Ánurandy asqaqtatyp, Kók Týdy jelbiretkender

Jahandyq bási bıik báse­ke­­­lerden álem jáne Azııa bi­­rin­shi­ligi, Azııa oıyndary jáne taǵy basqa da ha­lyq­­aralyq dodalardy aıt­pa­ǵannyń ózinde, elimizdiń sportshylary tórt jylda bir keletin Olımpııa oıyndarynda Ánuranymyz 16 márte shyrqalyp, 54 ret týymyz kókte jelbiredi. Qazaqstan Gımni eń alǵash 1994 jyly Norvegııanyń Lıllehammer qalasynda ótken XIX qysqy Olımpııa oıyndarynda shyr­qaldy­. Bul elimizdiń táýelsiz el retin­degi qatysqan birinshi Olım­pıadasy edi. Kókshetaý oblysynyń týmasy Vladımır Smırnov bir ózi Qazaq eliniń Ánuranyn shyrqatyp qana qoımaı, taǵy úsh márte týy­myz­dy bıikke kóterdi. Aq Olım­pıadaǵa jınalǵan 62 memlekettiń ókilderi birinshi ret Qazaqstannyń Ánuranyn tyńdap, kók baıraǵymyzǵa kýá boldy. Keıingi jylda­ry kók muz, aq qardaǵy oıyn­­­­darda týymyz 5 ret qa­na bıikte jelbiredi. 1998 jy­ly Naganoda Lıýdmıla Pro­­kasheva men Vladımır Smır­­nov júldegerler qata­ry­nan kórindi. 2010 jyly Vanký­ver­de Elena Hrýstaleva kúmis, 2014 jyly Sochıde Denıs Ten jáne 2018 jyly Phenchhanda Iýlııa Galysheva tuǵyrdyń úshinshi satysynan kórinip, Kók Tý áýede qalyqtady.

Jazǵy Olımpıadalarda Ánura­nymyz shyrqalmaı, Kók Týy­myzdyń kóterilmeı qal­ǵan kezi bolǵan joq. Máse­len, 1996 jyly muhıt­tyń arǵy betinde uıymdastyrylǵan Atlantadaǵy jazǵy Olımpııa oıyndary men keıingi Rıo Olımpıadasyna deıingi ara­lyq­ta Ánuranymyz 15 ret álemniń tórt qurlyǵynda áýe­legen eken. Atap aıtar bol­­saq, AQSh tórinde bal­ýan Iýrıı Melnıchenko, bes­­saıysshy Aleksandr Pary­­gın men «Balqash jolbary­sy» degen laqap atqa ıe byl­ǵary qolǵap sheberi Vası­lıı Jırov, ǵasyrlar toǵy­syndaǵy Sıdneı Olım­pıada­syn­da marqum Bekzat Sat­tar­hanov, Ermahan Ibraı­mov jáne jelaıaq Olga Shı­shı­­gı­nanyń arqasynda Án­uranymyz jasyl qurlyqta shyrqaldy. 2004 jyly Gre­kııa­­­nyń bas shahary – Afı­nada ótken Olımpıadada boksshy Baqtııar Artaevtyń qurmetine Qazaq­stannyń Ánurany or­yn­­­dal­dy.

2008 jylǵy Beıjińdegi jazǵy Olımpııa oıynda­ryn­da sózin Elbasy Nur­sul­tan Nazarbaev pen Ju­me­ken Nájimedenov, ánin vals koroli Shámshi Qal­daıa­­qov jazǵan Táýelsiz Qa­zaq­­stan tarıhyndaǵy ekin­­shi Ánurannyń Olım­pıa­da tórinde tuńǵysh ret shyr­qa­lýyna Baqyt Sár­sek­baev sebepker. Tula boıyńdy shy­myr­­la­typ, erekshe qýat beretin Ánuranymyzdyń áýeni shyr­qal­ǵanda Qytaı kóshe­le­rinde qazaq jan­kúıer­le­riniń qýany­shyn­da shek joq edi. Osy dodada aýyr atlet Ilıa Ilın de top jaryp, Qazaqstannyń kók baıraǵyn jelbiretken-di. Alaıda Halyq­aralyq Olımpıada komıteti Ilındi dopıng qol­dan­dy dep aıyp­tap, altyn me­dalin keri qaıtaryp alǵan bol­tyn.

2012 jylǵy Londonda alaýy tutanǵan XXX jazǵy Olımpııa oıyndarynda qazaq­­­s­tandyq sportshylar 7 márte tuǵyrdyń bıik saty­­synan kóringen-di. Ja­rys­­tyń alǵashqy kúninde ve­lo­­sportshy Aleksandr Vıno­ký­rov Olımpıada chempıo­ny atanyp, barsha Qazaq jurtyn qýantqany esimizde. Jarys jolyna shyqqan aýyr a­t­letterimiz Zýlfııa Chınshanlo, Maııa Maneza, Svetlana Podobedova jáne Ilıa Ilın el qorjynyna altyn júlde salyp, ánura­ny­­myzdy áýeletken. Biraq taǵy da sol dopıng máse­lesi kóterilip, HOK Lon­don­da bas júlde alǵan zil­te­mir­shi­­lerimizdiń nátı­je­lerin joq­qa shyǵaryp, eńse­miz­di túsirgeni ras. Degenmen kez kelgen jarysta orǵyp ta, qarǵyp ta sekirip júlde alatyn Olga Rypakova bul joly da júrisinen ja­ńyl­maı, Londonda Kók Týy­myz­dy bıikke kóterdi. Al Olım­pıadanyń sońǵy kúninde boksshy Serik Sápıev jarys qojaıyny Freddı Evanstan altyn júldeni ju­lyp alyp, Qazaq eliniń abyroıyn Tumandy Albıonda asqaqtatty.

2016 jyly Rıo tórinde ótken Olımpııa oıyndarynda da úsh sportshymyz dara shyqty. Brazılııada elimizdiń kók baıraǵyn eń birinshi júzý sportynyń ókili Dmıtrıı Balandın jelbiretip, Ánura­ny­myz áýeledi. Onyń izin ala Nıdjat Ragımov júregine qolyn qoıyp, Ánuranymyzdy are­­naǵa jınalǵan barsha jurtpen birge shyrqap tu­ryp qýanyshtan kóz jasyn tyıa almady. Odan keıin Án­­uran­dy asqaqtatyp, Kók Týy­­­­myzdy dańqty boksshy Danııar Eleýsinov kóterdi. Ma­ra­­pattaý rásiminde Án­uran­­dy tebirene shyrqaǵan Eleýsinovtiń qýanyshy Alash jankúıerleriniń qýanyshyna ulasqan-dy.

Jazǵy Olımpııa oıynda­ryn­­da baıraǵymyzdy eki ret jelbiretken oǵlan­da­­r­­ymyz da jeterlik. Máselen, boks­shylardan Bolat Jumadilov Atlanta (1996) men Sıdneıde (2000), Ádilbek Nııazymbetov London (2012) men Rıo (2016), nysana kózdeýden Sergeı Belıaev (Atlanta) Olımpıadasynda eki ret kúmis júlde, al Ivan Dychko 2012 jáne 2016 jyl qola medal oljalap, eki Olımpıadada týymyzdy kótergen. Al taǵy eki sańla­ǵy­myz, ıaǵnı boksshy Ermahan Ibraımov (1996, qola) pen velo­sport ókili Aleksandr Vıno­kýrov (2000, kúmis) tórt­jyldyqtyń bas­ty dodasynda alǵash týymyzdy bıikte kóterdi. Tórt jyldan keıin E.Ibraımov Sıdneıde, 12 jyldan soń Vınokýrov Londonda Ánura­ny­myzdy Olım­pıada arenasynda shyr­qatqan-dy. Budan bólek, taǵy 37 sportshymyz Qazaqstannyń Kók Týyn Olım­pıadada jel­bi­ret­kenin aıta keteıik.

Árıne Qazaq eliniń oǵlan­dary kelesi jyly Ja­pon elin­de ótetin jazǵy Olım­pııa oıyndarynda da Kók Týy­­myzdy bıikte samǵatyp, ásem Ánuranymyzdyń áýe­nin Kúnshyǵys elinde de shyr­qa­ta­dy dep senemiz.