19 Qazan, 2013

Qadaý-qadaý qaǵıdattar

400 ret
kórsetildi
8 mın
oqý úshin

Qazaqstan óz damýynyń jańa satysyna kóterildi.

Elbasynyń tikeleı basshyly­ǵy­men Uly Dalanyń úlken júrekti halqy «Qazaqstan-2030» Stra­te­gııasynyń negizgi mejelerin merziminen buryn oryndady.       

Birlik pen Kelisim, Eńbek pen Tabandylyq, Erik pen Jiger jeńiske jetti!

Kók túrikterdiń kósemi, alǵyr oıly, alyp júrekti babamyz Kúlteginniń sózimen aıtqanda, «Táńir qoldady. Biz jeńdik!» Ult Kóshbasshysy bastaǵan qara orman halqymyz qysqa merzim ishinde álemdi aýzyna qaratar qabyrǵaly memleket qurdy.

Qazaqstan óz damýynyń jańa satysyna kóterildi.

Elbasynyń tikeleı basshyly­ǵy­men Uly Dalanyń úlken júrekti halqy «Qazaqstan-2030» Stra­te­gııasynyń negizgi mejelerin merziminen buryn oryndady.       

Birlik pen Kelisim, Eńbek pen Tabandylyq, Erik pen Jiger jeńiske jetti!

Kók túrikterdiń kósemi, alǵyr oıly, alyp júrekti babamyz Kúlteginniń sózimen aıtqanda, «Táńir qoldady. Biz jeńdik!» Ult Kóshbasshysy bastaǵan qara orman halqymyz qysqa merzim ishinde álemdi aýzyna qaratar qabyrǵaly memleket qurdy.

Dúnıe ózgerdi. Batys, Shyǵys deıtin ejelgi uǵymdardyń da ara-salmaǵy ózgerdi.

Jumyr jerdiń tósine jańa dáýir óz yqpalyn júrgize bastady.

Ol dáýir – jańalyqtar men qym-qýyt ózgeristerdiń, jumbaǵy men syry mol Jahandanýdyń dáýiri.

Kózqarastar men ustanymdarǵa tikeleı yqpal etý arqyly adam sanasyn belgili bir baǵytqa burý, ǵasyrlar boıy saqtalyp kele jatqan ulttyq oılaý men sóıleý mádenıetinen bastap, halyqtyq bolmysty, eldik ádet-ǵuryptardy, til men dindi jasandy ózgerister keńistigine alyp shyǵý, bir sóz­ben aıtqanda, tól topyraǵy jarat­qan qundylyqtardy tejeý, adamdardyń boıyna nıgılıs­tik tárbıeni baıqatpaı egý, órke­nıet­ter qaqtyǵysyn qoldan jasaý, memleketterdiń ishki isine jylys­tap kirip, shańyraǵyn shaıqaý, tórin tilgileý sekildi áreketterge barý qazirgi tańda asa qıyndyq týdyra qoımaıtyn iske aınalyp tur.

Bul – ýaqyt shyndyǵy.

Búgingi Quryltaıdyń kún tártibine engen Saıası doktrına osyndaı el ómirindegi uly ózgeristerdiń túıindeler tusymen, jańa dáýir jaǵdaıyndaǵy álemdik ahýaldyń suraq, saýaly molaıyp turǵan kezimen tuspa-tus kelip otyr.

Biz – ıntegrasııaǵa batyl engen postkeńestik memleketter arasyndaǵy alǵashqy elderdiń bi­rimiz. Kópvektorly saıasat – basty ustanymymyz. Kópult ókilderiniń bir atanyń balasyndaı tatý turýymyzda da arǵy babalarymyz – Ál-Farabı, Abaı, Shoqandardan kele jatqan, qanymyzǵa sińgen eýrazııalyq tulǵalarǵa tán oılaý júıesiniń asa kórnekti memleket qaıratkeri, el basqarý isiniń reformatory, Ult lıderi Nursultan Ábishulynyń boıynda moldyǵynan ekenin álem tanyp, moıyndap, baǵalap otyr.

Jeńisterimizdiń arqaýy – El men Elbasy birligi.

Bul – ýaqyt synynan múdirmeı ótken shyndyq.

Aıtýly qujat adam oıy men sanasyn tazartý kezeńi kel­genin sezine otyryp, sodan arylýǵa, osyǵan deıingi ýaqyt synynan súrinbeı ótken saıası, ekonomıkalyq jáne rýhanı baǵyttarymyzdy jetildirýge shaqyrady. Doktrına júrgizilip kele jatqan sara saıasattyń je­tistikterin dáıekteıtin áre­ketterge qanat bitire otyryp, árbir qazaqstandyqty táýelsizdik atty kıeli de qasıetti basty qun­dy­lyǵymyzdy qasterleýge tógip-shashpaı, bolashaq urpaqqa basy bútin jetkizýge mindetteıdi.

Táýelsizdiktiń alǵashqy kún­deri­nen bastap maqsatymyz aıqyn – evolıýsııalyq damýǵa, birlik pen kelisimge negizdelgen, zań talaptaryna moıynusynar, eńbekqor, zııatker, ádil, básekege qabiletti azamattardyń úılesim­di, demokratııalyq qoǵam qalyp­tastyrý, halyq múddesine qyzmet eter, ashyq áleýmettik baǵdarly, memleket qurý.

Táýelsizdikke qyzmet etý!

Táýelsizdik murattaryn qorǵaý!

Táýelsizdik týdyrǵan ulttyq ustanymdardy bekitý!

Táýelsiz eldiń syndarly saıasatyn ornyqtyrý!

Táýelsiz eldi ózgeniń keń astaýy­na jaltaqtatpaıtyn derbes ekonomıkalyq baǵytty tııanaqtaý!

Táýelsiz rýhanı keńistikti qalyptastyrý, tól mádenıetimizdi óristetý tárizdi jańa turpatty memleketti qurý men damytýdyń osyndaı qadaý-qadaý qaǵıdattaryn Prezıdent úzdiksiz aıtyp keledi.

Jańa Saıası doktrına sezd de­legattarynyń talqysyna tús­pes buryn, jalpyhalyqtyq tal­qy­laýdan ótti. Nátıjesinde biraz ózgerister engizildi. Sonyń biri – Almaty qalasyndaǵy shy­ǵar­ma­shy­lyq tulǵalardyń qatysýymen bolǵan jıyn. Jıynda til, máde­nıet, ǵylym, jastar, otbasy sekildi qundylyqtar jaıly aıtylǵan usynys-pikirler jobanyń sońǵy nusqasynan kóri­nis tapqany qýantady. Osy tusta tómendegi úsh máselege toqtalǵym keledi.

Doktrına jobasyna «Bizdiń qundylyqtarymyz» deıtin arnaý­ly taraýdyń engeni, Qazaqstan halqynyń ımandylyq bolmysy men otanshyldyq rýhyn qalyp­tastyrýǵa aıryqsha mán berilgeni.

Adam, Bostandyq, Zańnyń ús­tem­digi, Ádilettilik, Yntymaq­shy­­lyq, Bolashaqqa umtylys, Ot­basy jáne dástúr sekildi kıeli jeti sanǵa negizdelgen jeti túrli uǵym­­nyń bekem qaǵylǵan jeti qa­zy­ǵyndaı, jeti qat dúnıeniń jeti qazynasyndaı elesteıtin, tamy­ry tereń ımandylyq álemine jete­leıtin osy bir ári qazaqy, ári adamı qundylyqtarǵa Doktrınadan oıyp oryn berilgeni quptaýǵa laıyq.

Doktrına jobasynda til týraly tabandy ustanymnyń boı kórsetýi.

Memlekettik til mártebesin tu­ǵyryna qondyrý týraly Pre­zıdentimiz dúrkin-dúrkin aıtyp keledi. Elbasynyń «2050 Strategııasynda:» «Qazaq tili jap­paı qoldanys tiline aınalyp, shyn mánindegi memlekettik til mártebesine kóterilgende biz eli­mizdi Qazaq memleketi dep aıtatyn bolamyz» degen tarıhı sózi kúlli qazaqstandyqtardyń jadynda.

Osy sózderdi estigende Abaı, Mahambet, Jambyldyń arýaqtary bir aýnap túskendeı elestep edi.

Endi, mine, sol oı, sol tujyrymdama Doktrınada óz jalǵasyn tapqan.

Doktrınanyń óne boıynda Táýelsizdik haqyndaǵy tamyry tereń, qazyǵy berik konseptýaldy kózqaras mol.

Azattyq úshin turysqan Anarys pen Maıqy bıdiń dáýirinde de, Azattyq úshin at ústinde júrip alysqan Qasym han men Esim hannyń kezeńinde de el táýelsizdigi kún tártibinen esh túsken emes. Elbasy sózimen aıtar bolsaq, «alyptar dáýiriniń» tizginin ustaǵan alyp Abylaı úshin arman bolǵan, búginde tórtkúl dúnıe moıyndaǵan sol Azattyǵymyzǵa – qazaqtyń qoly endi ǵana jetip otyrǵan joq pa?!

Uly klassıkterimizdiń biri Ǵabıt Músirepovtiń «Qyz Jibeginde»: «Myna Dalaǵa syımaı emes, syıyspaı júrgen joqpyz ba?!» deıtin sózi bar.Tuspaldap bolsa da týra aıtylǵan sóz. Nar minezdi bar qazaq sózge álimsaqtan toqtaǵan. Biz sondaı halyqtyń urpaǵymyz! Máńgilik El bolýdy kóksegen jurttyń jalǵasymyz...

HH ǵasyrdyń basynda alash kósemi Álıhan Bókeıhanov: «Bostandyqqa aparatyn jalǵyz jol – ulttyq yntymaq qana!» degen.

HH ǵasyrdyń sońy qazaqty sol Bostandyqqa jetkizdi.

Endi, mine, HHI ǵasyr keldi. Qolymyzǵa qonǵan sol bostandyqty saqtaýdyń da jalǵyz joly – ulttyq yntymaq ekenine búginde kózimiz jetip otyr.

Táýelsiz Qazaq jurtynyń taǵdyryn oılaıtyn kúlli Zııaly qaýym, sol sanatta elimizdegi barlyq saıası kúshter osy Doktrınanyń tusynda syıysý, uǵysý deıtin ult basyn biriktirer ýájge júginer degen oıdamyn.

El men Elbasy deıtin egiz uǵym – bir týdyń aıasyna jınalar, jınaqtalar naǵyz kezeńniń kelgeni anyq.

Nurlan ORAZALIN,

Parlament Senatynyń depýtaty,

Qazaqstan Jazýshylar odaǵy

basqarmasynyń tóraǵasy.