Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq muraǵatynyń kórme zalynda belgili ǵalym, jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Aqseleý Seıdimbektiń qujattyq jeke qorynyń ashylý rásimi ótkizildi. Sharada qazaq rýhanııatynyń kórnekti tulǵasy Aqseleý Slanulynyń jeke qorynan qujattyq kórme uıymdastyryldy.
Atalmysh shara uıymdastyrý alqasynyń arnaıy daıyndaǵan beınekórinisin jıylǵan jurtqa kórsetýden bastaldy. Mundaǵy ǵalymnyń kózi tirisinde halyq murasy jaıynda aıtqan oılaryn jurtshylyq qaıtadan tyńdady.
Jıynda alǵash sóz alǵan aqyn Farıza Ońǵarsynova óz zamandasy jaıynda tebirene estelik aıtty. “Halqymyz úshin erekshe oryn alatyn aıaýly azamat kim-kimge de eń alǵash uqyptylyǵymen tanylatyn. Mynandaı qyrýar mol murany muraǵatqa ákelip tapsyrýy da sol uqyptylyqtyń jáne keıingi urpaq qamyn oılaýynyń aıqyn kórinisi dep bilemin... О́kinishtisi sol, aramyzdan asyǵys attanyp ketti... Endigi tilegim – osyndaı is-sharalar jıirek ótkizilip tursa, keıingi jastar Aqseleýdi kóbirek oqyp zerttese eken deımin” – dedi ol. Al belgili ǵalym Qoıshyǵara Salǵaraulynyń óziniń úzeńgiles serigi haqynda sóılegen sózi eshkimdi de beı-jaı qaldyrmady. “Aqseleýdiń artynda baǵa jetpes mol mura qaldy. Sol muranyń birsypyrasymen búgin, mine, qaýyshyp otyrmyz. Bul rette men osy dúnıelerdi rettep, aqseleýtanýǵa múmkindik jasaǵan elimizdiń Ulttyq muraǵaty qyzmetkerleri men basshysy Rysty Sarıevaǵa alǵysymnyń sheksiz ekenin aıtqym keledi. Búkil maǵynaly ómirin halyq murasy úshin arnady. Ol kesheginiń kózi, búginginiń ózi edi. Bilimi men biligin parlap jegýdiń arqasynda búkil qazaqtyń Aqseleýine aınaldy. Aıtýly tulǵalar ómiriniń ǵıbratty sátterin jınaqtaǵan “Degen eken” atty eńbegin ózge kitaptarynan erekshe jaqsy kórdi. Bul kitap qazaqtyń ulyna mura, qyzyna jasaý bolatyn dúnıe bolady áli dep shattanýshy edi marqum... Onyń eńbekteri qazaqty súıýge, eren eńbek etýge úndeı beretindigine meniń senimim kámil, – dedi. Sondaı-aq, Parlament Májilisiniń depýtaty Baǵıla Baımaǵambetova da, Aqseleý Seıdimbektiń uly Ernar Seıdimbek te keshti uıymdastyrý alqasyna alǵystaryn jetkizdi.
Kórmedegi qujattar joǵaryda atalǵandaı, qor ıesiniń shyǵarmashylyq baǵyttaryna baılanysty “Arman qanatynda”, “Armanyn bilimmen bekemdegen”, “Qarymdy qalamger”, “Ǵalym – etnograf”, “Biligine bilimi jarasqan”, “О́resi bıik óner ıesi”, “Hattar syr shertedi”, “Tuǵyry bıik tulǵa” bólimderimen sıpattaldy.
Qujattyq kórmede qor ıesiniń baspasóz betterinde jaryq kórgen maqalalarynyń, kitaptarynyń, povest, ocherk, áńgimeleriniń qoljazbalary jáne eńbekteriniń óz qolymen túzetilgen mashınkalyq nusqalary, fotoqujattary, elektrondy jetkizgishtegi qujattar, qurmet gramotalary, alǵys hattar, ártúrli ǵylymı ataqtaryn, qyzmet laýazymdaryn rastaıtyn kýálikteriniń túpnusqalary qoıylǵan. Sonyń ishinde “Alpamys batyr”, “Kúńgir-kúńgir kúmbezder”, “Kenish”, “Oıtolǵaq”, “Kúı shejire”, “Beıpil sózder”, “Qazaqtyń qysqasha tarıhy” atty kitaptaryn, “Taýǵa bitken jalbyz”, “Qandy qyrǵyn”, “Tabysý”, “Sulý sóz, shuraıly oı”, “О́resi bıik óner” sekildi áńgimelerin, “Uly júz”, “Orta júz”, “Kishi júz”, “Qazaq, úsh júz, uran, tańba” týraly shejirelik ańyzdaryn jáne taǵy basqa eńbekterin ataǵan jón. Sondaı-aq belgili óner adamdary, tarıhı tulǵalar týraly oı tolǵanymdary, ártúrli is-saparlarda, jınalystarda jazylǵan derektemeler jınaqtalǵan qoıyn dápterleri de kórme mazmunyn arttyryp tur.
Aqseleý Slanulynyń jeke qoryndaǵy ádebı-mádenı jáne ǵylym salasyndaǵy izdenisteri atalǵan eńbektermen shektelmeıdi. “Aqıyq”, “Qyr hıkaıalary”, “Alpamys batyr”, “Kenish”, “Serper”, “Poıýshıe kýpola”, “Vsadnık na belom kone”, “Aqqyz”, “Baltaly, baǵanaly el aman bol”, “Qazaqtyń aýyzsha tarıhy” syndy eńbekteri, qazaqtyń dástúrli mádenıetine, folklory men etnografııasyna qatysty derektemeler de nazardan tys qalmaǵan.
Qujattyq jeke qorda 1961-2009 jyldar aralyǵynda jazylǵan 700-ge jýyq hattar jınaqtalǵan. Sonyń ishinde kórmede Á.Marǵulan, M.Ǵabdýllın, L.Gýmılev, Ǵ.Músirepov, A.Toqmaǵambetov, Á.Tájibaev, Ǵ.Ormanov, O.Bókeı, J.Ábdihalyq, I.Tasmaǵambetov syndy qaıratkerlerden, aqyn-jazýshylardan, áriptesterinen kelgen hattar oryn alǵan.
Ábdirahman QYDYRBEK.
ASTANA.
Sýretti túsirgen Aǵybaı AIаPBERGENOV.
Atalmysh shara uıymdastyrý alqasynyń arnaıy daıyndaǵan beınekórinisin jıylǵan jurtqa kórsetýden bastaldy. Mundaǵy ǵalymnyń kózi tirisinde halyq murasy jaıynda aıtqan oılaryn jurtshylyq qaıtadan tyńdady.
Jıynda alǵash sóz alǵan aqyn Farıza Ońǵarsynova óz zamandasy jaıynda tebirene estelik aıtty. “Halqymyz úshin erekshe oryn alatyn aıaýly azamat kim-kimge de eń alǵash uqyptylyǵymen tanylatyn. Mynandaı qyrýar mol murany muraǵatqa ákelip tapsyrýy da sol uqyptylyqtyń jáne keıingi urpaq qamyn oılaýynyń aıqyn kórinisi dep bilemin... О́kinishtisi sol, aramyzdan asyǵys attanyp ketti... Endigi tilegim – osyndaı is-sharalar jıirek ótkizilip tursa, keıingi jastar Aqseleýdi kóbirek oqyp zerttese eken deımin” – dedi ol. Al belgili ǵalym Qoıshyǵara Salǵaraulynyń óziniń úzeńgiles serigi haqynda sóılegen sózi eshkimdi de beı-jaı qaldyrmady. “Aqseleýdiń artynda baǵa jetpes mol mura qaldy. Sol muranyń birsypyrasymen búgin, mine, qaýyshyp otyrmyz. Bul rette men osy dúnıelerdi rettep, aqseleýtanýǵa múmkindik jasaǵan elimizdiń Ulttyq muraǵaty qyzmetkerleri men basshysy Rysty Sarıevaǵa alǵysymnyń sheksiz ekenin aıtqym keledi. Búkil maǵynaly ómirin halyq murasy úshin arnady. Ol kesheginiń kózi, búginginiń ózi edi. Bilimi men biligin parlap jegýdiń arqasynda búkil qazaqtyń Aqseleýine aınaldy. Aıtýly tulǵalar ómiriniń ǵıbratty sátterin jınaqtaǵan “Degen eken” atty eńbegin ózge kitaptarynan erekshe jaqsy kórdi. Bul kitap qazaqtyń ulyna mura, qyzyna jasaý bolatyn dúnıe bolady áli dep shattanýshy edi marqum... Onyń eńbekteri qazaqty súıýge, eren eńbek etýge úndeı beretindigine meniń senimim kámil, – dedi. Sondaı-aq, Parlament Májilisiniń depýtaty Baǵıla Baımaǵambetova da, Aqseleý Seıdimbektiń uly Ernar Seıdimbek te keshti uıymdastyrý alqasyna alǵystaryn jetkizdi.
Kórmedegi qujattar joǵaryda atalǵandaı, qor ıesiniń shyǵarmashylyq baǵyttaryna baılanysty “Arman qanatynda”, “Armanyn bilimmen bekemdegen”, “Qarymdy qalamger”, “Ǵalym – etnograf”, “Biligine bilimi jarasqan”, “О́resi bıik óner ıesi”, “Hattar syr shertedi”, “Tuǵyry bıik tulǵa” bólimderimen sıpattaldy.
Qujattyq kórmede qor ıesiniń baspasóz betterinde jaryq kórgen maqalalarynyń, kitaptarynyń, povest, ocherk, áńgimeleriniń qoljazbalary jáne eńbekteriniń óz qolymen túzetilgen mashınkalyq nusqalary, fotoqujattary, elektrondy jetkizgishtegi qujattar, qurmet gramotalary, alǵys hattar, ártúrli ǵylymı ataqtaryn, qyzmet laýazymdaryn rastaıtyn kýálikteriniń túpnusqalary qoıylǵan. Sonyń ishinde “Alpamys batyr”, “Kúńgir-kúńgir kúmbezder”, “Kenish”, “Oıtolǵaq”, “Kúı shejire”, “Beıpil sózder”, “Qazaqtyń qysqasha tarıhy” atty kitaptaryn, “Taýǵa bitken jalbyz”, “Qandy qyrǵyn”, “Tabysý”, “Sulý sóz, shuraıly oı”, “О́resi bıik óner” sekildi áńgimelerin, “Uly júz”, “Orta júz”, “Kishi júz”, “Qazaq, úsh júz, uran, tańba” týraly shejirelik ańyzdaryn jáne taǵy basqa eńbekterin ataǵan jón. Sondaı-aq belgili óner adamdary, tarıhı tulǵalar týraly oı tolǵanymdary, ártúrli is-saparlarda, jınalystarda jazylǵan derektemeler jınaqtalǵan qoıyn dápterleri de kórme mazmunyn arttyryp tur.
Aqseleý Slanulynyń jeke qoryndaǵy ádebı-mádenı jáne ǵylym salasyndaǵy izdenisteri atalǵan eńbektermen shektelmeıdi. “Aqıyq”, “Qyr hıkaıalary”, “Alpamys batyr”, “Kenish”, “Serper”, “Poıýshıe kýpola”, “Vsadnık na belom kone”, “Aqqyz”, “Baltaly, baǵanaly el aman bol”, “Qazaqtyń aýyzsha tarıhy” syndy eńbekteri, qazaqtyń dástúrli mádenıetine, folklory men etnografııasyna qatysty derektemeler de nazardan tys qalmaǵan.
Qujattyq jeke qorda 1961-2009 jyldar aralyǵynda jazylǵan 700-ge jýyq hattar jınaqtalǵan. Sonyń ishinde kórmede Á.Marǵulan, M.Ǵabdýllın, L.Gýmılev, Ǵ.Músirepov, A.Toqmaǵambetov, Á.Tájibaev, Ǵ.Ormanov, O.Bókeı, J.Ábdihalyq, I.Tasmaǵambetov syndy qaıratkerlerden, aqyn-jazýshylardan, áriptesterinen kelgen hattar oryn alǵan.
Ábdirahman QYDYRBEK.
ASTANA.
Sýretti túsirgen Aǵybaı AIаPBERGENOV.
