Aımaqtar • 04 Maýsym, 2020

Salymshylar qaı valıýtaǵa kóbirek senedi?

93 ret kórsetildi

Álem halqy aqsha emes, qundy qaǵaz jınaıtynyn osyǵan deıin de talaı ret aıtqanbyz. Damyǵan elderde halyqtyń qarjysyn túrli ádispen saqtaýǵa,  qundy qaǵazdar naryǵyna emin-erkin kirýge múmkindik kóp. Bizde ázirshe halyq úshin qoljetimdi qarjy quraly – bank depozıti. Bizde teńgedeı depozıttiń jyldyq syıaqysy  teńgemen 15% bolsa, nesıeniń ústemesi 25-30%.

Sarapshylar 2018-20019 jyldary  halyqtyń depozıtterge degen seniminde oń ózgerister bolǵanyn aıtady. Jalpy, mamandardyń baıyptaýynsha, qazaqqa bolashaqta qarjy,  qor naryǵynyń zańdylyǵyn meńgerý mańyzdy bola túspek.

Sonymen, Jeke tulǵalardyń jıyntyq depozıttik portfeli 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha jyl basynan beri 548 mlrd teńgege kóbeıip, jıyntyǵy  9,8 trln teńgege jetti. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń saıtynda jarııalanǵan málimetterde eldegi barlyq salymdardyń 74%  eldiń 5 bankte ornalasqanyn aıtady: Olar – Halyq banki (úlesi 35%), Kaspi bank (16%), TQJB  (9%), «Sberbank» AQ EB (8%) ) jáne Bank SentrKredıt (6%).

Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qorynyń resmı saıtynda jarııalanǵandaı, jeke tulǵalardyń barlyq depozıtteriniń 56% -y ulttyq valıýtada, 44% -y shetel valıýtasynda ornalastyrylǵan.

Bul rette teńgedegi depozıtterdiń qurylymy kelesideı boldy: kóleminiń 53,2% merzimdi depozıtter, 20,4%  aǵymdaǵy shottar, 16,2% sýbsıdııalanǵan depozıtter (memlekettik bilim berý jınaqtaý júıesi jáne turǵyn úı qurylysy jınaqtary), 9,3%, - jınaq salymdary, 0,8% - merzimdi depozıtter jáne 0,1% - suranys boıynsha jınaqtalǵan.  

«Barlyq bankterdiń depozıttik jelisindegi teńgemen merzimdi depozıtterdiń úlesi jyl basynan beri 7,8% tómendegenine qaramastan joǵary bolyp qala beredi. Buǵan erterek shyǵarýdyń ıkemdi sharttary áser etýde », - dep túsindirdi  Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory. Qordyń habarlaýynsha,  joǵary rentabeldilikke baılanysty qazaqstandyqtar arasynda ulttyq valıýtadaǵy eń tanymal depozıtter jınaq depozıtteri boldy. Olardyń úlesi áli de az bolǵanyna qaramastan, olar teńgelik depozıttik bazada eń joǵary ósý qarqynyn kórsetedi - olardyń kólemi 2020 jyldyń 4 aıynda 40,7% -ǵa ósti.  «Shetel valıýtasyndaǵy depozıtterge keletin bolsaq, olardyń úlesi jyl basynan beri 0,7% -ǵa tómendedi», - dedi qor. Shetel valıýtasyndaǵy merzimdi emes depozıtter kóleminiń 104,3 mlrd. Teńgege azaıýy, jınaq jáne merzimdi depozıtter boıynsha, kerisinshe, valıýtalyq qaıta baǵalaýdan basqa, 34,3 mlrd teńgege jáne 39 mlrd  teńgege ulǵaıdy. 

Bul rette shetel valıýtasyndaǵy depozıtter qurylymyndaǵy merzimdi emes salymdardyń úlesi 2020 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha 83,3%, aǵymdaǵy shottar – 7,0%, merzimderi men jınaqtary – 5,1% jáne 4,3%, sáıkesinshe, 0,3% qurady. talap etilgenge deıingi salymdar boıynsha. 2020 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha valıýtadaǵy merzimdi depozıtterdiń qurylymy kelesideı: shetel valıýtasynda – 82,8%, teńgemen – 17,2%.

 Eger bankterde jınaqtalǵan depozıtter týraly aıtatyn bolsaq, olardyń 73,1%  –  teńgemen, 26,9% –  shetel valıýtasyndaǵy depozıtter.

Qazaqstannyń depozıtterge kepildik berý qory teńgemen jınaqtalǵan depozıtterdiń ósip kele jatqan tanymaldyǵyn atap ótti, olardyń mólsheri 2019 jyly 14 ese ósti, nátıjesinde 72 myńǵa jýyq shot ashyldy. Negizinen (82%), bul bir jyl nemese odan da kóp merzimge toltyrylmaı jınaqtalǵan salymdar, qazirgi kezde olar naryqta eń joǵary mólsherlemelermen jumys isteıdi.«Investorlar, eń aldymen, joǵary rentabeldilik pen kepildemeniń joǵarylaýyna baılanysty jınaq depozıtterine qyzyǵýshylyq tanytady. Mysaly, 2019 jylǵy qańtarda 13,5% mólsherlememen ashylǵan 24 aılyq jınaq salymy ınflıasııany túzetkennen keıin bir jyl ishinde 8,1% naqty kiristi berdi»,  dep túsindirdi QDKBQ mamandary7

2019 jyly bankter sanynyń qysqarýy  úı salymdarynyń ósýine kedergi bolmapty. Qarjylyq keńesshi Rasýl Rysmambetov   ulttyq valıýta baǵamynyń ózgerý dınamıkasy baıqalǵan jaǵdaıda ǵana teńgemen uzaq merzimdi salymdar tanymal bola alady dep sanaıdy.  «Kommersııalyq bankter uzaq merzimdi salymdardy ornalastyrý kezinde joǵary paıyzdyq mólsherlemeler boıynsha baǵdarlamalardy iske asyrǵanyna qaramastan, bir jyldaǵy teńgemen depozıtter halyq arasynda eń tanymal bolyp tabylady dep sanaımyn». - deıdi ol.

Sarapshynyń sózine qaraǵanda, azamattar ulttyq valıýtanyń quldyraýynan áli de qorqady, sondyqtan kóptegen adamdar aqshalaryn dollarmen saqtaǵandy ​​jón kóredi, bul qunsyzdanǵan teńge esebinen paıda tabýǵa múmkindik beredi.

Eske salaıyq, barlyq salym túrleri boıynsha KDQBQ kepildiginiń jalpy somasy 15 mıllıon teńgeni quraıdy.  Teńgedegi merzimdi jáne merzimdi emes salymdar úshin - 10 mıllıon teńge, shetel valıýtasyndaǵy barlyq depozıtter úshin - 5 mıllıon teńge.

 

Sońǵy jańalyqtar

«Inter» – jartylaı fınalda!

Sport • Búgin, 02:50

Tashkent tragedııasy

Sport • Keshe

Uqsas jańalyqtar