Tehnologııa • 14 Shilde, 2020

Jasandy ıntellekt adamzatty koronavırýstan emdeı ala ma?

651 ret kórsetildi

Qytaıda COVID-19 ınfeksııasynyń epıdemııasy bastalǵannan sátten bastap olarda jasandy ıntellekt osy baǵytta qoldanyla bastady. Qazir kóptegen startap osy vırýsty toqtatý baǵytynda jasalyp jatyr. Kórshi elde jasandy ıntellektti ókpeniń rentgen keskinine qarap aýrýdy anyqtaýǵa, vıdeoǵa qarap dene temperatýrasyn ólsheý men júrek soǵysyn anyqtaýǵa úıretip jatyr. Sonymen qatar, osy tásilmen ár óńirde aýrýdyń ahýalyn qadaǵalaý men ony modeldeý de qolǵa alynýda. Jasandy ıntellekttiń zamanaýı algorıtmderi ǵalymdarǵa koronavırýstyń qurylymyn zerttep, jaqyn arada onyń vaksınasyn jasap shyǵarýǵa kómektesýde.

О́kpege kompıýterlik tomografııa jasaý dárigerlerge aýrýdy anyqtap, ony baqylaýda ustaý úshin taptyrmas qural bolyp otyr. Tomografııalyq keskin arqyly koronavırýs týdyratyn ókpe qabynýyn ýaqtysynda bilýge bolady. Bıylǵy qańtar aıynyń sońynan bastap jasandy ıntellektpen aınalysatyn birneshe kompanııa óz programmalaryn KT-keskinderdi oqyp-tanýǵa úırete bastaǵan. Bul dárigerdiń jumysyn jeńildetý úshin úlken kómek boldy. Aqpannyń aıaǵynda jasandy ıntellekt COVID-19 vırýsyn sanaýly sekýnd ishinde anyqtaı alatyndaı deńgeıge jetken. Qytaıdyń alyp kompanııasy Alibaba da jasandy ıntellekt negizinde dıagnostıka júıesin jasap shyǵardy. Bul júıe 20 sekýnd ýaqytta koronavırýsty 96 paıyzdyq dáldikpen anyqtaı alady. Qazirgi tańda atalǵan programmany Qytaıdaǵy júzdegen aýrýhana men emhana paıdalanýda. Al, Izraılde osyǵan uqsas júıeni RADLogics startapy jasap shyǵarǵan. Ol aýrýdy anyqtap qana qoımaı, sonymen birge aýrýdyń qalaı ketip bara jatqanyn baqylaýda ustaı alady.

Vaksına oılap tabý úshin koronavırýstyń qurylymy men jaratylysyn túpkilikti túrde túsiný kerek. Brıtandyq Google DeepMind kompanııasy COVID-19 vırýsyna qatysy bar aqýyzdy zertteý úshin jasandy ıntellekttiń jańa algorıtmderin paıdalanǵan. Bul zertteýler ınternet keńistiginde ashyq resýrstarda jarııalandy. Kompanııanyń aıtýynsha, olardyń boljamy tájirıbe negizinde jasalmasa da, ol ǵalymdarǵa koronavırýstyń qalaı ómir súrip, damıtyndyǵy týraly mol aqaparat bere alady.

Emdelýi qıyn aýrýlarǵa dári dári jasaý úshin jasandy ıntellektti qoldanatyn BenevolentAI kompanııasy koronavırýs shyǵa salysymen qoldaǵy bar preparattarmen aýrýdy barynsha qalaı emdeýge nemese jeńildetýge bolatyndaı júıe jasaǵan. Al, Tencent, DiDi jáne Huawei sııaqty kompanııalar koronavırýsty zertteýshilerge ózderiniń eseptegish resýrstary men sýperkompıýterlerin bergen.

Stenford ýnıversıtetiniń Folding@home jobasy bolsa kez kelgen adamnyń ǵalymdarǵa kómektesýine jol ashady. Ol úshin óz kompıýterińizge arnaıy programma ornatsańyz bolǵany. Kompıýter bos kezde ol jańaǵy programma arqyly esepteýge jumyldyrylady. Osyndaı kóptegen qurylǵylar birige jumys isteý nátıjesinde kezinde Ebola vırýsynyń aqýyzy anyqtalǵan edi.
IBM kompanııasy memlekettik mekemeler men densaýlyq saqtaý uıymdaryna koronavırýs týraly aqparatty elekten ótkizý úshin óziniń jasandy ıntellekt negizinde jumys isteıtin Watson programmasyn tegin bergen. Odan bólek bul kompanııa COVID-19 boıynsha dárilerdi súzgiden ótkizip, tańdaý úshin IBM Summit sýperkompıýterin de usynǵan. Atalmysh kompıýter alǵashqy kúnderi-aq 77 molekýlıardyq qospaǵa nazar aýdarý kerektigin kórsetken. Ǵalymdardyń paıymdaýynsha, osy qospalardyń negizinde koronavırýs dárisi jasalýy ábden múmkin. Bul árıne vırýstyń dárisi birden tabyldy deýge kelmese de, onyń jaqyn arada jasalyp shyǵýynyń yqtımaldylyǵyn kóbeıtip otyr.

Aq úıdiń ǵylymı-tehnıkalyq saıasat basqarmasy, AQSh-tyń energetıka mınıstrligi jáne IBM kompanııasy Amazon, Google jáne Microsoft sııaqty alpaýyttarmen birlese otyryp iri konsorsıým qurǵan. Konsorsıým maqsaty COVID-19 vırýsyn zertteıtin ǵalymdarǵa sýperkompıýterler usyný. Konsorsıýmda jalpy ónimdiligi 330 petaflops bolatyn 16 júıe jumys isteýde. Bul júıelerde 775 myń prosessorlyq ıadro men 34 myń grafıkalyq prosessor bar. Osyndaı kúshi alapat qurylǵylardan kelip túsetin málimetterdi sarapshylar keńesi baǵalaıtyn bolady. Qytaılyq Tianhe-1 atty sýperkompıýter kompıýterlik tomografııa keskinderi negizinde 10 sekýnd ishinde dıagnoz qoıa alady. Bul 80 paıyzdyq dáldikpen júzege asýda jáne onyń aýrýdy anyqtaý yqtımaldylyǵy kún sanap ósýde. 

Koronavırýspen aýyrǵan adamnyń kóbine ystyǵy kóteriletini belgili. Keıbir pasıentterdiń qan qysym da kóteriletin bolǵan. Osyǵan baılanysty smartfonnyń aldyńy kamerasyna túsirilgen vıdeo arqyly adamnyń qan qysymyn anyqtaıtyn jasandy ıntellekt negizindegi programma jasalǵan.

Adamnyń júrek soǵysyn fıtnes-treker nemese Smart-saǵattar da ólsheı alady. Júrek jumysynyń rıtmindegi aýytqýdy osylaısha anyqtaý arqyly tynys alý organdarynyń aýrýyn alǵashqy kezeńinde-aq bilýge bolatyndyǵyn kórsetip otyr. 

Al, adamnyń temperatýrasyn ólsheýge teplovızorlyq kamera ornatylǵan Smart-kózildirik testileýden ótýde. Eger 5 metr jerdegi adamnyń ystyǵy 37,30 gradýstan asatyn bolsa, qurylǵy belgi beredi. Kanadanyń BlueDot startapy aýrýdyń aldyn alýda boljam jasaıtyn táýir júıesin jasaǵan. Ol kún saıyn 65 tilde 100 myń maqala men materıal qarap shyǵyp, elekten ótkizedi eken. Sonyń arqasynda bolar, kanadalyq júıe Qytaıdaǵy koronavırýsty shyǵýyn 2019 jyldyń jeltoqsan aıynda birinshi bolyp tapqan. Jasandy ıntellekt matematıkalyq model arqyly aýrýdyń evolıýsııalyq damýyn, ıaǵnı onyń sharyqtaý shegi men beti qaıtýyn boljaı alady. Mundaı tásil Italııadaǵy koronavırýstyń taralýy kezinde paıdalanyldy. 

Jalpy alǵanda, jasandy ıntellekt adamzatqa qaýip tóndirgen kez kelgen aýrýǵa kúres kezinde ǵalymdarǵa óziniń kómegin tıgize alatyn zamanaýı qura ekendiginde sóz joq. Sondyqtan jaqyn arada álemniń kóptegen elderinde indet bolyp tarap, talaı adamnyń ajalyna sebep bolǵan koronavırýs tajalynyń vaksınasy tabylady dep senemiz.

Sońǵy jańalyqtar

Dollardyń búgingi baǵamy belgili boldy

Ekonomıka • Búgin, 09:32

Qaz-qatar qarasózder

Abaı • Búgin, 06:55

«Yzǵar» báıge alǵan kún

Oqıǵa • Búgin, 06:51

Art-ónerge arqaý bolǵan asyl beıne

О́ner • Búgin, 06:45

Alash balasyna ardaqty kún

Abaı • Búgin, 06:42

Tulǵa týǵan topyraq

Qoǵam • Búgin, 06:39

Qazaqtyń rýhanı qubylasy

Abaı • Búgin, 06:34

Sana sáýlesi, júrek juldyzy

Rýhanııat • Búgin, 06:12

Shyn hakim, sóziń asyl – baǵa jetpes

Ádebıet • Búgin, 06:07

Dáripteýge laıyq danalyq

Rýhanııat • Búgin, 05:59

Abaıdy tanytý – boryshymyz

Abaı • Búgin, 05:52

Qyzylordada ınternet-alaıaq quryqtaldy

Tehnologııa • 08 Tamyz, 2020

Uqsas jańalyqtar