Uly Otan soǵysy tarıhyna mamandanǵan belgili ólketanýshy Ahmedııar Batyrhanovtyń "Ot keshken ordalyqtar" kitaby osy kezge deıin aqtańdaq bolyp kelgen beımálim tarıh paraǵyn ashýymen qundy. Avtor bul eńbeginde soǵystan oralmasa da "Bozdaqtar" kitabynyń 6 tomyna enbegen 666 ordalyq, tutqynda qaıtys bolǵan 44 bozdaq, soǵysta isti bolyp, eń joǵarǵy úkimge kesilgen 15 adam jəne sottalǵan 23 ordalyq týraly tolyq derekkeltirgen. Sonymen birge, bul kitapta Orda aýdandyq əskerı komıssarıatynan əskerge shaqyrylyp, maıdanda erlik kórsetip, orden men medaldarǵa marapatqa usynylǵan 1374 adamnyń aty-jóni, əskerı sheni men marapaty týraly da tyń məlimet bar eken.
Kitaptyń tusaýkeser sharasyna beınejoldaý joldaǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti N.Nazarbaev atyndaǵy Ulttyq Qorǵanys ýnıversıteti doktoranty Amangúl Aldabergenova men tarıh ǵylymdarynyń doktory, áskerı ǵylymdarynyń professory Saıran Muhambetjanova jańa eńbektiń Qazaqstan tarıhy úshin óte qundy eńbek ekenin aıtypty. Tipti kitap avtoryn bolashaqta osy taqyrypta birlese jumys jasaýǵa shaqyrǵan. Bul elimizge belgili kásibı ǵalymdardyń óńirdegi ólketanýshyǵa bergen bıik baǵa, úlken senim der edik.
"Eń aldymen eńbegimniń mańyzyna mán berip, baspa betin kórýine qarjylaı qoldaý kórsetken Bókeı ordasy aýdanynyń ákimdigine alǵys aıtamyn. Soǵys taqyrybynda ashylmaǵan, aıtylmaǵan aqtańdaq kóp. Kezinde soǵys shyǵynyn azaıtyp kórsetý basty talap boldy. Jaý tutqynynda bolǵandar taqyryby da tyıym salynǵan tabý edi. Tutqyn týraly sóz etsek, ár aýdan tarıhynda aıtqanda tórt-bes adamnan aspaıtyn edik. Shań basqan arhıvter derekterine súıensek, kórshiles Jánibekte 51, Jańaqalada 55 adam, Bókeı Ordasynan 44 jaýynger jaý tutqynynda qaıtys bolǵan. Kitap baspaǵa jiberilip, bet qattalyp jatqanda, habar-osharsyz ketti dep tanylǵan 14 bókeılik sabazdyń, jeti bókeılik ushqyshtyń aty-jónin anyqtap, tyń derekterge tap boldym. Jaýyngerlerdiń aty-jónderiniń, mekenjaılarynyń, jer ataýlarynyń durys, saýatty jazylmaýy kóp kedergi týdyrady. Bir málimetti anyqtaımyn dep otyryp, on tyń málimetke kezigetin kez bolady. Osyndaıda Bókeı ordasynda týsa da, basqa jerlerden, kórshiles Reseı men Qazaqstannyń iri qalalaryn bylaı qoıǵanda, Iаkýtııada júrgen jerinen maıdan dalasyna attanǵan ordalyq oǵlandar týraly málimet anyqtaldy", -deıdi avtor Ahmedııar Qýanuly.
Batys Qazaqstan
