Sýretti salǵan Aıdarbek ǴAZIZULY, «EQ»
Birinshi maýsym kúni О́skemendegi oblystyq kásipkerler palatasynda ótken brıfıngte Aleksandr Fedosov, Bolat Baǵadaev, Anatolıı Tomılov, Aınash Sultanbekqyzy taǵy da basqa kásipkerler ózderin tolǵandyrǵan máselelerin jetkizdi. Jıynǵa oblystyq, qalalyq ákimdik ókilderi men quqyq qorǵaý organdarynyń qyzmetkerleri de qatysyp, taraptar ashyq pikir almasty.
Oblystyń jol salasynda 1969 jyldan beri jumys istep kele jatqan «DSÝ-14» JShS-nyń dırektory Aleksandr Fedosov memleketten bólingen mıllıardtaǵan qarjynyń sońǵy 2-3 jylda tek 1-2 merdigerge ǵana berilip júrgenine alańdaýshylyǵyn bildirdi. «Kásipkerler memlekettik satyp alýdyń 70 paıyzyn nelikten «DSÝ-11» jáne «Vostokvzryvprom» jaýapkershiligi shekteýli seriktestikteri ǵana jeńip alatynyn túsinbeı dal. Bıyldyń ózinde jol jóndeý salasynda bir ǵana kompanııa 1 mlrd 700 mln teńgeniń tenderin utqan. Eń soraqysy, sheneýnikter zańdy ózderiniń yńǵaıyna qaraı buryp alady. Tenderdi kimge bergisi kelse, soǵan beredi. Bul – jalǵyz meniń basymdaǵy másele emes, kásipkerlerdiń kóbi muny ashyq aıtýǵa qorqady» deıdi ashynǵan kásipker.
Geologııalyq barlaý salasyndaǵy kompanııa ókilderi de óńirdegi tenderdiń durys ótkizilmeýine ókpeli. Jarty ǵasyrǵa jýyq jerasty sý qoryn zerttep kele jatqan óskemendik kásipker Bolat Baǵadaevtyń kompanııasy da sońǵy eki jylda memlekettik tapsyrystan qaǵylǵan. «Biz byltyr tenderden jeńip tursaq ta, memlekettik konkýrstyń nátıjesin oblys ákimdigi teriske shyǵardy. Sonyń kesirinen 2019 jyly oblystaǵy 33 aýylǵa sý munarasy ornatylmady.
Turǵyndar qansha jyldan beri aýyz sýdy kútip otyr. Meniń taǵy bir túsinbeıtinim, bir qalada tirkelgen eki kompanııanyń biriniń tenderge qatystyrylyp, ekinshisiniń qatystyrylmaıtyny. Karantın jaǵdaıyna baılanysty memlekettik satyp alýdyń erejesine ózgeris engizip, bıyl «Semeıgıdrologııa» men bizdiń kompanııany alyp tastap, deni durys mamandary men burǵylaý quraldary joq «Vostokvzryvpromǵa» berdi», deıdi «Topaz» JShS dırektory B.Baǵadaev.
Muny «Semeıgıdrologııa» JShS ókili Qanat Qudaıbergenov te rastap otyr. «Bizdiń mekeme kóp jyldan beri jerasty sýlaryn zertteýmen aınalysyp keledi. 2017 jyldan bastap «Vostokvzryvprom» degen merdiger paıda bolǵan soń biz barlyq tenderlerden utyla bastadyq. Bıyl tórt tenderge qatysyp, tórteýinen de jeńildik. Baǵa jaǵynan alyp tur edik, 39 pýnkt negizinde jeńilip qaldyq. Besqaraǵaı aýdanynyń Dolon jáne Qara myrza aýyldaryna sý qubyryn salýǵa qatysqan edik. Biraq tenderdi Besqaraǵaıǵa jaqyn turǵan (Borodýlıha aýdany, Novopokrovka aýyly) bizge bermeı, sonaý 500 shaqyrymdaǵy Tarbaǵataı aýdanyndaǵy kompanııaǵa berdi. Tótenshe jaǵdaı kezinde memlekettik satyp alýǵa jumys atqarylatyn jerde tirkelgen kompanııalar ǵana qatysady degen ózgeris engizilgen. Zańdaǵy osy ózgertý nege oryndalmaıdy? Tarbaǵataı qaıda, Besqaraǵaı qaıda?!» deıdi ol.
Oblystyq kásipkerler palatasyndaǵy jıynda «Vostokmontajstroı» JShS dırektory Anatolıı Tomılov byltyr О́skemendegi «Samal» saıabaǵyn jóndeý jumystaryna qatysqanymen, eńbekaqylaryn durys almaǵandaryn jetkizdi. «Sheneýnikter áýelde «Alańsyz jumys isteı berińder, bas merdiger barlyq shyǵyndy óteıdi» degen soń esh alańsyz jumys isteı berdik. Tipti konkýrsqa da qatysqan joqpyz. Shilde aıynda «EkspertızaıAnalıtıka» degen bas merdigerdiń paıda bolǵanyn, 550 mln teńge somasyndaǵy tenderdi jeńip alǵanyn bildik. Ol kezde biz jumystyń 85 paıyzyn oryndaǵan edik. Jumystyń jalpy somasy – 180 mln teńge. Byltyr qyrkúıek aıynda «Samal» saıabaǵyndaǵy jóndeýge qatysqan 6 kompanııaǵa 87 mln teńge berdi. Qalǵan 93 mıllıondy áli bergen joq. Buǵan qosa bas merdiger biz atqarǵan jumysqa tıesili qarjynyń 25 paıyzyn ustap qalamyn dedi. Biz 6 kompanııa 180 mln teńgeniń jumysyn istesek, qalǵan 370 mln teńge qaıda ketti?» deıdi kásipker.
Úshinshi maýsym kúni oblys ákimdiginde aımaq basshysy Danıal Ahmetovtiń qatysýymen kásipkerlerdiń shaǵymyna qatysty jıyn ótip, máseleniń anyq-qanyǵyn zerdeleý úshin arnaıy jumys toby quryldy. Jumys tobynyń jumysynyń ashyq bolatynyn aıtqan oblys ákimi bul topqa osy iske qatysy bar barlyq kásipkerler men quzyrly organ ókilderi, tıisti basqarma basshylary engenin aıtty. «Arnaıy komıssııa bir aptanyń ishinde barlyǵyn muqııat tekseredi. Zańdy negizge ala otyryp tıisti qorytyndy shyǵaramyz», dedi D.Ahmetov.
Osy jıynda buǵan deıin birneshe kásipker tarapynan «Sońǵy jyldary oblystaǵy tenderlerdiń barlyǵyn alyp júr» dep aıyptalǵan «Vostokvzryvprom» JShS dırektory Dmıtrıı Somov sóz alyp, óz ýájin alǵa tartty. «Bizdiń kompanııa 2001 jyldan beri jumys isteıdi. Osy salada jaqsy tájirıbemiz bar. Jumysshylarymyz jetkilikti. Memleketke mıllıardtap salyq quıyp jatyrmyz. Bizdiń múmkindigimiz sizderden eki-úsh ese artyq» degen JShS basshysy jala japqany úshin Aleksandr Fedosovty sotqa bergendigin de jasyrmady.
Alaıda osy kúni tústen keıin taǵy da О́skemende bas qosqan narazy kásipkerler oblys ákimdiginiń bastamasymen qurylǵan arnaıy jumys tobyna senimsizdik bildirip, bul másele Úkimettik deńgeıde qaralsa, táýelsiz komıssııa qurylsa, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev janaıqaıymyzǵa qulaq assa degen ótinish-tilekterin jetkizdi. «Biz buǵan deıin qanshama ret oblystaǵy quzyrly organdarǵa shaǵymdanǵanbyz. Nátıje bolmady. Sondyqtan Memleket basshysynan kómek suraýǵa májbúr bolyp otyrmyz», deıdi olar.
Osylaısha dármeni joq kásipkerler Memleket basshysynan pármen kútip otyr.
О́SKEMEN
