Qarjy • 12 Maýsym, 2020

12 aıǵa boljam jasady

283 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy maýsym aıynyń alǵashqy 10 kúninde qarjy naryǵyndaǵy kásibı maman­da­rdyń arasynda saýaldama júrgizý arqyly birqatar eko­no­mı­kalyq ındıkatorlarǵa qatysty boljam jasady.

12 aıǵa boljam jasady

Saýaldamaǵa bank sekto­ryn­daǵy, saqtandyrý sala­syn­daǵy brokerlik qyzmettegi kom­panııalardyń ókilderi qa­ty­­sty. Zertteý nátıjesinde myna ındıkatorlarǵa qatys­ty bol­jam nátıjeleri usy­nyl­dy:

1. Brent markaly munaı baǵa­sy;

2. AQSh dollaryna qa­tys­ty teńge baǵamy;

3. AQSh dollaryna shaq­qan­da­ǵy Reseı rýbliniń baǵamy;

4. Reseı rýbline shaqqan­da­ǵy teńge baǵamy;

5. Inflıasııa;

6. IJО́;

7. Ulttyq banktiń bazalyq stavkasy.

Sonymen, bir aıda kóle­min­­­­de teńgeniń dollarǵa shaq­­­qandaǵy baǵamy 406,4 teńge shamasynda bolady dep kú­ti­lý­de. Saýaldama júr­gi­zil­­­­gen ýaqytta, ıaǵnı maýsym aıynyń basynda KESE-de 1 dollarǵa shaqqandaǵy ulttyq valıý­ta­myz­dyń baǵamy 398,8-411,6 teńge aralyǵynda terbelip turdy. Iаǵnı teńgeniń aldaǵy ter­belisine sarapshylar op­tı­mıstik boljam jasap otyr­ǵan joq deýge bolady. Bul, birinshiden, bir aı ishinde munaıdyń barreli 40 dollar tóńireginde saqtalatynymen baılanysty bolyp otyr.

Bir aıta keterligi, mamyrda ótken saýaldama kezinde respondentterdiń 14 paıyzy ǵana ulttyq valıýtamyzdyń baǵa­my 3,1 paıyzǵa jaq­sa­ra­tynyn, sóıtip, dollarǵa shaq­qanda 411,55 teńgeni quraı­ty­nyn durys boljaǵan eken.

Naryq qatysýshylary al­da­ǵy 12 aıda birqatar kór­set­kishter joǵarylaıdy degen boljam jasap otyr. Aıtalyq, 1 jyl ishinde Brent barreli 45,8 dollarǵa kóteriledi. Karantın rejimderiniń bir­tindep jeńildetilýi, OPEK+ ke­lisimi boıynsha munaı ón­d­­i­rý kóleminiń tómen­deı­ti­ni shıkizat nary­ǵ­yndaǵy jaǵdaıdyń jaq­sa­rýy­na yqpal etetin negizgi faktorlar re­tin­de nazarǵa alynyp otyr.

Al halyqaralyq shıkizat naryǵyndaǵy jaǵdaıdyń ońal­­ǵa­ny Qazaqstannyń teń­ge­­si men Reseı rýbliniń AQSh dollaryna qa­tysty baǵamynyń nyǵa­ıýy­na oń yq­pa­lyn tı­gi­ze­di. Kelesi jyldyń maýsym aıyna deıin kórshi eldiń valıýtasyna qatysty ulttyq valıý­ta­myzdyń baǵamy 5,82 teńge shamasynda bolýǵa tıis.

Sarapshylar IJО́-niń ósi­­mine baılanysty boljamy ótken aıdaǵy saýaldama nátı­­jesimen salystyrǵanda jaq­sar­ǵanyn aıta ketken jón. Ma­myr aıynda respondentter 1 jyl ishinde IJО́ bar bolǵany 0,6 paıyzǵa ósetinin aıtqan bolatyn. Bul joly ósim kórsetkishi 0,8 paıyzǵa deıin kóteriledi dep otyr.

Bir jyl kóleminde ınflıasııa 7,5 paıyzdy quraıdy. Bul boljam mamyr aıynda bol­janǵan mejeden sál tó­men­­deý bolǵanymen, báribir Ult­­tyq bank aıqyndaǵan maq­sat­ty ­ınflıasııa dálizinen asyp ketedi. Ulttyq bank 4-6 pa­­ıyz­­dyq dálizdi josparlaǵan bo­la­tyn.

Respondentterdiń kóp­shi­li­gi, ıaǵnı 56 paıyzy jyl sońyna deıin Ulttyq bank bazalyq mól­sherlemeni 9 paıyzǵa deıin tó­mendetedi dep kútip otyr. Apta basynda Ulttyq bank jyl­dyq mólsherleme 9,5 pa­ıyz deńgeıinde saqtalatynyn haba­rlaǵan bolatyn.

Qarjygerler qaýym­das­ty­ǵynyń aı saıynǵy saýaldamasyna Qazaqstannyń halyq banki, Sberbank, Forte­ba­nk, Bank sentr kredıt, ATFbank, Eýrazııalyq bank, Qa­zaqs­tan­nyń turǵyn úı qury­lys jınaq banki, Nurbank syn­dy ekinshi deńgeıli qarjy ınstıtýttarynyń sarapshylary, Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý jáne medısınalyq saq­tandyrý korporasııasy, Eýro­pa­lyq saqtandyrý kompanııa­sy syndy kompanııalardyń ókil­de­ri qatysqanyn aıta keteıik.