Almatyda №7 qalalyq klınıkalyq aýrýhanada gemofılııa ortalyǵy ashyldy
Gemofılııa – bul tuqym qýalaıtyn aýrý túri. Kóbine ol keselmen er balalar aýyrady, qyzdarda sırek jaǵdaıda gemofılııanyń S túri kezdesedi. Gemofılııa zerthanalyq ádister, ıaǵnı qan qoıyrtpalyǵynyń faktorlar sany arqyly anyqtalady.
Almatyda №7 qalalyq klınıkalyq aýrýhanada gemofılııa ortalyǵy ashyldy
Gemofılııa – bul tuqym qýalaıtyn aýrý túri. Kóbine ol keselmen er balalar aýyrady, qyzdarda sırek jaǵdaıda gemofılııanyń S túri kezdesedi. Gemofılııa zerthanalyq ádister, ıaǵnı qan qoıyrtpalyǵynyń faktorlar sany arqyly anyqtalady.
Sońǵy jyldary júrgizilgen statıstıka boıynsha álemde gemofılııamen 400 myńnan astam adam aýyrady eken. Qazaqstanda 771 adam esepte tursa, onyń 284-i eresekter. Almaty qalasynda 69 eresek, otyzǵa jýyq bala tirkelgen. Eger burynǵy jyldary aýyrǵan balalardyń basym kópshiligi aýrý saldarynan erte kóz jumatyn bolsa, qazirgi kezde medısınanyń múmkindigi artqan. Zaman talabyna saı medısına mekemeleriniń qyzmetkerleri emdeýdiń jańa ádisterin ıgerip engizip otyr. Jetkilikti mólsherde medıkamentozdy preparattardy qabyldaý jáne naýqasty sapaly emdegen jaǵdaıda bul dertke ushyraǵan adamdar qalypty ómir súredi.
Búginge deıin osy qaýipti dertti emdeıtin dári-dármek tabylmaǵanymen, aýrý aǵymyn baqylaıtyn quraldar ázirlendi. Densaýlyǵy myqty adamdardyń qanynan plazmalar daıyndalyp, qan aǵýyn toqtatatyn arnaıy konsentrattar jasalady. Eger, buryn tuqymdarynda gemofılııanyń bar ekendigin áıelderdiń júktiligi kezinde anyqtaý múmkin bolmasa, qazirgi kezde dárigerler júktiliktiń birinshi trımestrinde urpaqqa aýrýdyń juqqan-juqpaǵandyǵyn anyqtaý múmkindigine qol jetkizip otyr. Eger, osy ýaqytqa deıin gemofılııamen aýyrǵan jandar orta eseppen 35 jasqa deıin ómir súrse, jańa medıkamentterdiń kómegimen olardyń ómirin birneshe on jylǵa uzartýǵa bolady.
Gemofılııa ortalyǵynyń ashylý rásimine qatysqan Almaty qalalyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty Janat Qajymjanovanyń aıtýynsha, mundaı ortalyq óte qajet.
– Gemofılııamen aýyratyn balalarǵa №2 qalalyq balalar aýrýhanasynda otyz oryndyq bólimshe ashtyq, – dedi shahardyń bas dárigeri. – Gemofılııa – óte kúrdeli, eń qıyn ári emdelmeıtin kesel bolǵandyqtan, osy aýrýdyń ózekti máselelerin kóterip júrgen Qazaqstanda gemofılııamen aýyratyn naýqas-múgedekterdiń qoǵamdyq uıymyna alǵysymyzdy bildiremiz. Bul jerde osyndaı jaýapty iske muryndyq bolyp, ortalyqtyń ashylýyna kúsh salǵan №7 qalalyq aýrýhananyń bas dárigeri Bolat Baımahanovtyń da eńbegin atap ótkim keledi. Munda qaladaǵy osy saladaǵy eń bilikti, kásibı dárigerler qyzmet kórsetedi.
Úkimettik emes uıym – gemofılııamen aýyratyn naýqas-múgedekter qaýymdastyǵy birikken birlestiginiń tóraıymy Tamara Rybalova da óz qýanyshymen bólisti. Aıta ketý kerek, bıyl qaýymdastyqtyń jumys isteı bastaǵanyna on jyl tolyp otyr.
– Meniń ulym tórt jasynan osy aýyr dertpen aýyrdy, qazir 42 jasta, – dedi Tamara Grıgorevna. – Bizderge óte qıyn boldy. Balam talaı ret ólim aýzynan qaldy. Qazir bizderge kórsetilip jatqan jaǵdaı eýropalyq elderdegi jaǵdaımen birdeı. Qazir Qazaqstan gemofılııa aýrýymen aýyratyn naýqastardy dári-dámekpen qamtamasyz etý jóninde búkil TMD elderin, onyń ishinde Reseıdi, tipti, Fransııa men Germanııany basyp ozyp, Shvesııamen teńesip otyr.
Shynynda da, tóraıymnyń gemofılııamen aýyratyn naýqastarǵa sińirgen eńbegi orasan. Tamara Grıgorevna 2003 jyly Prezıdenttiń atyna hat jazyp, jaǵdaıdy tolyq túsindiredi. Sodan 2003 jyly 12 jeltoqsanda Úkimettiń gemofılııamen aýyratyn balalarǵa bıýdjetten 270 mln. teńge qarjy bólý týraly qaýlysy shyǵady. Sodan keıin bul aýrýdyń kúrdeliligin, olarǵa erekshe jaǵdaı, kútim qajettigin túsindirý maqsatynda dárigerler konferensııasy ótkizildi. Qaýymdastyq odan keıin eresekterge aqsha bólý máselesin kóterdi. Osyndaı talpynystardyń nátıjesinde Úkimet, búginde osy maqsatqa jyl saıyn 8 mlrd. teńge bólip otyr.
Ortalyq – Almaty qalasy úshin ǵana emes, respýblıka boıynsha birden-bir biregeı emdeý orny. Munda naýqastardyń kitapshasyn muraǵattan tez taýyp, baqylaýda ustaýǵa múmkindik bar. Kúndizgi stasıonar ózderin erkin sezinip, keshke úılerinde, otbasy-oshaq qasynda bolýyna yńǵaıly. Aýrýhana biryńǵaı ulttyq júıe boıynsha jumys isteıtindikten, respýblıkanyń kez kelgen turǵyny klınıkanyń qyzmetin tegin paıdalana alady.
Bir aıta keterligi, atalmysh aýrýhana bazasynda osydan úsh aı buryn kúrdeli ota – aǵza aýystyrý ortalyǵy ashylǵan-dy. Janat Kákimseıitqyzynyń aıtýynsha, bul aýrýhana ınnovasııalyq tehnologııany ıgerý baǵytynda sátti qadamdar jasaýda.
Gúlzeınep SÁDIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
