Álem • 29 Shilde, 2020

Pandemııanyń aýyrtpalyǵy qalalarǵa tústi

51 ret kórsetildi

Bul pikirdi   BUU Bas hatshysy Antonıo Gýterrısh "ýrbanızasııalanǵan álemdegi COVID-19" qujatyn tanystyrý barysynda aıtty, - dep habarlaıdy  BUU jańalyqtar ortalyǵy.

"Daǵdarystyń negizgi saldary qalalarǵa tústi. Olardyń kópshiliginde densaýlyq saqtaý júıesi shamadan tys júktelgen, sýmen jabdyqtaý jáne sanıtarlyq qyzmet joq, jáne basqa da máseleler bar", - dedi BUU Bas hatshysy.

Onyń paıymdaýynsha, pandemııa jedel ýrbanızasııamen birge júretin tereń teńsizdikterdi ashty.  Búgingi tańda planeta turǵyndarynyń 55% -dan astamy qalalarda turady. Sonymen birge, qala turǵyndarynyń shamamen 24% -y sanıtarlyq-gıgıenalyq jaǵdaılary joq dárethana jáne aǵyndy sý sııaqty tyǵyz karańǵylarda turady. Kóptegen adamdar jumys ornynan, mektepterden, balabaqshalardan jáne tipti azyq-túlik dúkenderinen alys turady. «Qala pademııanyń barlyq aýyrtpalyǵyn ıyǵymen kóterip otyr. Ekonomıkalyq shyǵynǵa ushyrady, óıtkeni olar álemdik IJО́-niń 80% -yn quraıdy. Dúnıe júzindegi kóptegen kásiporyndar jumysyn toqtatty, meıramhanalar men basqa da kásiporyndar jabyldy, mıllıondaǵan adamdar úıde oqshaýlandy nemese karantınge alyndy.Biraq onyń jaǵymdy jaqtary da bar. Pandemııa jáne onymen baılanysty shekteý sharalary atmosferaǵa parnıktik gazdar shyǵaryndylarynyń azaıýyna ákeldi. Tipti álemniń keıbir lastanǵan qalalarynda aýa taza bola bastady. Mysaly, Barselonada lastaný deńgeıi shamamen 62% tómendedi, dep habarlaıdy BUU Eýropalyq ekonomıkalyq komıssııasynyń mamyrdaǵy esebinde. Osyndaı jaǵdaılar Mılan, London jáne Parıj sııaqty basqa da iri qalalarda damydy. Alaıda, bul san ýaqytsha, dep eskertti Antonıo Gýterrısh.

Qalalar tolyǵymen ashylyp, eski ómir saltyna oralǵan kezde olar qaıtadan gazdyń qysymymen ómir súretin bolady.  Buǵan jol bermeý úshin kóptegen qala ákimderi men jergilikti turǵyndar pandemııadan keıin qalalyq ómirdi jaqsartýǵa, adamdardy tasymaldaýdyń ekologııalyq taza jáne salaýatty úlgilerine kóshýge baǵyttalǵan sharalar qabyldaıdy. Qala ákimderi jańa velosıped joldary men jaıaý júrginshiler aımaǵyn qarjylandyrýdy kóbeıtti.Pandemııa sıfrlyq tehnologııalardyń tıimdiligin, qashyqtyqtan jumys jasaýdy jáne qajetti qyzmetterdi vırtýaldy túrde jetkizýdi dáleldeıtinin aıta kele, BUU basshysy qalpyna keltirý kezeńinde zamanaýı shyndyqqa beıimdelýge shaqyrdy.

Antonıo Gýterrısh qalalar pandemııadan keıingi kezeńde ornyqty jáne ádiletti damý ortalyǵy bolýy kerek dep atap ótti. Ol úsh baǵyttaǵy áreketti usyndy: qalalyq teńsizdikti azaıtý, jergilikti bılik pen azamattardyń áleýetin arttyrý jáne halyqtyń barlyq salalary úshin turaqty jáne ádiletti damýǵa járdemdesý.

"Búgin bizde qalaı ómir súretinimizdi, ózara qarym-qatynas jasaýdy jáne qalalarymyzdy qaıta qurýdy oılastyrýǵa múmkindik bar. Bul ýrbanızasııalanǵan álemdegi" COVID-19 "analıtıkalyq qujatynyń máni", - dep atap ótti BUU basshysy.

Sońǵy jańalyqtar

Uqsas jańalyqtar