Qoǵam • 02 Shilde, 2020

Aýrý asqyndy: dári joq, maska qymbat

410 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Álemdi ábigerge salyp otyrǵan koronavırýs indetiniń toqtaıtyn túri joq. Qaıta kún sanap kúsheıip keledi. Kóptiń kóńilinde de kúmán kóp. Jer sharyn mazasyz kúıge túsirgen atyshýly indettiń aldyn alý maqsatynda memleket tarapynan tıisti sharalar qabyldanýda. Alaıda soǵan qaramastan elimizde indet juqtyrý deregi kóbeıip otyr. Sońǵy ýaqyttarda Jambyl oblysynda da qaýipti indetti juqtyrǵan naýqastar sany ósken. Sol sebepti óńirde taıaý ýaqytta shekteý sharalary qaıta kúsheıtiletin boldy.

Aýrý asqyndy: dári joq, maska qymbat

Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, EQ

Búgingi tańda Jambyl obly­synda koronavırýs indetin juq­tyrýdyń 693 sımptomdy deregi tirkelgen. Bul 100 myń turǵynǵa shaqqandaǵy kórsetkish 59,9 pa­ıyz­dy quraıdy. Sonymen qatar, óńirde indettiń 683 sımptomsyz jaǵdaıy anyqtalǵan. Búgingi tańda ınfeksııalyq stasıonarda 272 naýqas em alýda. Degenmen Jambyl oblysy boıynsha taýarlar men qyzmetterdiń sapasyn baqylaý departamentiniń basshysy Berik Jarqynbekovtiń aıtýynsha, statıstıka kóńil kón­shit­peıdi. Eger 15-21 maý­sym aralyǵynda óńirde 317 jaǵ­daı anyqtalsa, 22-28 maýsym aralyǵynda 473-ti quraǵan. Naý­qastardyń 60 paıyzy Taraz qalasynda tirkelgen. Tipti departament basshysy kórsetkishtiń nasharlaýyna karantındik sharalardy jeńildetý jáne epıdemııaǵa qarsy sharalar algorıtmderiniń saqtalmaýy da áser etkenin aıtty. «Epıdemıologııalyq toptardyń júktemesiniń aýyrlyǵyn eskere otyryp, turǵyndarǵa medısına qyzmetkerleri men epıdemıologtar jetkenge deıin barlyq saqtyq sharalaryn saqtaýdy usynamyz. Atap aıtsaq, ózin ózi oqshaýlaý, temperatýrany ólsheý, densaýlyq jaǵdaıyn baqylaý, qajet bolǵan jaǵdaıda aýmaqtyq dárigerdi shaqyrtý, jumysqa shyq­paý qajet», deıdi Berik Jar­qynbekov. Degenmen atalǵan talaptardy da tolyǵymen oryndalyp otyr deýge kelmeıdi.

Búginde qalyptasyp otyrǵan qıyn jaǵdaıǵa baılanys­ty qaıtadan naqty sharalar qa­byl­daý qajettigi týyndaýda. Máselen, jýyrda Taraz qala­synyń ishinde qoǵamdyq kó­lik­­ter qaıta júre bastady. Alaıda onyń bekitilgen tár­ti­bi tolyǵymen oryndalyp otyr­ǵan joq. Jolaýshylardyń araqashyqtyǵy saqtalmaýy óz aldyna, kólik ishinde medısınalyq maska taǵyp otyrǵandardyń da az ekenin baıqaýǵa bolady. Mundaı jaǵdaılardyń bári de indettiń odan ári taralýyna ákelip soqtyratyn kórinis. Al búginde qos ókpesi qysyp, dene qyzýy kóterilip, naýqastanyp jatqan adam kóp. Biraq qazirgi tańda óńir dárihanalarynda vırýsqa qarsy jáne dene qy­zýyn túsiretin dárilerdiń jetis­peýshiligi oryn alýda. Bul da jer­gilikti halyq úshin ózekti bolyp tur. Jambyl oblysynyń ákimi Berdibek Saparbaev bul rette atalǵan máseleni sheshý úshin jaýapty mekemeler salalyq mınıstrlikpen, «SK-Farmasııa» kompanııasynyń ókilderimen bir­lesip jumys isteýi kerektigin aıtýda. Sonymen qatar halyq arasynda túsindirý jumystaryn júrgizip, joq preparattardyń ana­logtary týraly habardar etý qajettigin de eskertýde. Al el ábigerge túsip, qaýipti indette­n qutylatyn kúndi tilep otyr­ǵanda oblystyń Moıynqum, Sa­rysý jáne T.Rysqulov aýdandarynda medısınalyq maska­lardyń belgilengen baǵadan qymbatqa satylyp jatqandyǵy anyqtalǵan. Bul da qadaǵalaýdyń kemshindiginen oryn alatyn jaıttar.

Atyshýly indetti aýyzdyqtaý úshin jan-jaqty sheshimder men naqty is-áreketterdiń qajet eken­digin ýaqyttyń ózi kórsetip otyr. Máselen, dárihanalarda qajetti dárilerdiń jáne medısınalyq maskalardyń jetispeýshiligi, ne bolmasa qymbattyǵy qarapaıym halyq úshin kádimgideı kúrdeli másele. Tipti qajetti dúnıelerdi qoldan qymbattatý kim-kimge de jyǵylǵan ústine judyryq bolǵandaı áser etedi. Sondaı-aq naýqastar úshin jatyn oryndar men dárigerlerdiń jetispeýshiligi sııaqty máseleler de ózi úmit pen úreıdiń qushaǵynda júrgen halyq úshin ońaı emes. Tipti Berdibek Saparbaevtyń ózi de adamdardyń jedel járdem jumysyna jáne aýrýhanalarda oryndardyń joqtyǵyna qa­tysty shaǵymdanýda ekenin aıt­qan. Sol sebepti de óńirde medısına qyzmetkerleriniń jetispeýshiligine baılanysty rezıdentýrada oqıtyn stýdentterdi jáne zeınet jasyndaǵy dári­gerlerdi jumysqa tartý má­seleleri saralanýda. Oblys­tyq densaýlyq saqtaý basqarma­synyń basshysy Marat Juman­qulovtyń aıtýynsha, bul baǵyt­taǵy jumystar qazirdiń ózinde júrgizilip jatyr eken. Tósek sanyn kóbeıtý boıynsha da sharalar qabyldanatyn bolady.

Búginde dúnıege dúrbeleń týdyryp, jahandy jaı otyndaı sharpyp kele jatqan koronavırýs indetinen barynsha saqtaný árbir azamattyń mindeti. Bul kúnde óńirde avtobýs aıaldamalary men halyq kóp jınalatyn jerlerge únemi dezınfeksııalyq óńdeý júrgizip otyrý qajettigi jıi aıtylýda. Sonymen qatar tehnologııalyq proseske qatysy joq memlekettik organdar men mekemeler qyzmetkerleriniń 80 paıy­zyn qashyqtan jumys isteýge aýystyrý máselesi de tal­qylanǵan. Alaıda bul sha­ra­lardyń qashan iske asatynyn ýaqyt kórsetedi. Búgingi tań­da Jambyl oblysy boıyn­sha 45 monıtorıng toby sa­nı­tarlyq-epıdemııalyq ta­­laptardyń saqtalýyn tekserý­de. Nátıjesinde, 3268 nysan tekserilip, karantın talaptaryn buzǵany úshin 66 hattama toltyrylǵan. Sondaı-aq 59 is boıynsha materıaldar sot­qa joldanǵan. Jalpy, búginde ákim­dik tarapynan turǵyndar arasynda túsindirý jumystary tıisti deńgeıde júrgizilmeıdi. Desek te, árbir turǵyn óz ómirine ózi jaýapty ekenin umytpaǵany jón. Tipti úıinde betashar jasap, qonaq kútken talaı adamdardyń jasyryn áreketi áshkere bolǵan. Sondyqtan da árbir adam óz taǵdyrynyń tizginshisi ekenin esten shyǵarmaǵan durys.

 

Jambyl oblysy