Qazaqstan • 04 Maýsym, 2020

«Samuryq-Qazyna» otandyq óndiriske qýatty qoldaý kórsetti

23 ret kórsetildi

Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń tóraǵalyǵymen «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qoryn basqarý jónindegi keńestiń otyrysy ótti. Keńeste «Samuryq-Qazyna» aksıonerlik qoǵamynyń qazirgi qyzmeti, shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar, sondaı-aq keńestiń ótken otyrysynda berilgen tapsyrmalardyń oryndalý barysy qaraldy.

Alqaly jıyndy sóz bastaǵan Elbasy Nursultan Nazarbaev «Samuryq-Qazyna» qory el damýynda mańyzy ról atqaratynyn atap ótti.

– Bıyl biz aýyr synaqtarǵa tap boldyq. Koronavırýs pandemııasy jahandyq ekonomıkalyq daǵdarysqa ákep soqty. Álemdik ekonomıka men saýda ósimi toqtady. Bul faktorlardyń barlyǵy bizdiń ekonomıkamyzǵa keri áserin tıgizip otyr. Osy oraıda biz qalyptasqan kúrdeli ahýalǵa tez beıimdelýge jáne daǵdarysty eńserýge septigin tıgizetin ekonomıkanyń negizgi draıverlerin aıqyndaýǵa tıispiz. Sáýir aıynda biz daǵdarystan keıingi kezeńde ekonomıkamyzdy qalaı kóterý kerek ekenin talqyladyq. Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev naqty sharalar jóninde málimdeme jasady. Úkimet ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirý josparyn bekitti. Bul sharalar der kezinde qabyldandy jáne qazirgi ahýalǵa saı oryndalyp jatyr, Ekonomıkamyzdy ári qaraı damytýda «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory basty ról atqarady. Qazaqstannyń barlyq negizgi kompanııalary osy Qordyń quramyna kiredi. Qor kompanııalarynyń jıyntyq aktıvteri 28 trln teńgeni quraıdy. Bul – JIО́-niń 40%-y. Munda 300 myń qyzmetker jumys isteıdi. Qıyndyqtarǵa qaramastan kompanııalardyń bári jumysyn jalǵastyryp jatyr. О́tken jylǵy Qor kórsetkishteriniń ósý qarqyny bıyl rezerv qurýǵa múmkindik bergenin baıqap otyrmyz. Endi kompanııalardyń tıimdiligin arttyrý úshin naqty sharalar qabyldaý qajet, – dedi Nursultan Nazarbaev.

Keńes otyrysynda kún tártibine sáıkes Qordyń qazirgi jumysy men jańa bastamalary, otandyq shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý is-sharalary, tapsyrmalardyń oryndalýy jan-jaqty qaraldy. Atalǵan máseleler jóninde aldymen «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov baıandama jasady.

– Álemdik ekonomıkada oryn alǵan resessııa men qaýipti indettiń keńinen taralýy Qorǵa kiretin kompanııalardyń aǵymdaǵy jumysyna aıtarlyqtaı yqpal etti. Osyǵan oraı kompanııalardyń tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan birqatar sharalar qabyldanyp, iske asyrylyp jatyr. Covid-19 pandemııasy, munaı baǵasynyń tómendeýi, ulttyq valıýta baǵamynyń ózgerýi teris áserin tıgizdi. Qordyń taza kirisi bıyl 1,2 trln-nan 167 mlrd teńgege deıin tómendemek. Eń kóbi «QazMunaıGaz» 80%-ǵa deıin kirisin joǵaltady dep kútilip otyr. Áýe jáne temir joldarynyń jolaýshylar aınalymy kólemi 40%-ǵa deıin azaımaq. Osyǵan baılanysty birqatar sharalar qolǵa alyndy. Qarjy rezervi quryldy, 8 mlrd syrtqy qaryz óteldi. Qazir jaǵdaıda bizdiń kompanııanyń kúrdeli operasııalyq shyǵyndaryn 429 mlrd teńgege ońtaılandyrdyq. Munyń bári belgili bir qarjy rezervin qalyptastyrýǵa múmkindik berdi. Bul energetıka, munaı-gaz, ýran, telekommýnıkasııa, poshta jáne basqa da salalar kásiporyndarynyń jumys isteýin, óndiristik personaldy qysqartýsyz saqtaýdy jáne qyzmetkerlerge jalaqyny ýaqtyly tóleýdi qamtamasyz etedi, – dedi Ahmetjan Esimov.

Onyń aıtýynsha, atalǵan is-sharalarmen qatar osynaý qysyltaıań shaqta ulttyq ekonomıkany jáne otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý baǵytynda kóptegen jumys júrgizilip jatyr. Birinshiden, satyp alý tetikterin jetildirý qolǵa alyndy. Bul – bir kózden ashyq tenderge ótý. Osy ýaqyt ishinde ulttyq ál-aýqat qory bir kózden satyp alý kólemin 5 esege tómendetip jáne ashyq tenderlerdiń kólemin 5,5 esege arttyrypty. Mundaı qadamdar 376 mlrd teńgeni únemdeýge múmkindik berdi.

Kelesi baǵyt holdıng ishindegi satyp alýdy ońtaılandyrý boldy. Buryn holdıng ishinde 4,5 myń pozısııa bolsa, ol 21 ese tómendegen. Al satyp alý kólemi aqshalaı 1,9 trln bolsa, qazir – 0,5 trln teńge. Bul básekeli ortaǵa 819 mlrd teńge berýge jaǵdaı týǵyzdy. Mundaı satyp alýlarǵa 17 myń bıznes sýbektisi qol jetkizdi jáne Qor kompanııalary 52 mlrd teńge únemdedi.

Ekinshiden, «Samuryq-Qazyna» osy jyldy qazaqstandyq taýar óndirýshilerdi qoldaý jyly dep jarııalap, birqatar sharalardy naqtylaǵan. Olardyń biri off-teık kelisimshart mehanızmi men ımportty almastyratyn ónim tapsyrysyna kepildik berý quraly boldy. Osy rette bizdiń elde óndirilmeıtin, biraq kompanııalar úshin qajet taýarlarǵa taldaý jasalyp, biraz jumys atqarylǵan. Qor «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasymen birlesip jańa óndirister qurý boıynsha ınvestısııalyq jobalardy qarastyrdy. Endi ekeýi birge 3-5 jylǵa uzaq merzimdi off-teık kelisimshart jasaspaq. Jańa óndiristerdi qurý úshin ınvestısııa kólemi 218 mlrd teńgeni qurap, 2 myńǵa jýyq jańa jumys orny ashylmaq.

Bıyl nazarda bolatyn úshinshi baǵyt – jumys istep turǵan qazaqstandyq kásiporyndardy qoldaý. Búgingi tańda Qorǵa qarasty keıbir kompanııalar kúrdeli qarjylyq jaǵdaıǵa baılanysty tapsyrys bergen qajetti taýarlarynyń qunyn tóleı almaı otyr. Sondyqtan «Samuryq-Qazyna» portfeldik kompanııalarǵa 50 mlrd teńge bóldi. Al ol kompanııalarǵa taýardy ózimizdiń kásiporyndar jetkizip beredi eken. Biraq Qor portfeldik kompanııalaryna qarjyny qaıtarymdy negizde bergen.

Sonymen qatar Ahmetjan Esimov birqatar iri kompanııalardyń ahýalyna toqtalyp, ınvestısııalyq baǵyttaǵy jumystardy da sóz etti.

– Koronavırýsqa, qashyqtan jumys isteýge qatysty jaǵdaı keıbir múmkindikterdi anyqtady. Atap aıtqanda, basqarý deńgeıin qysqartý qajet ekenin birneshe ret aıttyńyz. Yqshamdy, ári tıimdi apparattardy qalyptastyrý maqsatynda basqarý deńgeıin 6-dan 3-ke deıin qysqartý arqyly barlyq kompanııanyń uıymdastyrý qurylymdary qaıta qaraldy. Basqarýshy dırektorlar sany 89-dan 44-ke deıin eki esege qysqardy. Departament dırektorlary 308-den 255-ke deıin, al bólim basshylary 259-den 65-ke deıin qysqartyldy. Qazir «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasynda tıimsiz shyǵystardy ońtaılandyrý jáne qysqartý boıynsha kóp jumys júrgizilip jatyr. Uqsas kompanııalardyń oń tájirıbesi zerdelenýde. Kompanııa basshylyǵy keıbir aktıvterdi Qordyń Korporatıvtik ortalyǵyna tikeleı baǵynýǵa berý týraly usynys engizedi. О́z tarapymyzdan bul tásilderdi durys dep sanaımyz, – dedi «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy.

Budan keıin sóz alǵan Premer-Mınıstr Asqar Mamın Úkimet «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qorymen birlesip, ekonomıkalyq ósimdi qalpyna keltirýge jáne turaqty damýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan keshendi jospar ázirlegenin atap ótti.

– Osy jospar boıynsha jyl sońyna deıin iskerlik belsendilikti yntalandyrýǵa, jumyspen qamtýdy qoldaýǵa jáne halyqtyń tabysyn arttyrýǵa baǵyttalǵan júıeli, salalyq sharalar iske asyrylady. Jalpy keshendi josparda kózdelgen sharalar 6 mln-nan asa adam qamtylǵan birqatar salalardyń qalpyna kelýine múmkindik beredi. Úkimet pen Qordyń keshendi jospary aıasynda birlesken jumysynyń mańyzdy baǵyty – ónerkásip, kólik pen logıstıkany, sıfrlandyrýdy damytý, ımport almastyrý múmkindigin iske asyrý, shaǵyn jáne orta bıznestiń ekonomıkadaǵy rólin kúsheıtý, – dedi Úkimet basshysy.

Onyń aıtýynsha, jahandyq IJО́-niń ósý áleýetiniń kúrt qysqarýy, álemdik saýda jáne syrtqy suranys kóleminiń rekordtyq tómendeýi, saýda-ónerkásiptik proteksıonızmniń kúsheıýi jaǵdaıynda «Samuryq-Qazyna» usynyp otyrǵan is-sharalar otandyq taýar óndirýshilerdi qoldaýdyń ájeptáýir tetigine aınalady. Bul qatarda Qordyń satyp alýlaryna otandyq óndirýshilerdiń qoljetimdiligin keńeıtý, qoldanystaǵy bıznesti qoldaýdyń jańa tetikterin engizý, ishki suranysty qanaǵattandyrýǵa baǵyttalǵan jańa óndiristerdi qurý jónindegi baǵdarlamalardy iske asyrý elimizde damýdyń qosymsha keńistigin qalyptastyrady.

– Bul rette Qordyń qarapaıym zattar ekonomıkasy salalaryn qoldaý maqsatynda júzege asyryp jatqan sharalaryna bólek toqtalǵym keledi. Osy salalar boıynsha ishki áleýetti kúsheıtý – ulttyq ekonomıkanyń ózin-ózi qamtamasyz etýin jáne uzaq merzimdi turaqtylyqty saqtaý sheńberindegi negizgi mindet. Atalǵan sanat boıynsha Qordyń satyp alýlaryndaǵy qazaqstandyq óndirýshilerdiń úlesi ótken jylǵy 75%-dan bıyl 94%-ǵa deıin artty. Ásirese jeńil ónerkásip, tamaq, hımııa ónerkásibi, qurylys materıaldaryn óndirý salalary boıynsha otandyq taýar óndirýshiler belsendilik tanytty. Búginde mashına jasaýdaǵy otandyq óndirýshilerdiń úlesinde úlken ósim baıqaldy, – dedi Asqar Mamın.

Buǵan qosa Premer-Mınıstr ulttyq ál-aýqat qorynyń jekeshelendirýdiń keshendi josparyn iske asyrý merzimin neǵurlym qolaıly kezeńge aýystyrýǵa qatysty usynystaryn qoldady, sondaı-aq Qordyń indet qaýpi tónip turǵan kezde qashyqtan jumys isteý tájirıbesine oń baǵa berdi. Búginde 23 memlekettik organ bultty qujat aınalymyna qosylǵan. Jalpy memlekettik organdar qyzmetkerleriniń 70%-y qashyqtyqtan jumys rejımine kóshken.

Sońǵy jańalyqtar

Indetpen kúres jalǵasa beredi

Qoǵam • Búgin, 11:54

Atyraýǵa 470 túrli dári-dármek keldi

Aımaqtar • Búgin, 11:23

Búgin – Jalpyulttyq aza tutý kúni

Vıdeo • Búgin, 10:59

COVID-19-dan barlyǵy 375 adam qaıtys boldy

Koronavırýs • Búgin, 08:54

Shırek fınaldyń jerebesi tartyldy

Fýtbol • Búgin, 07:42

Alǵashqy qadam sátsiz bastaldy

Sport • Búgin, 07:38

Jaýapkershilik tanytaıyq

Pikir • Búgin, 07:35

Ekologııalyq bilim berý mańyzdy

Pikir • Búgin, 07:33

Tabıǵatty aıalaýǵa úıreteıik

Ekologııa • Búgin, 07:30

Otandyq óndiris kólemi artady

Medısına • Búgin, 07:19

Atyraýǵa jedel járdem kerek

Aımaqtar • Búgin, 07:13

«Bireýdiń kisisi ólse, qaraly ol»

Qoǵam • Búgin, 07:05

Jańa pán engizýdi quptaımyn

Pikir • Búgin, 07:05

Jahandyq IJО́ 5,5 paıyzǵa tómendeıdi

Ekonomıka • Búgin, 06:55

Qarǵa adym jer muń bolǵan...

Qoǵam • Búgin, 06:40

Aınalma jol azaptan qutqarady

Qoǵam • Búgin, 06:37

Aııa Sofııada azan shaqyrylady

Rýhanııat • Búgin, 06:35

Uqsas jańalyqtar