Baǵdarlamalar • 31 Shilde, 2020

«5-10-20»: Nesıe berý bastaldy

1256 ret kórsetildi

Bıyl 11 mamyrda Tótenshe jaǵdaı jónindegi memlekettik komıssııa otyrysynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «5-10-20» turǵyn úı baǵdarlamasyn bastaý týraly tapsyrma bergeni málim.

 

17 myńǵa jýyq zaım beriledi

Baǵdarlamany júzege asyrýǵa ile-shala 390 mlrd teńge qarastyrylyp, onyń 210 mlrd teńgesi «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» arqyly ıgeriletin bolǵan. Atalǵan bank basshysy Lázzat Ibragımova osy qarjynyń alǵashqy transhy bankke túskeni týraly jáne basqa da máseleler jaıly «Egemen Qazaqstanǵa» habarlady.

– 90 mlrd teńge kólemindegi alǵashqy transh bankke 27 shilde, ıaǵnı dúısenbi kúni kelip tústi. Osyǵan baılanysty, ákimdikter salǵan nesıelik turǵyn úı boıynsha buǵan deıin maquldaý alǵan jergilikti atqarýshy organdarda turǵyn úı kezeginde turǵan azamattarǵa nesıe berile bastady, – dedi Lázzat Ibragımova.

Onyń aıtýynsha, kelesi aptadan bastap bank 1990 jyldardan 2009 jylǵa deıingi aralyqta ákimdikterdiń kezeginde turǵan alǵashqy 20 myń adamǵa shaqyrtý jiberedi. Olardyń 6 myńǵa jýyǵy – qazirgi tańda bank salymshysy. Osy 6 myń adamǵa bank SMS habarlama joldaýǵa tıis. Al ákimdik kezegindegi qalǵan 14 myń azamattyń baılanys aqparatyn anyqtaý úshin bank óziniń www.hcsbk.kz resmı saıtynda jáne buqaralyq aqparat quraldarynda olardyń tizimi kórsetilgen habarlama jarııalaýdy jos­parlap otyr.

90 mlrd teńge qansha ýaqyt ishinde ıgeriledi? Bul saýalǵa «Turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ basqarma tóraǵasy:

– Qarajattyń ıgerilýi al­ǵashqy turǵyn úı naryǵyn­daǵy usynysqa baılanysty. Biz «5-10-20» baǵyty boıynsha bas­pana alýǵa bolatyn turǵyn úı nysandary jaıly aqparatty jarııalaýdy josparlap otyrmyz. Sondaı-aq qurylys kom­pa­nııalarynyń nómirleri de kór­setiledi. Qarajattyń endigi kezekte aýda­rylatyn bóligi, ıaǵnı qalǵan 120 mlrd teńge alǵashqy transh ıgerilip bolǵannan keıin túsedi, – dedi.

Lázzat Ibragımova atap ót­kendeı, jalpy «5-10-20» baǵ­darlamasyn júzege asyrý maq­satyna bólingen 210 mlrd teńge aıasynda shamamen 17 myńǵa jýyq zaım berý josparlanǵan.

Jalpy, kezekte turǵan adamdardy irikteýdiń negizgi qaǵıdasy – jarııalylyq. Bul «Baqytty otbasy» baǵdarlamasy sııaqty nesıe alǵandar tizimin jarııalaý arqyly júzege aspaq.

Irikteýdiń ekinshi qaǵıdasy – jer-jerdegi ákimdikterdiń bas­pana kezegine turǵan adam­dardyń teńdigi. Iаǵnı adamdar baǵdarlamaǵa kezekke turǵan jylyna baılanysty shaqyrylady. Neǵurlym erterek tur­ǵandar soǵurlym erte shaqy­rylady.

Baǵdarlamanyń negizgi sharttary: azamattyń jeke baspanasy bolmaýy kerek; baspana kezeginde turýǵa tıis; «Turǵyn úı qurylys jınaq bankindegi» depozıtinde páter qunynyń 10 paıyzy kóleminde jınaǵy bolý kerek. Nesıe 20 jyl merzimge 5 paıyzdyq ústememen beriledi. Páter baǵasy Nur-Sultan men Almaty qalalarynda 18 mln teńgeden aspaýǵa tıis. Atyraý, Aqtaý, Aqtóbe, Shymkent, Túr­kistan jáne Qaraǵandy qala­la­rynda eń joǵary shekti meje 15 mln teńge dep belgilendi.

 

Ipoteka naryǵyn damytqan durys

«5-10-20» baǵdarlamasynyń negizgi operatory «Báıterek» hol­dıngi ekenin aıta keteıik. Hol­dıng basshysy Aıdar Árip­hanov:

– Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen biz Sıngapýrdyń Housing and Development Board modeli boıynsha úsh enshi­les uıymdy – Báıterek deve­lopment, Qazaqstandyq ıpo­tekalyq kompanııa jáne Turǵyn úı qurylysyna kepildik berý qoryn biriktirý arqyly turǵyn úı baǵdarlamalary salasynda Biryńǵaı operator qurý boıyn­sha jumys júrgizýdemiz. Pre­zıdent tapsyrmasymen, jyl sońyna deıin «Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń» negizinde «Otbasy banki» qury­lady, ol turǵyn úıdi esepke alý, kezekke qoıý jáne taratý­dy ortalyqtandyra otyryp júzege asyrady. Oǵan qol jet­kizý úshin kezekte turý júıe­sin ákim­dikterden alyp, bas­panasy joq otbasylar úshin «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha jumys isteıtin «Otbasy bankine» berý josparlanýda. «Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń» jeke tulǵalardyń memlekettik derekter bazasyna tolyq qoljetimdiligin usyný josparlanýda, – dedi.

Statıstıka komıtetiniń ha­­bar­laýynsha, bıylǵy maýsym aıynda jańadan salynǵan tur­ǵyn úılerdegi páterdiń sharshy metriniń ortasha baǵasy 298,4 myń teńge boldy. Bul byltyrǵy baǵadan 5 paıyzǵa joǵary. Elimizde 2010 jylmen salystyrǵanda páter 10 ese qymbattapty. Respýblıka bo­ıynsha eń joǵarǵy kórsetkish elordaǵa tıesili, sharshy metrdiń quny maýsym aıynda 373,3 myń teńgege jetti. Almaty, Shymkent, Aqtaý, Atyraý qalalarynda da jańa úılerdiń sharshy metri 340-357 myń teńge aralyǵynda. Páter baǵasy salystyrmaly túrde arzan qalalardyń so­ńyn Petropavl, Semeı, Tal­dy­qorǵan, Taraz qalalary tú­ıin­deıdi. Sarapshylardyń pa­ıym­daýynsha, jyljymaı­tyn múlik naryǵyndaǵy ba­ǵa­nyń qubylýyna «5-10-20» baǵdarlamasynyń áseri bola qoımaıdy. 2018 jyly «7-20-25» baǵdarlamasy qolǵa alynǵan kezde baǵa arzandaıdy degen boljamdar jasalyp, keıin onyń jańsaq boljam ekeni anyqtalǵan-dy. Bul joly da solaı bolmaq.

Ekinshiden, respýblıka­ bo­ıynsha jyljymaıtyn mú­lik salý qarqyny eldegi de­moó­grafııanyń qarqynynan bir­­neshe jylǵa qalyp keledi. Baspana baǵdarlamalary boıynsha salynyp jatqan páterler suranystyń tómendeýine áser ete almaýy múmkin. Qurylys materıaldary naryǵyndaǵy ahýal da sharshy metrdiń qymbattaýyna áser etip tur.

Qalaı bolǵanda da, elimizde ıpoteka naryǵynyń áleýeti, ekonomıka men áleýmettik ahýalǵa tıgizetin oń áseri zor. Qa­zaqstan qurylys salýshylar qaýymdastyǵynyń atqarýshy dırektory Vladımır Borısov osylaı deıdi.

– Buǵan deıingi daǵdarystar kezinde kóptegen eldiń úki­met­teri birinshi kezekte iri bız­­neske qoldaý kórsetken-di. Qa­zirgi tańda ekonomıkaǵa mýl­­tıplıkatıvti áser beretin sektorlardy qoldaýǵa basymdyq be­rilýde. Qurylys sektory osyn­daı sala deýge bolady. Túrli ıpo­tekalyq baǵdarlamalarǵa qa­ty­sýǵa múmkindik alǵan azamattar aqshasyn jastyqtyń astyna tyqpaı, baspana jaǵdaıyn jaq­sartýǵa jumsaıdy. Turǵyn úıge degen suranys artsa, IJО́-niń 6,5 paıyzyn berip otyrǵan qurylys salasy damıdy, – deıdi ol.

Al qurylysty damytý úshin ıpoteka naryǵynyń aýqy­myn keńeıtýge baǵyttalǵan ju­mystar jasalǵany jón. Bul úshin birinshi kezekte bastapqy salymdy tómendetý kerek. So­nymen qatar bankter bas­pana nesıesiniń paıyzdyq mól­sherlemesin tómendetkeni jón. Elimizde bul baǵyttaǵy ju­mystar bastaldy deýge de bolady. Buǵan deıin eń tómengi paıyzdyq mólsherleme 7 paıyz bolsa, «5-10-20» baǵdarlamasy boıynsha ol 5 paıyzǵa deıin azaıdy. Iаǵnı bul baǵdarlama halyqty baspanamen qamtýǵa ǵana emes, qurylys sektoryna da oń yqpalyn tıgizýge tıis.

 

Sońǵy jańalyqtar

Prezıdent Ahmetjan Esimovti qabyldady

Prezıdent • Búgin, 18:21

Qyzylordada eki kúnde 36 adam ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 17:51

Sora ekken turǵyn tergelýde

Aımaqtar • Búgin, 16:33

Alaqandaı Artem: 980 gramm ómir

Qoǵam • Búgin, 16:00

Arzan ton alamyn dep aldanyp qaldy

Aımaqtar • Búgin, 14:30

Uqsas jańalyqtar