Ekonomıka • 06 Maýsym, 2020

OPEK+ kelisimi ekonomıkaǵa qalaı áser etti?

34 ret kórsetildi

Qazir  «bul kelisim  Qazaqstan ekonomıkasyna qalaı áser etedi» degen saýal trendke aınaldy. Sarapshylar bolsa, bizge bul kelisimniń eki túrli nusqasyna daıyn bolýymyzdy eskertip jatyr.

CEX.IO brokeri, derekterdi taldaý bóliminiń basshysy Iýrıı Mazýr keshegi onlaın formatta ótken jıynda OPEK + kelisimi Qazaqstan ekonomıkasyna qalaı áser etetinin aıtyp berdi.  Sarapshynyń baılamynsha endi birer kúnde, 8 maýsymda aldyn ala josparlanǵan OPEK+ múshe elderi ókilderiniń kelesi otyrysynda munaı óndirisine shekteýlerdi taǵy 2-3 aıǵa uzartý týraly másele qaralady. Usynystyń bastamashylary Saýd Arabııasy, Aljır, BAÁ, olar óz qoımalarynda úlken munaı qoryn jınaǵan jáne qazir ony ózderine qolaıly baǵaǵa naryqqa shyǵarýǵa tyrysyp jatyr. «Shıki munaı   baǵasy birtindep ósip kele jatqanyna qaramastan, álemdik naryqtaǵy munaıǵa degen suranys qalpyna keledi, múmkin 2021 jyldyń ortasynan erte emes. Sondyqtan, Taıaý Shyǵystaǵy áriptesterdiń usynystary belgili bir dárejede negizdelgen. Eger shekteýler uzartylyp, elder óndiristi azaıtýǵa májbúr bolsa, bul, árıne, memleketterdiń, onyń ishinde Qazaqstannyń da ekonomıkasyna áser etedi. OPEK + tranzaksııasy Qazaqstan Respýblıkasyna jaǵymdy da, teris de ózgerister ákeledi» deıdi Iýrıı Mazýr.

Qazirgi ýaqytta munaı-gaz sektory Qazaqstannyń IJО́-niń 15% quraıdy jáne el bıýdjetiniń 40% -yn qamtamasyz etedi. Munaı óndirisiniń tómendeýi qazynaǵa mıllıardtaǵan qarjynyń jetispeýine ákeldi.  Tómen baǵalar nemese óndiris kólemi munaı-gaz salasynyń ózine áser etedi. Ásirese munaı óndirýge nemese tasymaldaýǵa tikeleı qatysy joq servıstik kásiporyndarda kadrlardyń qysqartylýy joqqa shyǵarylmaıdy. О́ndiris kóleminiń tómendeýi eksport kóleminiń sáıkesinshe qysqarýyna ákeledi, ıaǵnı Qazaqstan munaıdy tasymaldaýdan bıýdjetke túsetin túsimniń edáýir bóligin joǵaltýy múmkin. «Máselen, 2019 jyly munaı eksporty 29,7 mıllıard dollardy qurady, árıne, bul salyq aýdarymdarynyń qysqarýyna ákelip soǵady jáne el bıýdjeti edáýir qysqarýy múmkin. Bul jaǵdaıda memleket shyǵyndardy azaıtýǵa nemese qaryz qarajatyn paıyzdyq mólsherleme boıynsha alýǵa májbúr bolady» deıdi ol.

Iý. Mazýr jıyn barysynda  munaıdyń baǵasy barreline 40 dollar bolsa da, bul biz úshin tıimsiz usynys bolatynyn,  OPEK + mámilesi óndiristi azaıtýǵa jáne shıkizatqa suranys pen usynys arasyndaǵy ǵalamdyq tepe-teńdikti turaqtandyrýǵa arnalǵanyn, onyń nátıjesi 2021 jyldyń ortasyna seziletinin de aıtyp ótti. «Bolashaqta baǵalar $100 - $115-qa jetýi múmkin. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan munaı óndirýden jáne eksporttan kóp paıda ala alady. Meniń bilýimshe, qazir Qazaqstan shıkizatty tutyný qalpyna kelgen kezde óndiristi tez ulǵaıtý úshin munaı ken oryndaryn konservileýdi josparlamaıdy» deıdi ol.

Qazir munaı naryǵy OPEK + aldaǵy otyrysyn kútip, sonyń nátıjesiniń qandaı bolaryn ańdap otyr. Munaı naryǵyndaǵy aldaǵy birer aıdaǵy baǵyt-baǵdardy naq osy kelisim aıqyndaıtyny belgili. 

«Eger OPEK + -pen kelisim qaıtadan buzylsa, mámilege kelmese,  biz naýryz aıyndaǵy  eń tómengi deńgeıine qaıta oralamyz.  Bul jaǵdaıdan  naryqtyń barlyq qatysýshylary, onyń ishinde Qazaqstan da utylady. Qazaqstanda munaı óndirýdiń tómendeýi tek iri ken oryndary men kompanııalarǵa áser etetinin atap ótkim keledi. Shaǵyn depozıtter óndiris kólemin ózgertpeıdi» dep sózin qorytty sarapshy. 

 

Sońǵy jańalyqtar

25 adam ishimdikten ýlanyp qaıtys boldy

Aımaqtar • Búgin, 15:42

Qazaq jáne shet tilin meńgerýge shaqyrady

Rýhanııat • Búgin, 15:27

О́kpeni KT-dan aqysyz ótkizý nege qıyn?

Medısına • Búgin, 12:35

Ilıa Ilın aýrýhanaǵa tústi

Aımaqtar • Búgin, 11:55

Dollardyń búgingi baǵamy belgili boldy

Ekonomıka • Búgin, 11:35

Chernogorııamen oınaıdy

Fýtbol • Búgin, 07:55

Ult aspaby ulyqtaldy

Rýhanııat • Búgin, 07:54

Immýndyq plazmanyń alǵashqy donory

Medısına • Búgin, 07:47

Tabıǵat-anany búldirmes bolar...

Rýhanııat • Búgin, 07:46

Qyzylordada 160 otbasy baspanaly boldy

Aımaqtar • Búgin, 07:45

Kóp qarǵa men aq qarǵa

Ekologııa • Búgin, 07:45

Indet, indetpen kúres – mindet!

Medısına • Búgin, 07:39

Qala rýhy

Rýhanııat • Búgin, 07:37

Abaıdyń eńseli eskertkishi

Aımaqtar • Búgin, 07:30

Dem berýshisi – «Kóńil tolqyny»

Kúres • Búgin, 07:23

Ulttyq parkterdi qoldaý qory quryldy

Ekologııa • Búgin, 07:22

Janǵa saıa jasyl beldeý

Ekologııa • Búgin, 07:13

Astanadan qanat qaqqan...

Rýhanııat • Búgin, 07:08

Eki aqynnyń jyryndaǵy elorda

Rýhanııat • Búgin, 07:01

Mereıi ústem Malıka

О́ner • Búgin, 06:40

Biz – volontermiz!

Qoǵam • Búgin, 06:40

Uqsas jańalyqtar