Qoǵam • 03 Shilde, 2020

Aýladaǵy ahýal alańdatady

68 ret kórsetildi

Aýa jaıylyp, údep bara jatqan indet qarqyny kisi shoshyrlyqtaı. Qaı jaǵynan da ońaı soqpaı, qurbany da az bolmaı tur. Kúndelikti aqparatty maıdan dalasynan kelgen málimet dersiń.

Rasymen, vırýs bılik quryp, indet órship turǵanda jaımashýaq habar qaıdan bolsyn. Es jıyp, ózińniń, mańaıyńnyń, týǵan-týys, aýyl-aımaq, kórshi-kólemińniń qaýipsizdigin oılar naǵyz shaq týdy. О́ıtkeni aýrý jas tańdap, áli balǵyn balaýsa ekensiń, seni aınalyp óteıin nemese sen baısyń, sen kedeısiń dep ajyratpaıdy, jynysyna da qarap jatqan joq.

Al osyndaı el úshin, ult úshin almaǵaıyp kezeń týǵanda árkim-aq oılanýy tıis qoı. Biraq terezeden aýlaǵa kóz tikseń, olaı dep aıta almaısyń. О́rip júrgen adam, ý-shý bolyp oınaǵan bala. Ana bir temir átkenshekke kúnine qansha bala otyryp, qansha eresek ustap terbetti. Al temir, plastık betinde vırýs saqtalý qaýpi birneshe táýlikke barady emes pe?

О́zge qalalardy qaıdam, elordada árbir tórt-bes úılik oramada dene jattyǵýlaryna arnalǵan qanshama qurylǵylar bar. Buryn vırýs joqta sonyń barlyǵy úlken qýanysh edi. Kúnine bir mezgil shyǵyp, boıdaǵy qurys-tyrysty jazyp, qımyldap, úıge bir qyrýar sharýa tyndyrǵandaı kiretin edik. Qazir jaqyndaýǵa qorqasyń. Ol jer kádimgi qumyrsqanyń ıleýindeı, adam qujynap júr.

Keshe nan alýǵa aýladaǵy dúkenge shyq­tym. Álgi jerde oınap júrgen bir bala­nyń qolynda ne qolǵaby, ne aýzy-murnyn japqan tumshasy joq. Analary aýzyn jaýyp, murnyn ashyp qoıyp jaıbaraqat otyr. Kóz aldymda talaı adam ustap ketken temirden qolyn jańa ǵana bosatqan bala kózin ýqalady. Janym shyǵyp kete jazdady. «Balam, sen qazir aýrý bar ekenin bilesiń be? Myna temirdi ustaǵan qolyńdy esh zalalsyzdamastan kózińdi ýqalap jatsyń, tez úıińe baryp beti-qolyńdy durystap sabyndap jý», dedim. Bul bir sátte shyqqanda kýá bolǵanym ǵana. Al kúnine sondaıdyń qanshamasy ótip, qansha bala vırýs juqtyrý qaýpine ushyrap jatyr. Sonda ata-ana úshin bala ómiriniń mańyzdy bolmaǵany ma? Sirá, bul – úlkenniń jaýapsyzdyǵy. Baýyr etine qolyna qolǵap kıgizip, betin tumshalap, antıseptıgin berip shyǵarýdyń óziniń qaýpi bar, al jalańash, eshteńemen qarýlandyrmaı, balaǵa kózińe qolyńdy tıgizbe, aýzyńa saq bol, aýlada eshteńeni aýzyńa salma demeı, táýekel etip qoıa berý esh aqylǵa syımaıdy-aý. Kózsiz erlik pe, álde múldem esh nárseniń parqyna boılap oılaı almaıtyn essizdik pe?

Balalar bir-birimen asyr salyp oınap jatqanda eń bolmaǵanda kóz salyp qoı­saıshy. Úsh kelinshektiń áńgimeleri qyzǵan, balaǵa qarar shama joq. Kúnine qansha adam aýyryp jatqanyn, vırýstyń aýadan jiberilip jatqanyn áńgime etýde.

Al dúkenge júgirip kirip shyqqan bala táttiler alyp, oıyn alańynda turyp ózi jep, janyndaǵy dostaryna berip jatyr. Eshqaısysy qolyn spırtpen súrtpedi, óıtkeni qamsyz ata-ana oıynǵa shyqqanda qaltasyna salýdy qadaǵalamasa, qaıdan bol­syn. Qoldaryna tátti túskenderine máz. Aýasy jeldetilmeıtin dúkenge kúnine qansha adam kirip shyqty, qaısysy saý, qaısysy ózi bilmeı aýrý juqtyryp, ony taratyp júr? Kim biledi? Qazaqtyń «Qudaı da saqtansań, saqtarmyn» degen danyshpandyǵyn bas­shylyqqa alatyny qaıda qalǵany belgisiz. Áıteýir aýla bitkende qamsyz júrgen halyq. Tipti kópqabatty úılerdiń jedelsatysynyń ishine kirý de qaýipsiz emes. Balalar bolsa, sonymen tumshasyz neshe ret kóterilip, neshe ret tómen túsip júr. Oılaýdyń ózi qorqynyshty.

Terezeden qarap turmyn. Áne, aýlaǵa «Jedel járdem» kelip toqtady. Ishinen appaq kıimdi, bas-aıaǵy tegis tumshalanǵan medısına qyzmetkerleri tústi. Jyldam basyp ishke enip barady. Úlkendersiz ózderi ǵana oınap júrgen balalar ańtarylyp shamaly turdy da oıyndaryn ári qaraı jalǵastyra berdi. Al sol mańaıda otyrǵyshta otyrǵandar jedel oryndarynan turyp, balasyn qoldarynan jetektep úılerine kirip barady. Qalǵan balalar qala berdi. «Jedel járdem» kelgenin kózderimen kórgender balalaryn aýlaǵa qaıtyp shyǵara ma, bilmeımin, al ana oınap júrgender qaperlerine de qystyrǵan joq. Bálkim Turǵyn úı jáne Densaýlyq saqtaý basqarmalary, sondaı-aq Páter ıeleri kooperatıvteri birlesip, qaı úıde naýqas barlyǵy jaıynda málimetterdi alyp, ony ár úıdiń aýlasyna habarlandyrý tárizdi kúndelikti jańalap ilip qoıýy kerek shyǵar. Áıteýir eldi qulaqtandyryp, aıaqtaryn tartatyndaı etkizetin amal kerek!

Ne bolsa da aýlalardaǵy ahýal qatty alańdatady.

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar