Aımaqtar • 26 Maýsym, 2020

Berdibek Saparbaev sharýalardy jerdi tıimdi paıdalanýǵa shaqyrdy

18 ret kórsetildi

Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev Jambyl aýdanyna jumys sapary aıasynda Besaǵash, Aqbulym jáne Qyzylqaınar aýyldyq okrýgterindegi birqatar negizgi nysandardy aralap, aýyl turǵyndarynyń turmystyq tabysyn arttyrý boıynsha pılottyq jobanyń júzege asyrylý barysymen tanysty, - dep habarlady oblystyń baspasóz qyzmeti.

Búginde Besaǵash aýyldyq okrýginde mal basynyń artýy baıqalýda desek, bul úrdis tabıǵı ósimmen ǵana baılanysty emes. Atalǵan pılottyq joba aıasynda jergilikti turǵyndar 4767 bas iri qara men usaq mal satyp alǵan.

Aıtalyq, jobanyń qatysýshysylarynyń biri, jeke kásipker Rysbek Imanalıev jyldyq 2,5 paıyzdyq mólsherlememen bes mıllıon teńge nesıe alǵan. Ol bul qarjyǵa bes iri qara mal, bes jylqy jáne 10 qoı satyp aldym. Qazir sharýashylyqtyń 15 bas iri qara men 34 qoıy bar. Olardyń etin jergilikti naryqqa ótkizbek. Kásipker óziniń jem-shóp bazasyn qurýdy josparlap otyr. Bul mal ósirýge ketetin shyǵyndy azaıta túseri sózsiz.

"Mal azyǵyn ózimiz óndirsek, ol shyǵyndy únemdeýge jáne ettiń qunyn tómendetýge múmkindik beredi. Jergilikti bılik Moıynqum aýdanynan 20 sotyq jer usyndy, biraq onda sý joq. Qurǵaq ári shalǵaı jerde jemshóp daqyldaryn ósirý qıyn",- dep sharýa óz shaǵymyn jetkizdi.

Oblys ákimi qıyn jaǵdaıdan shyǵýdyń bir joly – bos jerlerdi tıimdi paıdalaný ekendigin atap ótti.

Biraq aýyl sharýashylyǵynyń damýyn tejeıtin eń úlken másele – aýyl sharýashylyǵy óndirisin damytýǵa qarjy salǵysy keletin mal sharýashylyqtaryna jerdiń jetispeýshiligi. Besaǵash aýyldyq okrýginde eshqandaı paıdalanýsyz jáne óńdeýsiz jatqan bos jerler kóp. Degenmen barlyq ýchaskelerdiń menshik ıeleri bar. Bular da bireýdiń jerleri. Tekserý júrgizý qajet,-dedi oblys ákimi.

Budan keıin aımaq basshysy osy aýyldaǵy 300 oryndyq №6 jańa mektep-gımnazııasyna at basyn burdy. Ondaǵy oqý kabınetterin aralap, materıaldyq - tehnıkalyq bazamen tanysty, sondaı-aq "Dıplommen aýylǵa" baǵdarlamasy boıynsha kelgen mamandardy áńgimege tartty.

Mektep oqý prosesiniń jańa tehnologııalarymen qamtylǵan. Eki qabatty ǵımarat 18 bólmeden turady. Mektepte lıft, synyptarda – ınnovasııalyq Led ekrandary, ınteraktıvti taqta, zamanaýı kompıýterler ornatylǵan. Oqytý ınnovasııalyq tehnologııalardy qoldana otyryp, memlekettik tilde júrgiziledi. Baǵyty - jaratylystaný-matematıkalyq. Jańa mektepte jaqyn aýyldardaǵy balalar eki aýysym boıynsha bilim alatyn boldy.

"Aýyldyq okrýgte 1031 oqýshy bar. Olardyń barlyǵy aýyldaǵy jalǵyz mektepte oqýǵa májbúr bolýda. Osy oraıda aýyl turǵyndary úshin jańa mektep salý qajettiligi týyndaǵan bolatyn. Bul oqý ornynyń qurylysy 2018 jyly bastaldy. Joba quny 1,1 mıllıard teńge", - dedi Jambyl aýdany ákimdigi bilim bóliminiń basshysy Raýshan Qojamjarova.

Oblys ákimi "Dıplommen aýylǵa" memlekettik jastar baǵdarlamasyna qatysýshylardyń biri Saltanat Kýsevamen sóılesip, qazaq tili men ádebıet pániniń jas muǵalimi aýyl qalaı  tirshilik keship jatqandyǵyn surady. Oǵan kóterme járdemaqy berilgen. Osydan keıin baspana alý úshin jeńildetilgen shaǵyn nesıege qol jetkizgen maman qazirgi tańda Túrksib aýylynda satyp alynǵan úıde turýda.

Aıta ketý kerek, aýdan basshysy "Dıplommen aýylǵa" baǵdarlamasy boıynsha 1921 muǵalim jumys isteıdi.

Kelesi nysan "Iske sát" kooperatıviniń bıdaı alqaby boldy. Kooperatıvtiń jalpy jer kólemi  7477 gektardy quraıdy. Onyń ishinde aǵymdaǵy jyly júz gektardan astam alqapqa bıdaı, 313 gektarǵa arpa, 200 gektarǵa júgeri, al qalǵan aýmaqqa ár túrli aýyl sharýashylyǵy daqyldary egilgen.

Budan soń Qazaq aýylsharýashylyq jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń fılıalynda mańyzdy áńgime órbidi. Oblys ákimi ınstıtýt jumysyna kóńili tolmaıtynyn jetkizip, olqylyqtardy túzetýdi talap etti. Olaı bolmaǵan jaǵdaıda 920 gektar jer ınstıtýtynan qaıtaryp alynady. О́ıtkeni, jergilikti turǵyndar kompanııanyń básekege qabiletti jańa sorttar men býdan tuqymdary bar naryqtyń qajettilikterin qanaǵattandyrmaıtyndyǵyna, sondaı-aq ónimdilikti arttyrý úshin jańa tehnologııalardy engizýge kómek kórsetpeıtinin aıtady. Instıtýt tıesili jerdiń tek az ǵana bóligin óńdep otyr desek, basym bóligi is júzinde qaraýsyz kúıde qalyp, qamys buta basyp ketken.

"Munda sizder az-azdan júgeri, soıa jáne basqa da daqyldar ósirýdesizder. Negizi, tek bir baǵytta túbeıgeıli aınalysqan durys sekildi.

О́zderińiz ýáde etkendeı men munda eki-úsh metrlik bıiktik júgerlerdi kórip otyrmyn. Degenmen, sharýalar mundaı nátıjelerge ǵylymsyz da qol jetkize alady. Al egis aınalymdaryn saqtaı otyryp jáne kóptegen agrotehnıkalyq sharalardy oryndaı otyryp, tipti eginniń sapasyn arttyrýǵa qol jetkizýge bolady. Sizder bólingen jerdi ıgermeı otyrsyzdar, al jergilikti sharýalarǵa bos jerler jetispeýde. Jumystaryńyzdyń nátıjesi bolmasa – qoldaý da  bolmaıdy", - dep túıindedi B. Saparbaev.

Sondaı-aq, Besaǵash aýylyna jumys sapary aıasynda oblys ákimi "Iske sát" kooperatıviniń aýylsharýashylyq parkinde boldy. Atalǵan kooperatıvtiń dırektory Qadyrjan Dónenbaev aýylsharýashylyq qurylymynyń 110 múshesi ekenin aıtty. Kooperatıv sharýalarǵa egin ósirýde jáne kóktemgi dala jumystary men egin jınaý kezinde tehnıkamen, tuqymdarmen jáne tyńaıtqyshtarmen qamtamasyz etýge kómektesedi. О́sirilgen ónimder "Taraz" ÁKK arqyly kommýnaldyq bazarlarda jáne áleýmettik dúkenderde satylmaq.

Aıta keteıik, kooperatıvte tehnıkanyń 21 túri, onyń ishinde traktor, kombaın, júk mashınalary men basqa da qondyrǵylar bar.

Odan ári oblys ákimi jergilikti turǵyn Seıilhan Qadyrbaevtyń jańa joǵary tehnologııaly jylyjaıynyń jumysymen tanysty. Joba quny - 11 mıllıon teńge. Munda 12 gektar jerge qııar men qyzanaqtyń birneshe túri ósiriledi.

S. Qadyrbaev oblys ákiminen memlekettik qoldaý kórsetýdi surady. Kásipker munda jylytý júıesin, tamshylatyp sýarý qondyrǵylaryn engizýdi jáne qorǵanys jabynyn ornatýdy josparlap otyr. Oǵan qosymsha 20 mıllıon teńge qajet eken.

Oblys ákimi tańqýraı ósirýmen aınalysyp otyrǵan jergilikti turǵyn Oljas Ábenovtyń úı mańyndaǵy ýchaskesinde de boldy. "Iske sát" kooperatıvi aýyl turǵynyn kóshettermen qamtamasyz etken. Aımaq basshysy fermerge jıdek bıznesimen shyndap aınalysýdy, tańqýraı ornalasqan alańdardy arttyrýdy usyndy. Ázirge sharýalar bul jıdektiń paıdasyna aıtarlyqtaı den qoımaýda. Alaıda, búgingi tańqýraıdyń bir kelisiniń baǵasy 700 teńgege jýyq.

"Tańqýraı baǵasy ádettegideı joǵary, biraq ol birden bazar sórelerinen suryptalady. Bul tabysty sala", - dedi aımaq basshysy.

Osydan keıin B.Saparbaev qýattylyǵy saǵatyna 137 tekshe metr sý ótkizýge shaqtalǵan stansııanyń qurylys jumystarymen tanysty. Aqbulym aýyldyq okrýginiń turǵyndarynyń úılerine sapaly aýyz sý tartý úshin 150 metrlik eki qudyq, árqaısysy 300 metrlik eki rezervýar salý qajet. Bul ınjenerlik joba aýdannyń úsh myńnan astam turǵyndaryn taza aýyz sýmen qamtamasyz etpek. Nysandy osy jyldyń sońynda paıdalanýǵa berý josparlanǵan. Stansııa qurylysyna "Jumyspen qamtýdyń jol kartasy» baǵdarlamasy boıynsha 640 mln teńge bólindi.

Jumys sapary sońynda oblys ákimi B.Saparbaev Qyzylqaınar aýyldyq okrýgindegi "Vınzavod Iýjnyı" JShS-niń aımaqtaǵy jalǵyz sharap zaýytynyń qyzmetimen tanysty. Kásiporyn dırektory Evgenıı Artamonov qonaqtarǵa sharap pen konıakty daıyndaýdyń tehnologııalyq prosesi týraly aıtyp berip, alkogoldi ishimdikterdi quıýǵa arnalǵan sehtardy kórsetti.

Sharap zaýyty sharap pen konıaktyń alty túrin óndiredi desek, aıyna 800 myń bótelke shyǵarady. О́nim búkil Qazaqstanǵa taratylady. Jambyldyq sharap eldiń ońtústiginde erekshe suranysqa ıe. Ázirge zaýyt tek sharap materıalyndarymen jumys isteıdi. Shıkizat Shymkent qalasynan jetkiziledi. Biraq basshylyq júzim plantasııalaryn ósirý jáne AQ jáne qyzyl sharap óndirýdi josparlap otyr. Júzimdikterdiń jalpy aýdany 127 gektardy quraıdy.

"Jergilikti klımattyń erekshelikteri men qolaıly topyraq munda júzimniń barlyq sorttaryn ósirýge múmkindik beredi. Biz bul salany qaıta jandandyrýymyz kerek", - dep atap ótti oblys basshysy.

Jalpy, aýdandaǵy jumys saparynyń sońynda Berdibek Saparbaev jaýapty tulǵalarǵa ár jer ýchaskesin utymdy jáne tıimdi paıdalaný, ónimdi ýaqtyly jáne shyǵynsyz jınaý, mal sharýashylyǵyna qoldaý kórsetý boıynsha naqty tapsyrmalar júktedi.

Sońǵy jańalyqtar

Araq aýrýdan aıyqtyrmaıdy

Koronavırýs • Búgin, 22:20

Dáriger keńesin onlaın túrde alýǵa bolady

Koronavırýs • Búgin, 22:00

Pnevmonııaǵa basqa ataý berilýi múmkin

Koronavırýs • Búgin, 21:40

Qazir tek ómir men ólim bar - Bas sanıtar

Koronavırýs • Búgin, 19:10

Koronavırýs indeti 3 kezeńnen turady

Koronavırýs • Búgin, 17:35

О́z tanysyn tonap ketken ury ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 14:30

Ustazdardan zańsyz aqsha jınalmaý kerek

Aımaqtar • Búgin, 12:32

Muhtar Shahanov aýyryp jatyr

Qazaqstan • Búgin, 11:56

Gongkongta mektepter qaıta jabylady

Álem • Búgin, 11:10

Uqsas jańalyqtar