Týrızm • 31 Shilde, 2020

Týrızm ındýstrııasynyń bes aıdaǵy shyǵyny 320 mıllıard dollar

20 ret kórsetildi

"2020 jylǵy qańtar-mamyr aralyǵynda halyqaralyq týrıstik saparlardyń sany 300 mln-ǵa nemese ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 56%-ǵa azaıdy", dep habarlaıdy Egemen.kz BUU-nyń Dúnıejúzilik týrıstik uıymyna (IýNVTO) silteme jasap.

Bul qazirdiń ózinde týrıstik tabystyń 320 mıllıard dollarǵa tómendeýine ákelip soqty, uıymnyń pikirinshe, bul 2009 jylǵy álemdik ekonomıkalyq daǵdarysqa qaraǵanda úsh ese kóp. Sonymen birge, mamyr aıynda saparlar sany 2019 jyldyń dál osy aıymen salystyrǵanda 98% -ǵa azaıdy. oronovırýs tutqıyldan soqqy bergen alǵashqy sala týrızm ındýstrııasy.

Qaýipti dertpen álemdik kúres ishki-syrtqy shekaralardyń jabylýyna alyp keldi: transport tasymaly, qyzmet kórsetý salasy óz jumysyn ýaqytsha toqtatyp, mega jobalar men joǵary deńgeıdegi is-sharalar keıinge qaldy. Bul shekteýler birden týrıstik salanyń jumysyna keri áser etti. Pandemııa jarııa etilgen tusta Halyqaralyq iskerlik týrızm assosıasııasy (GBTA) koronavırýstyń iskerlik týrızm ındýstrııasyna áseri týraly zertteý júrgizdi. Onyń jumysyna 1095 korporasııa ókilderi men qaýymdastyq músheleri qatysqan. Máselen, 290 myńnan astam adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan álemdegi iri óndirýshi kompanııa Nestle, 800 myń qyzmetkeri bar Amazon ınternet-dúkeni, L'oreal, Unilever, Ford sekildi basqa da tanymal uıymdar korporasııa qyzmetkerlerine bıznes sapar jasaýǵa tyıym salǵan.

"Sońǵy málimetter týrızmdi múmkindiginshe tezirek qalpyna keltirýdiń qanshalyqty mańyzdy ekenin kórsetedi. Halyqaralyq týrızmniń kúrt quldyraýy kóptegen úı sharýashylyqtaryn, ásirese damýshy elderdegi ómir súrý qaýpine dýshar etedi. Álemniń kez-kelgen aımaǵyndaǵy úkimetterdiń ekijaqty jaýapkershiligi bar: olar bıznes pen jumys oryndaryn qorǵaý kezinde óz azamattarynyń densaýlyǵyn saqtaý kerek", dedi IýNVTO bas hatshysy Zýrab Pololıkashvılı

Sonymen birge, UWNTO 1 shildede EO shekaralarynyń ashylýyna baılanysty salada, ásirese Soltústik jarty sharda jandanýdyń baryn atap ótti.

"Biraq týrızm keıbir elderde baıaý qalpyna kele bastaǵan kezde, salaǵa degen senim ındeksi tómendedi. Halyqaralyq sarapshylardyń kópshiligi týrızmniń 2021 jyldyń ekinshi jartysyna deıin qalpyna kelýin kútpeıdi", deıdi uıym.

. Onyń pikirinshe, qalpyna keltirýge kóptegen elderde áli de jabyq shekaralar kedergi keltirýde, sonymen qatar negizgi «týrıstik jabdyqtaý naryqtary» - AQSh pen Qytaı osy ýaqytqa deıin toqtap turdy. Koronavırýstyń ekinshi tolqynynan qorqý, sondaı-aq jańa shekteýler men tosqaýyldar salanyń qyzmetterin tutynýshylarǵa senimdilikti arttyrmaıdy.

Týrızmdi ekonomıkanyń tabysy mol salasyna aınaldyrý úshin keshendi jáne mazmundy jumys júrgizý qajetigi,   shetel tájirıbesinen úlgi alýǵa bolady. Kórme-prezentasııa, forýmdar men býkletter máseleni sheshpeıtinin osyǵan deıin sarapshylar talaı ret aıtqan. Álemdik týrbıznes naryǵyndaǵy bul jaǵdaı Qazaqstandy da aınalyp ótken joq. Elde tótenshe jaǵdaı jarııa etilgen mezette Qazaqstannyń týrıstik qaýymdastyǵy úkimetten kómek suraýǵa májbúr bolǵany belgili. Sebebi  pandemııaǵa deıingi deregine súıensek, bul salada búginde 80 myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. Qazaqstan úkimeti týroperatorlarǵa da, týrısterge de qoldaý bildirýge múddeli ekendigin aıtty. Pandemııa bastalǵan kezde shette júrgen qazaqstandyq týrıster elge qaıtaryldy. Tótenshe jaǵdaıǵa baılanysty salyq jáne áleýmettik tólemderden bosatylatyn sýbektiler qatarynda qonaq úı, hostel jáne týrıstik qyzmet nysandary   2020  jyldyń  1 qazanyna deıin eńbekaqy tóleý qorynan ustalatyn salyqtan bosatyldy.  

Qazaqstan týrıster qaýymdastyǵynyń basshysy Rashıda Shaıkenova  Qazaqstandaǵy týrızmniń ındıkatory – Almaty men Kókshetaý ekenin aıtady. Sebebi  Býrabaı men Kókshetaýǵa Astananyń yqpaly kúshti. Býrabaı men Shymbulaqtaǵy bes juldyzdy qonaq úılerdiń basym kópshiligi jaz mezgilinde bos turady. Jyl boıy adam aıaǵy úzilmese, baǵa da tómender edi.

"Ol úshin Ortalyq, Soltústik, Ońtústik, Shyǵys jáne Batys baǵytyn qamtıtyn týrıstik jobalardy uıymdastyrý kerek", deıdi Rashıda Shaıkenova.

Sondaı-aq  Rashıda Shaıkenova naryq kúni erteń qalpyna keledi dep bosqa úmittenbeıtinin, biraq sala daǵdarysty eńserýge barynsha tyrysyp jatqanyn aıtady.

"Daǵdarystyń alǵashqy belgisi Qytaıdyń Ýhan qalasynan koronavırýs shyqqany týraly aqparat taraǵan 2019 jylǵy jeltoqsannyń sońynda, Qytaıdan keletin týrısterdiń azaıyp ketti. Qazir pandemııanyń týrızm salasyna keltirgen shyǵynyn esepteý qıyn. Bul suraqtyń jaýaby ýaqyt óte belgili bolady. Biraq qazirdiń ózinde týrıstik qyzmet salasyndaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń qandaı qıyn jaǵdaıda otyrǵanyn bilemiz", deıdi Rashıda Shaıkenova.

Sońǵy jańalyqtar

Júrekterdiń daýasy

Pikir • Búgin, 07:26

Sol kúnderdi saǵynamyn...

Rýhanııat • Búgin, 07:22

Aýladaǵy «Ashyq kitaphana»

Aımaqtar • Búgin, 07:19

Volonterler jumysy pysyqtaldy

Saıasat • Búgin, 07:10

Syn aıtý ońaı...

Qoǵam • Búgin, 07:07

Siz nege túshkiresiz?

Rýhanııat • Búgin, 07:00

Indet juqtyrý qarqyny tejeldi

Qoǵam • Búgin, 06:57

Vırýsty joıatyn betperde óndiredi

Qoǵam • Búgin, 06:56

Álemdi ýysynan shyǵarar emes

Álem • Búgin, 06:54

Onlaın keńes ótkizdi

Saıasat • Búgin, 06:50

Shyǵystyń kıeli jerleri

Aımaqtar • Búgin, 06:48

Muzdyqtar «muńy»

Álem • Búgin, 06:41

Uqsas jańalyqtar