Ekonomıka • 07 Shilde, 2020

Alypsatarlar qatań jazalanady

29 ret kórsetildi

Indet órship turǵan shyrǵalań shaqta dári-dármek qunynyń sharyqtaǵany halyqtyń ashý-yzasyn týdyrdy. Kópshiliktiń shaǵymyn nazardan tys qaldyrmaǵan Memleket basshysy negizsiz baǵa kóterý faktileri boıynsha shuǵyl túrde qatań shara qabyldaýdy tapsyrdy.

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz jıynynda Premer-Mınıstrdiń orynbasary E.Toǵjanov Prezı­dent pár­menimen atalǵan keleńsiz jaǵdaı­dy retteý boıynsha naqty sharalar qolǵa alynǵanyn málimdedi.

«Prezıdent el azamatta­ry­nyń emine, olarǵa dárilik zattardy qoljetimdi etýge erekshe mán berip otyr. Bul másele – Úkimettiń kún tártibinde turǵan negizgi jumystardyń biri. Sońǵy jyldary otandyq farmasevtıka salasynda óndiris 7 esege artqanyn aıtqym keledi. Búgingi tańda Qazaqstan aýrýhanalary koronavırýs ınfeksııasyn emdeý úshin qa­jetti dári-dármekpen tolyq qamtamasyz etilgen. Qazir mekemelerde 17 700 adamnyń jat­qanyn eskere otyryp, bola­shaqta kepildik bolýy úshin 27 myń pasıentke deıin dárilik zatpen qamtamasyz etildi. Munymen de toqtalyp otyrǵan joqpyz. Ári qaraı da naqty sharalar qabyldanyp otyr. Dári-dármekti qosymsha satyp alý 59 myń pasıent­ke deıin ulǵaıtylady», dedi E.Toǵjanov.

Onyń aıtýynsha, qazirgi ýaqytta aımaqtar arasynda 4 myń naýqas úshin 160 myń tabletka lopınavır, rıtonavır taratylyp jatyr. 2020 jyldyń 15 shildesine deıin qosymsha biraz dári jetkiziledi. Bul – 840 myń lopınavır, rıtonavır tabletkalary, 61 myń gıdroksıhlorohın, 11 myń flakon remdesıvır. 15 tamyzǵa deıin atalǵan dárilerdiń kólemi qosymsha 440 myńǵa deıin jetkiziledi.

Úkimet basshysynyń orynbasary barlyq pasıentke vırýsqa qarsy terapııa taǵaıyndaý qajet emes ekenin erekshe atap ótti. Bul vırýstyń ortasha aýyr jáne aýyr túrimen aýyrǵandarǵa ǵana taǵaıyndalady.

Búgingi tańda mindetti áleý­metti medısınalyq saqtandyrý aıasynda tegin dári-dármek pre­pa­rattarynyń tizbesi bar. Oǵan JRVI jáne aýrýhanadan tys ókpe qabynýy kiredi. Bul preparattardyń tiziminde antıbıotıkter, qyzýdy tómendetetin dáriler bar. Olardy emhanada qurylǵan mobıldi toptar tegin jetkizýi tıis.

Qysyltaıań kezde dáriha­nalarda dári-dármek tapshy­lyǵyn týdyryp otyrǵan birneshe faktor bar. Onyń birinshisi dári-dármekke halyqtyń suranysy tym joǵary bolyp tur. Keı azamattar ondap, tipti odan da kóp qaptama parasetamol men ózge de dárilerdi birden satyp alady. Máselen, Premer-mı­nıstrdiń orynbasary Almaty qalasynda mamyr aıynda bir aıdyń ishinde 50 myń ǵana parasetamol qaptamasy satylsa, qazir bir táýliktiń ishinde 100 myń parasetamol qaptamasy satylyp ketkenin aıtty. Dál osyndaı jaǵdaı dene qyzýyn ólsheıtin aspapqa da qatysty. Aıtalyq, Almatyda bir jyldyń ishinde 100 myń qyzý ólshegish satylatyn bolsa, qazir dál osynsha qyzý ólshegish bir aptanyń ishinde satylyp ketken.

Al ekinshiden, dári-dár­mek máselesin alypsatarlar ýshyqtyryp jibergen. Osy­ǵan baılanysty quqyq qorǵaý organdaryna dári-dármek pre­parattarynyń shekti baǵasynyń ósýine jol bermeý jóninde tapsyrma berildi. Anyqtalǵan barlyq fakti boıynsha zań­namamen bekitilgen tártippen jaýapkershilike tartý sharalary qabyldanady.

«Dári-dármek naryǵyn aqsha jasaýdyń kózine aınaldyrǵandar qatań jazalanady. Qazir ǵana, bir saǵat buryn Shymkent qa­la­synda sondaı pıǵylmen ju­mys istegen biraz azamat qolǵa tústi. Sondyqtan osyndaı naq­ty sharalar búkil Qazaqstan bo­ıynsha júrgiziletinin eske salǵym keledi. Ásirese, dári-dár­mektiń aınalasyndaǵy jaǵ­daıdy eskere otyryp, paıda taýyp qalýdy kózdeıtin aza­mattarǵa eskertip aıtqym keledi. Bul – Prezıdenttiń tikeleı qaraýyndaǵy másele. Qazaqsha aıtqanda, «kemedeginiń jany bir». Sondyqtan, qadirli aǵaıyn, bir-birimizdi qoldap, naq­ty she­shimi bar joldarmen júr­genimiz jón ǵoı», dedi E.Toǵ­janov.

Sondaı-aq bul baspasóz jıynynda Almaty ákimdigi otan­dyq farmasevtıkalyq kompanııalarmen dárilik zattar men medısınalyq buıymdardy jet­kizetin kelisimge qol qoı­ǵany habarlandy. Vıse-premerdiń aıtýynsha, 700 dári­hananyń 103-ine ba­sym­dyq berilip otyr. Olar halyqqa qoljetimdilik boıynsha anyq­taldy. Endi olar baǵany kóter­meýge jáne dári-dár­mek­terdiń úsh birliginen artyq satpaýǵa mindetteldi.

Osyndaı jabdyqtaý sharalary elordada da qabyldanyp jatyr. Aqtóbe oblysynda Reseıden 10 pozısııa boıynsha jetispeıtin ımporttyq dári-dármekterdi jetkizý máselesi sheshildi. Bul aýrý­hanalar úshin 20 kúndik qordy qamtamasyz etedi. Al dári­hanalyq qordy tolyqtyrý úshin qajetti 16 preparatqa jarty mıllıard teńge bólindi. Barlyq ákimdikterge komıssııanyń she­shimi negizinde dári-dármekterdiń qajetti kólemin ózderi anyqtaýǵa jáne Densaýlyq saqtaý mınıs­trligimen kelise otyryp satyp alýǵa quqyq berildi.

«Otandyq óndirýshiler me­dısınalyq preparattarǵa degen ishki suranystyń 13%-yn ǵana jabady. Jalpy, el boıyn­sha 8 myń dárihana jumys isteıdi. «Ingavırınniń» 70 myń qaptamasy, «parasetamoldyń» 800 myńnan asa qaptamasy kelip tústi, jaqyn aptada taǵy 900 myń qaptamasy túsedi. О́tken aptanyń sońynda otandyq óndirýshiler «Arıtromısın» antıbıotıginiń 150 myń qap­tamasyn jóneltýdi bastady. Osy­laısha, ystyq túsiretin jáne vırýsqa qarsy prepa­rat­tardyń tapshylyǵy to­ly­ǵymen sheshiledi», dedi Úki­met basshysynyń orynbasary.

Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes, qajetti dári-dármektermen tolyqtyrý úshin mynadaı sharalar qabyldanady: bir táýlik ishinde dárilik zattardy ákelýge birjolǵy ruqsat berýge ótinimder qaralýda; dári-dármekterdi sertıfıkattaýdan jáne sertıfıkat berýdiń jedel­detilgen rásimderi qoldanyldy; ákimdiktermen birlesip kóterme saýda qoımalaryn, dári-dármek­terdiń qory jáne baǵasyn kóter­meleýge jol bermeý úshin jeke dárihanalardy aralap ótetin ar­naıy monıtorıngtik toptar quryldy.

Dári-dármek tapshylyǵy máselesi jóninde Densaýlyq saq­taý mınıstri Alekseı Soı sóz sóıledi. Onyń aıtýynsha, qyzýdy tómendetetin, vırýsqa qarsy preparattar men antıbıotıkterdiń aılyq qory sanaýly saǵattarda satylyp ketedi. Al bireý ómir­l­ik mańyzdy preparatty dárihanalardan izdep jatqanda, onyń birneshe qaptamasy basqa sórede shań basyp jatady. Merzimi ótken dári-dármekterdi qabyldaý áleýmettik jelilerdegi túrli «professorlardyń» reseptileri boıynsha ózin-ózi emdeý sııaqty qaýipti zardaptarǵa toly. Ambýlatorlyq deńgeıde temperatýra bolmaǵan jáne ókpeniń eń az zaqymdanýy kezinde sımptomatıkalyq dárilerdi dárigerdiń taǵaıyndaýy boıyn­sha ǵana qabyldaý kerek. О́ıtkeni maman tabletkalardyń ózara áserin ǵana emes, sozylmaly jáne ilespe aýrýlardy da eskeredi.

«Stasıonarlyq býyn deń­­geıinde emdeý syzbasyn ke­ńeıttik. Klınıkalyq hattamaǵa jańa preparat – favıpıravırdi qostyq. Olar kórshi elderde, eýropalyq óńirde, Japonııada keńinen qoldanylady. Prepa­rat taıaý ýaqyttyń ishinde pasıent­terdi stasıonarlyq emdeý úshin jetkiziledi. Ol koronavırýs ınfeksııasynyń aýyr túrine shaldyqqandardy emdeýge ǵana qoldanylady. Jaqyn arada Qazaqstan atalǵan preparatty ózi shyǵara bastap, ishki qa­jettilikti qamtamasyz etýdi jos­parlap otyr. Buǵan qosa sheteldik áriptesterimizben birge ko­ronavırýs ınfeksııasyna qar­sy vaksınany aprobasııalaý bo­ıynsha klınıkalyq zertteý aıaqtalýǵa jaqyn», dedi A.Soı.

Sońǵy jańalyqtar

Ury alysqa uzamady

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar