Oblysta jyl saıyn kemi 335 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi eken. Qysy-jazy, kúni-túni toqtaýsyz júrip jatqan osynshama qurylysqa qajetti materıaldyń bári otandyq ónimder. Erekshe qarqynmen boı túzep jatqan bıik úılerdiń tasyn da, aǵashyn da, tereze-shatyryn da jergilikti kásiporyndar shyǵarady. Olardyń qatarynda kópqabatty úı turǵyzýǵa qajetti bolat armatýra jasap shyǵaratyn «Eýraz Kaspıan Stal» zaýyty da bar. Quryshtan quıylatyn qurylys materıaly Qazaqstanǵa buǵan deıin Reseıdiń Novokýznesk, Nıjnıı Tagıl qalalary men Ýkraınadan ákelinetin. Qostanaıdaǵy «Eýraz Kaspıan Stal» zaýyty on shaqty jyldan beri, ımport aǵynyn tejep, onyń ornyn otandyq ónimmen toltyryp keledi.
Údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda Qostanaı oblysynda 74 iri joba iske qosylǵan. «Eýraz Kaspıan Stal» zaýyty – osy baǵdarlamanyń jemisi. Reseıden basqa birde-bir memlekette joq jańa óndiris ornyn ashyp, tyńnan túren salý ońaı sharýa emes. Kásiporyn alǵashqy jyldary memlekettiń tikeleı qoldaý kórsetýi arqyly óndirisin qalyptastyryp, qýatyn arttyrdy. Zaýyttyń óndiris alańyna ıtalııalyq «Siemens SPA» fırmasynyń ozyq úlgidegi qurylǵylary qoıylǵan. Jańa tehnologııanyń tilin meńgerip, tehnologııalyq úderisti jetildirý úshin bastapqyda batystan maman tartý kerek boldy. Seriktestik bul tusta da memleket kómegine ıek artty. Indýstrııalandyrý baǵdarlamasy boıynsha 8 mln 103 myń teńge qarjy bólinip, kásiporyn qýatyn arttyrýǵa jumsalatyn qyrýar shyǵyn memleket tarapynan óteldi.
Elimizdegi biregeı kásiporyn búginde aıyna 15 myń tonna shamasynda ónim shyǵarady. Seriktestik mamandarynyń aıtýynsha, eger tolyq óndiristik qýatyna ense, zaýyt jylyna 450 myń tonnaǵa deıin armatýra shyǵara alady eken.
– Bizdiń kásiporyn Reseıden tys jerde eýropalyq standartqa saı armatýra shyǵaratyn tuńǵysh zaýyt. 2011 jyly ashyldyq. Oblys qana emes, búkil respýblıka kóleminde biregeı sanalatyn ınnovasııalyq jobanyń jalpy quny – 131 mln dollar. Onyń 90 mıllıonyn memlekettiń qoldaýy arqyly jeńildetilgen nesıemen aldyq. Biz memleket qazynasyna jylyna 2 mlrd teńgeden astam salyq tólep otyrmyz. Zaýytta shyǵatyn negizgi ónim – A500 S markaly armatýra. Ony Qazaqstannyń iri qalalaryndaǵy qurylys kompanııalaryna jiberemiz. Máselen, taıaýda ǵana Almaty men Shymkentke 5 vagon jónelttik. Kelesi 5 vagonnyń júgi tıelip, daıyn tur. Sonymen qatar tapsyrys boıynsha О́zbekstan, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne Reseı, Ýkraınaǵa armatýra saýdalaımyz, – deıdi zaýyttyń kommersııalyq bóliminiń basshysy Evgenıı Kryjanovskıı.
Pandemııanyń saldarynan naryqtyq qatynastar shıelenisip, jalpy taýar aınalymynyń tejelýine qaramastan, Qostanaı armatýralaryna suranys joǵary. Sondyqtan zaýyt eki aýysymda jumys istep jatyr. Kásiporyn sońǵy aıda 25 myń tonna ónim shyǵardy, aldaǵy aıǵa 37 myń tonnany josparlap otyr.
Qazaqstanda qurylysqa jyl saıyn 800 myń tonnadan astam armatýra jumsalady. Qostanaı armatýra zaýyty osy qajettiliktiń teń jartysyn ótep otyr. Kásiporyn ónimderi negizinen ishki naryqqa arnalǵan. Seriktestik san alýan dıametrli nemese metallýrgterdiń tilimen aıtqanda, túrli kalıbrli armatýralar shyǵarady.
– Armatýra qurylys naryǵyndaǵy eń ótimdi taýar. Biz sapaǵa jumys isteımiz. О́ıtkeni joǵary sapaly ónim – tutynýshylar suranysyn arttyrady. Eń bastysy, suranys bar. Bizdiń qoımalar 9 myń tonna armatýraǵa eseptelgen. Ony toltyrý úshin shamamen 7 kún tynbaı jumys isteý kerek, – deıdi zaýyt mamandary.
Zaýyt ónimderin turaqty tutynýshylardyń biri – Qostanaı qalasyndaǵy úı qurylysy kombınaty. Kásiporyndaǵy Germanııadan ákelingen avtomattandyrylǵan tehnologııalyq jeliler kúrdeli beton buıymdaryn shyǵarady. Oǵan paıdalanylatyn armatýralar «Eýraz Kaspıan Stal» zaýytynan satyp alynady. Eki zaýyt ta qala shetindegi ındýstrııalyq aımaqta ornalasqan. Eki arada tipti jaıaý qatynaýǵa bolady. Kórshi kásiporynǵa qajetti materıaldy armatýra zaýyty ózi jetkizip beredi.
– Bul biz úshin asa qolaıly. Ári otandyq ónim bolǵandyqtan biz jergilikti armatýra zaýytynyń ónimderin ǵana alamyz. Kóp jyldan beri yntymaqtastyqta jumys istep kelemiz. Qostanaı armatýralary Reseıden keletin armatýradan sapa jaǵynan da kem túspeıdi, – deıdi úı qurylysy kombınatynyń beton buıymdaryn daıyndaý sehynyń sheberi Abzal Tólegenov. Mamannyń aıtýynsha, óndiriske jergilikti kásiporyn ónimin paıdalanýdyń utymdy tustary kóp. Máselen, Qostanaı úı kombınaty buryn armatýrany Nıjnıı Tagılden aldyryp kelgen. Shalǵaıdan keletin taýardyń baǵasy da qymbat ekeni belgili. Al irgedegi zaýyt ashylǵaly eki zaýyt arasynda kelisimshart jasalyp, ózara áriptestikke qol jetken.
– Qazir bul ýaǵdalastyqtyń jemisin kórip otyrmyz. Bizdiń ónimniń qurylys naryǵynda suranysqa ıe bolýy eń aldymen sapaǵa baılanysty. Al sapa «Eýraz Kaspıan Stal» zaýytynan alatyn armatýranyń tózimdiligine, myqtylyǵyna, quıylý tehnologııasyna da tikeleı baılanysty bolyp otyr. Bul jaǵynan qostanaılyq armatýra sheteldiń eń sapaly armatýralaryna da des bermeıdi, – dedi A.Tólegenov.
Búginde «Eýraz Kaspıan Stal» ónimderine sheteldik suranys artyp keledi. Kásiporyn bıyl alǵashqy 2 aı ishinde 2 myń tonna qurysh materıaldy syrtqa saýdalaǵan. Onyń basym bóligi Ortalyq Azııa memleketterine jóneltilipti.
Qostanaı oblysy
