QASIETTI ASPAPTYŃ QASTERLI ORNY

Tarıhtyń almaǵaıyp kezeńin­de qýdalaýǵa taǵdyrlar ǵana emes, tarıhtyń tereńinen syr shertetin qasıetti mýzyka aspaby –qyl­qobyz da ushyraǵany aıan. “Eski­lik­tiń qaldyǵy” dep otqa órtelip, qıratylǵanyn kórgen kýálar aramyz­da áli de bar. Alaıda, yqylym zamandardyń kózi ispetti aspapty óz kıesi je­bep, ǵajaıyp ta ǵalamat kúı­leri bizdiń zamanymyzǵa da jetti. Onyń arǵy-bergi tarıhyn óner zertteýshilerdiń enshisine qaldyra otyryp, taıaýda “Qylqobyzǵa arnalǵan hrestoma­tııa” atty úsh kitaptan turatyn jınaqtar top­ta­ma­sy jaryq kórgenin aıtsaq deımiz. Tuńǵysh ret qolymyzǵa tıip otyrǵan hrestomatııalyq oqýlyq tanymal qylqobyzshy, K.Baı­seıitova atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan Respýblıkalyq mamandan­dyrylǵan mýzykalyq orta mektep-ınternatynyń ustazy, QR bilim berý isiniń úzdigi, “Jańashyl pedagog” atanǵan Ábdimanap Jumabekulynyń qajyrly eńbegi men uzaq jylǵy izdenisiniń arqasynda dúnıege keldi. Osy ýaqytqa deıin qylqobyzǵa arnalǵan eshqandaı oqýlyq-hrestomatııa bolmaǵan­dyq­tan, mýzyka mektepteri men kolledjderiniń shákirt­teri kerekti notalardy basqa aspaptarǵa arnalǵan oqý quraldary­nan izdep áýrege túsetini ár kez mamandardyń aýzy­men aıtylyp, ara-tura másele bolyp kóterilip kel­genin bilemiz. Basqa oqý qural­dary qylqobyz­dyń dıa­pazo­nyna laıyq­talyp túsiril­megendikten, birese oktava joǵary shy­ǵyp, birese tómen túsip, tyń­dar­mannyń dittegen deń­geıi­nen shyqpaı jata­tyn bolsa, endigi jerde oqý­shy­lar men stýdentter ondaı qıyndyqtan qutylady. Kitaptyń tusaýkeser rásimine jınalǵan mýzyka mamandary onyń sátti qurastyrylǵanyna keli­sip, qylqobyzdyń tabı­ǵaty­na saı shyǵarmalar saýatty­lyq­pen iriktelgen­digin, olardyń ornalasý reti de durys sheshimin taýyp, ońaıdan qıynǵa, qara­paıymnan kúrdelige qaraı qaǵıdatty túrde óristep otyratyndyǵyn qýattady. О́ner janashyrlary Ábdimanap Jumabek­uly­nyń hrestomatııalar toptamasynyń qalǵan eki kitaby da tezirek jaryqqa shyǵýyn qozǵap, alańdaýshylyqtaryn bildirip jatty. “Sonda ǵana orta jáne joǵary mýzykalyq oqý oryn­dary­nyń qylqobyz synyptary negizgi maman­dyq boıynsha oqýlyqtan tapshylyq kórmeı, burynǵydaı bólek-salaq kúı notalaryn kóter­meı, ónerdiń dańǵyl jolyna túser edi” desedi. О́ıtkeni, qazirge “Qylqobyzǵa arnalǵan hresto­matııanyń” ekinshi kitaby ǵana qolǵa tıip otyr. Onyń álippesi de, keıingi tomy da daıyndalyp qoıǵan, tek demeýshilerin kútip otyrǵan jaıy bar eken. Atalmysh kitaptyń tusaýy tuńǵysh kesilip otyr­ǵandyqtan, bul oqıǵany mýzyka maman­dary men ónertanýshylar aıtýly oqıǵa dep baǵalady. Tusaýkeser barysynda qylqobyzdyń tarı­hyn túgendep, tamasha estelikter aıtqan pro­fes­sor, belgili mýzyka zertteýshisi Pernebek Mo­mynov: “Ábdimanap Jumabekuly áıgili ustazdary – qylqobyzshy Dáýlet Myqtybaev jáne etnograf-professor Bolat Sarybaevtan úırenip, kóne dástúr­di ustap qalǵan alǵashqy kásipqoı qobyz­shy­nyń biri retinde moıyndal­ǵan. Ol kóne qylqobyz dástúrin ári qaraı jalǵastyrýshylar­dyń biri ǵana emes, ony jańa zamanǵa laıyq jetildirip, damytýshy da. Olaı deıtinimiz, ol elimizde tuńǵysh ret qylqobyzdy mektep qabyr­ǵasynan-aq oqytý isin 1977 jyly A.Ju­banov atyndaǵy respýblıkalyq arnaýly mýzyka mek­tebi­nen bastap, ony túbegeıli jolǵa qoıa aldy. Jáne bul úrdisti K.Baıseıitova atyndaǵy respýblıkalyq mýzyka mektebinde jalǵastyryp, osy eki mek­tep­ten ártúrli respýblıkalyq jáne halyqara­lyq baıqaýlar­dyń laýreattaryn shyǵardy. Olar – R.Oraz­bekova, Á.Qazaqbaev, B.Baı­nazarov, J.Jet­pisova, A.Omarova-Shárip­baeva, A.Itekeeva, A.Saıjanov, A.Jurbaı, M.Medeýbek, J.Amanova, Á.Ázbaev, O.Qurmanbek­uly” dedi. Osylaısha, baqsy-balgerlermen birge náý­bet­ke ushyrap, ulttyń rýhanı ómirinen shet­tetil­gen, tipti birte-birte umyt bolýǵa aınalǵan qasıetti aspap óziniń qasterli ornyna jaıǵasyp keledi. Aınash ESALI. ALMATY.