Bul BAÁ men Qytaıdyń ǵarysh salasy úshin alǵashqy sapar ekenin aıta ketken jón. Mıssııanyń negizgi maqsaty – Marstaǵy tirshilik belgilerin anyqtaý jáne ǵalamshardyń adam ómirine qolaıly ortaǵa aınalý múmkindigin zertteý. NASA osyǵan deıin ǵalamshardy zertteýge bes ǵarysh kemesin jiberip úlgergen bolatyn. Ǵalymdar mıssııalardyń biri alǵash ret ondaǵy klımattyń jahandyq kartasyn jasaıdy dep kútip otyr. Odan bólek olar osyǵan deıin Mars alqaby men ózender arnasynda ómir súrgen mıkrob belgilerin izdeıdi. Bul zertteýler bógde ǵalamshardaǵy tirshilik belgileriniń bolǵanyn anyqtaýy ábden múmkin. Birden úsh zymyrannyń shilde aıynda ushýynyń ózindik sebebi bar. Dál osy aıda Mars Jerge jaqyn qashyqtyqta bolady. Mundaı múmkindik endi 2022 jylǵa deıin bolmaıtyn kórinedi. Qyzyl ǵalamshardy zertteýge yntaly Reseı men Eýropa ǵarysh agenttiginiń bıylǵy jospary pandemııa saldarynan keıinge qaldyryldy.
NASA zymyranynyń josparly ushý kúni 30 shildege belgilengen. AQSh-tyń ǵarysh agenttigi ushý ýaqytyn osyǵan deıin eki ret keıinge shegerip úlgerdi. 15 tamyz kúni «Marsqa attaný» dálizi jabylatynyn eskersek, aldaǵy eki apta sońǵy múmkindik bolmaq. Sapar sátti bolǵan jaǵdaıda, qurylǵy kelesi jyly aqpan aıynda Marstyń Iezero kraterine baryp qonady. 3 mlrd dollar turatyn mıssııa ǵalamshar betin burǵylap, taý jynystary men topyraq úlgilerin Jerge jetkizetin kelesi sapar úshin jınaqtaıdy. Marsqa attanatyn tehnologııanyń taǵy bir ereksheligi – qonǵan qurylǵynyń ishinen shaǵyn tikushaqtyń shyǵýy. Bul ǵaryshta ushqan alǵashqy tehnologııa úlgisi bolady. Munyń barlyǵy adam balasynyń Marsqa saparyn taǵy jaqyndata túspek. Florıdada ótetin rásimdi búkil álem onlaın tamashalaı alady, agenttik ushý sátin barlyq áleýmettik jeli arqyly taratatynyn habarlady.
Birikken Arab Ámirliginiń ǵarysh kemesi osydan bir apta buryn Japonııadan attandy. Mıssııa bul kúnnen erterek 14 shildege belgilengen edi. Alaıda qolaısyz aýa raıy men naızaǵaıdyń kesirinen ushýdy keıinge qaldyrýǵa týra keldi. Arab áleminiń tuńǵysh mıssııasy Mars betine qonbaı, ǵalamshar orbıtasyndaǵy basqa alty ǵarysh kemesine qosylady. Ol Qyzyl planetany aınala otyryp, atmosferasyn zertteıdi. «Úmit» degen ataýǵa ıe bolǵan mıssııanyń maqsaty – Mars esebi boıynsha onyń bir jyldaǵy klımatynyń jahandyq kartasyn ázirleý. Bul adamzat tarıhynda jasalǵan Mars atmosferasynyń tuńǵysh beınesi bolmaq.
Al qytaılyq mıssııa tirshilikke sebepker bolatyn jerasty sýlaryn anyqtaýǵa baǵyttalǵan. Qytaıdyń ulttyq ǵarysh basqarmasy óz robottaryn Aıǵa sátti qondyrǵannan keıin, ózge ǵalamshardy zertteýge kiristi. Marsqa qonatyn robottar jerasty sýlaryn anyqtaıtyn arnaıy radarlarmen jabdyqtalǵan. Úsh ǵarysh kemesi kelesi jyldyń aqpanynda Marsqa jetkenge deıin shamamen 200 mln shaqyrymdy júrip ótedi. Olarǵa Jer orbıtasynan shyǵyp, Mars orbıtasyna jetý úshin keminde alty ne jeti aı ýaqyt ketedi. Ǵalymdar búgingi shóldi Qyzyl ǵalamshardyń mıllıardtaǵan jyl burynǵy ózen, kólder men muhıttar bolǵan kezdegi beınesin jáne onda tirshilik etken mıkroaǵzalardy zertteýdi maqsat etken. Sarapshylardyń pikirinshe, Marsqa attanǵan kez kelgen sapardyń 50 paıyzy sátsiz bolýy múmkin. Qoný prosesi de Aımen salystyrǵanda áldeqaıda kúrdelirek. Ǵalymdar eki birdeı eldiń ǵalamsharǵa qonýyn Marsty zertteýde úlken múmkindikter ashatynyn aıtady. Alaıda qonǵanǵa deıin ǵarysh kemeleri birinshi Marsqa jetýi kerek, bul da ońaı sharýa emes.
