Koronavırýs • 29 Maýsym, 2020

COVID-19: Álemdegi ahýalǵa sholý

32 ret kórsetildi

Jaqynda Dúnıejúzilik den­saýlyq saqtaý uıymy Eýropada koronavırýs juq­­­tyr­­ǵandar sany qaıta arta bas­taǵanyn málimdedi. D­SU málimetinshe, kún sa­ıyn Eýropa aımaǵynda 20 myń­ǵa jýyq jańa naý­qas anyq­talyp jatyr. Kúni­ne 700 a­dam ólimi tirkele­di. Al álem elderinde jaǵdaı qalaı?

fool.com.au

Johns Hopkins ýnıversıtetiniń málimetine saı álem boıynsha vırýs juqtyrǵandar sany 10 mıllıonnan asady. Bir kúnniń ishinde naýqastar sany mıllıonǵa artqan. Vırýs juqtyrǵandar sany boıynsha AQSh aldyńǵy qatarda. Elde 2 596 537 adam tirkelgen. Odan keıin Brazılııada 1 315 941 adam koronavırýs juq­tyr­ǵany belgili. Úshtikte kór­shi­les Reseı de bar. Onda 627 myń­nan astam adamnyń vırýs juq­tyrǵany habarlandy.

Buǵan deıin jaǵdaı ýshyǵyp jatyr degen Italııa úkimeti soń­ǵy kúnderi ólim sanynyń azaı­ǵanyn habarlady.

Vırýstyń oshaǵy Qytaıda da jaǵdaı ornyqqandaı. 11 maýsymnan beri naýqastar sany 311-ge art­qan. Osylaısha, memlekette bar­lyǵy 83 500 vırýs juqtyrǵan adam tirkelgen.

Brazılııa úkimeti  Oksford ýnıver­sıtetimen vaksına daıyn­daýǵa kelisim jasasqan. Bul týraly eldiń Densaýlyq saqtaý mı­nıstr­ligi senbidegi konferen­sııada málimdedi. Úkimet vak­sına ázirleýge atsalysatyn brı­ta­n­dyq AstraZeneca kompanııa­syna 127 mıllıon AQSh dollaryn beretinin habarlady. Olardyń jospary boıynsha, jeltoqsan-qańtar aılaryna deıin 30,4 mln doza daıyn bolýy kerek. Vaksına daıyn ári tıimdi bolǵan jaǵdaıda, kóp uzamaı sharalar qoldanýǵa bekingen.

Buǵan deıin Brıtanııa úki­me­ti­­niń vaksına synamasyn bas­­taǵany habarlanǵan edi. Ma­myr­­da 10 000 adamǵa vaksına sa­ly­nyp, nátıjesi áli kútilýde. Vak­sına salynǵandar arasynda balalar men qarttar da bar.

Al kósh bastap turǵan AQSh-ta Arızona, Florıda, Nevada shtattarynda jaǵdaı tym qıyn. Ońtústik pen batystaǵy shtattarda karantınniń erte alynyp tastalýy qazirgideı jaǵdaıǵa alyp kelip, vırýstyń memleket boıynsha taralýyna saldaryn tıgizdi. О́tken jumada naýqastar sany rekordtyq deńgeıde ósti. Infek­sııalyq aýrýlar boıynsha sarapshy Antonı Faýsı memlekettiń sharalary nátıje kórsetpeı jatqanyn aıtyp dabyl qaǵýda. Ol sımptomsyz tasy­mal­­daý­shylardyń da jaǵ­daı­dyń ýshy­ǵýyna sebepker ekenin aıtady.

Nıý-Iork, Nıý-Djersı men Konnektıkýt shtattary Tehas, Florıda sııaqty vırýs órship tur­ǵan aımaqtardan keletin aza­mat­tarǵa shekarasyn japty. О́ıt­keni shekaradan ótpek bolǵan aza­mattardyń 13 paıyzy koro­navırýs testinen oń nátıje kór­setken. Sonymen qatar úkimet soń­ǵy kezde burynǵy ómir saltyna qaıta oralǵan jastardan qaýip kóp ekenin aıtady.

Al 310 myń naýqas tirkelgen Ulybrıtanııada Eýropaǵa saıa­hattaýdy josparlap qoıǵan týrıster qarasy kóp eken. Eldiń týrıs­tik agenttikteri bıyl Eýro­paǵa baramyn deýshilerdiń sany art­qa­nyn jáne olardyń pan­de­mııa­ǵa qaramastan saparǵa at­taný­ǵa daıyn ekenin aıtady. Brı­­­tan­ııa úkimeti 6 shildede ha­lyq­­ara­lyq áýe qatynastaryna ruq­sat bere­tinin málimdegen edi. Brı­tanııa týro­peratorlar qaýym­das­ty­ǵy­nyń ókili Shon Tıpton úki­met­tiń bul sheshimdi tym sozyp ji­­ber­ge­nin jetkizdi. Juma kúni kesh­­ke saıa­hattaýǵa bolatyn memleket­ter tizi­mi jarııalandy. Onyń qatarynda AQSh pen Grýzııa bar, TMD elderi kir­megen. Sonymen qatar Ang­lııa premer-lıgasyn­daǵy «Lı­ver­pýl» koman­dasynyń jeńi­sin toı­laýǵa myń­daǵan ha­lyq­­tyń kó­sh­ege shyq­qany bel­gili. Bılik olar­dyń áleý­­mettik qa­shyq­tyqty, qor­ǵaný sha­ra­laryn saqtamaǵanyn aıtady.

Úndistan da vırýs tez tarap jat­­qan elderdiń biri. Onda 530 myń­ǵa jýyq naýqas tirkelgen. El­degi dárigerler vırýstyń áli de órshı túsetinin, shildeniń so­ńy­na qaraı naýqastardyń mıl­lıonǵa jetetinin aıtady. Bir ǵana Nıý-Delı qalasynda 500 myńǵa jýyq naýqas tirkeledi dep kútilýde. Aýrýhanalar­da oryn bolmaýynan, el­degi qonaqúıler de naýqastar qabyldaýǵa májbúr. Sonymen qatar keıbir jerlerde koronavırýs testiniń nátıjesi qate berilip, eldegi naýqastardyń naqty sany jasyrylyp otyr degen kúdik bar. Úndistannyń den­­saý­lyq saqtaý boıynsha bel­­gili sarap­shysy Anant Ban «Bir qýa­nary, elde ólim sany az. Degen­men vırýstyń taralýy dál osylaı jalǵasa berse, úkimet qatań ka­rantın engizip, adamdardyń úıden shyǵýyna tyıym salady. Aldaǵy aılarda vırýstyń bir­neshe tolqyny kútilýde», deıdi.

Mamyrdyń basynda ótken Eýro­komıssııanyń onlaın sam­mıtinde múshe memleketter men halyq­aralyq uıymdardyń vaksına ázirleýge 7,4 mlrd eýro aýdar­­ǵany málim. Senbide taǵy bir jahandyq qaıyrymdylyq shara­sy ótip, qarajat jınaldy. Oǵan tany­mal juldyzdar atsalys­ty. Ázirge joǵaryda aıtylǵan brı­tan­dyq AstraZeneca-dan basqa úmit joq. Vaksına tabylǵan jaǵ­daı­da da qaı eldiń birinshi bolyp alary beımálim. Sondyqtan odaq­qa múshe memleketter ózderi de qam­danýda. Máselen, Germa­nııa úki­meti otandyq farmasev­tı­kalyq kom­panııaǵa jeke tapsyrma berip, 10 kún buryn synaqty bastap ketti. Qytaı men AQSh ta bul básekede belsendi. Degenmen sarapshylar vırýsqa qarsy emniń jaqyn arada tabylatynyna kúmándi.

EY halyqaralyq konsaltıng kompanııasynyń sarapshysy Aleksander Nýkeın memle­ket­terdiń birneshe nusqany qatar qaraýy men jeke qamdanýy qa­lyp­ty dep oılaıdy. О́ıtkeni vak­sına tabylǵan jaǵdaıda mu­nyń qyrýar qarjy alyp keleri sózsiz. «Bul tartysta kimniń alda kele jatqany áli de belgisiz. Tipti SPID sııaqty vaksına tabylmaı qalýy da ǵajap emes. Alaıda kompanııalar alǵashqy bolyp synama bastap, oń nátıje alý úshin baryn salýda», deıdi.

 

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar