Álem • 02 Tamyz, 2020

Alla Elshin týraly derekti fılm Dıor úıinde kórsetildi

72 ret kórsetildi

Parıjdegi "Dıor" sán úıinde ataqty dızaıner Krıstıan Dıoranyń murajaıy týraly, qazaq tamyrlary bar model Alla Qýantqanqyzy Elshin   "Alla - Dıordyń shyǵys marjany" derekti fılmi kórsetildi. Bul týraly bizge  Fransııada turatyn qazaq azamaty, Alla Elshin týraly derektiń avtory Berlın Irıshev aıtyp berdi, - dep habarlaıdy Egemen.kz

Fılmge fransýzdyń Dıor  úıiniń sarapshylary qatysyp, pikir aıtyp, kózqarasyn bildirdi.  "Biraz ýaqytqa deıin batys baspasóziniń  bizdiń Allaǵa qatysty kózqarasy birjaqty bolmady. Ártúrli áńgimeler  aıtyldy. Allanyń shyn bolmysyn ashýǵa jetpis jyl ketti. Biraq ýaqyt ótken saıyn, urpaq aýysqan saıyn   tarıh ta kómeskilenip, umytyla bastaıdy eken. Bizdiń Allanyń da tarıh qaltarysyna enip, umytylýy ábden múmkin edi" deıdi Berlın Irıshev.

О́mirde kezdeısoqtyq degen bolmaıdy. Allanyń ekinshi ómirindegi shyndyq Fransııada turatyn qazaq azamaty Berlın Irıshevtiń Allanyń sýretimen kezdesken sátinde ashylýyn kútip turǵan shyǵar. Bizdiń Berlınniń  Allanyń sýretin Parıjdiń bir buryshynda  kezdestirýi de mıstıkalyq qubylysqa kóbirek  uqsaıdy.  "Biraq bizdiń jobamyz Allanyń kózin kórgen adamdardy izdestirip, tapty. Olardyń esteligimen Alla jaıly estelikter qaıta jańǵyrdy. Biz Alla jaıly jobany pandemııaǵa deıin qolǵa alyp, aıaqtap úlgirgenimizge qýanyshtymyz. Allany osyǵan deıin tarıhı mekeni Qazaqstanǵa aparyp, ata-babasynyń mekenimen tanystyrdyq" deıdi Alla Elshin jaıly jobanyń jetekshisi, Fransııada turatyn qazaq azamaty  Berlın Irıshev. 

"Alla - Dıordyń shyǵystyq marjany» fılmi soǵystan keıingi jyldary joǵary sán álemin baǵyndyrǵan  Alla Elshinniń  taǵdyry týraly baıandaıdy. Alla "Azııa marjany" dep ataldy, onyń  kıimder tramplınde kórsetti, shoýdan keıingi kelesi kúni joǵary ol kıimder  qoǵamdaǵy, aktrısalar men HH ǵasyrdyń áleýmettanýshylarynyń garderobyn tolyqtyrdy.  Ol ol sán áleminde  "sileýsinniń janary" beınesin asqaqtatyp,  ony trendke  aınaldyrdy. "Alla Dıor úıinde alǵashqy qurylǵan jyly paıda boldy jáne kópshilik moıyndaǵan úlgi retinde birden podıýmǵa kóterile aldy. Ol Krıstıan Dıordyń marketıngtik strategııasynda basty ról atqardy. Ol oǵan sáttilik ákeletin Alla ekenin aıtty. "Alla jaıly shynaıy pikirdi fransııalyq  Djerom Gote aıtty.  Bul pikirdi basqalar da qoldady. Jańadan tabylǵan derekter men  qujattar boıynsha kóptegen suraqtarǵa jaýap berildi".  – dedi Berlın  Irıshev.

Alla óziniń shyǵys tamyrlarymen astasyp jatqan tekti sulýlyǵy emes,  sonymen qatar jan-jaǵyna úzilip keterdeı áser qaldyratyn  qypsha belimen de tanymal boldy. Shyǵarshylyq mansabynyń búkil kezeńinde Allanyń  beli 47- 49 santımetr aralyǵynan aınymaı,  sulý tulǵasyna sán berip, ózgelerden erekshelendirip turdy.  Sileýsin kóz, qıǵash qasty qoldan jasasa da, qypsha bel talaı  Allaǵa eliktegen talaı arýǵa tek arman kúıinde qaldy.  

Alla Elshin  Dıorda 20 jyl jumys jasady, al dızaıner qaıtys bolǵannan keıin  Sen-Loranda jumys istedi. 1950-shi jyldary kıno juldyzdary boıynda qazaqtyń qany bar shyǵystyń has sulýyna qarap boı túzedi, sulýlyqtyń etalonyndaı qabyldandy.

Alla jaıly derekti fılmniń avtory, Berlındegi Fransııadaǵy qazaqtar qaýymdastyǵynyń prezıdenti Berlın Irıshev óz  tobymen birge fotosýretter, beıneler, sondaı-aq Alla Elshinniń  estelikteri men kez-kelgen estelikti izdep tabýda qyrýar jumystar atqardy.
Allanyń  ómiri týraly faktilerdi jınaý ońaı bolǵan joq. Allanyń júzin beınelegen kartınalar ǵana emes, Alla týraly derekter qymbatqa satyldy. Soǵan qaramastan,  zertteýdi toqtatpaǵan shyǵarmashylyq toptyń áreketin ónerge degen adaldyq dep baǵalaýǵa bolady.

Irıshev osyǵan deıingi kezdesýlerde   Allanyń jalǵyz uly Mark de Dýl alǵashqyda baılanysqa shyqqysy kelmegenin, bul jaǵdaı Alla jaıly shyndyqty odan saıyn qoıýlandyryp jibergenin, keıin baılanysqa shyǵyp,  naǵashy atasynyń qazaq ultynan shyqqanyn rastaǵanyn aıtyp bergen edi.  

Allanyń ákesiniń tarıhy jumbaq bolyp kelgen. Osy jyldyń naýryz aıynda Berlın IrıshevAllanyń ákesi Qýanthan 1897 jy­ly Vernyı qalasynda (Almaty) aýqatty otbasynda dúnıege kelgenin, ótken  ǵasyrdyń 20 jyldary ınjener mamandyǵyn alǵan Qýanthan soltústik-shyǵys Qytaıǵa,  Harbınde 1891 jyly bastalǵan álemdegi eń uzyn temir joldyń qurylysyna attanǵany,  Allanyń sheshesi Tamaraǵa úılenip, Allanyń dúnıege kelgenin aıtqan.

Osyǵan deıin Berlın Irıshevpen  Alla Elshiniń ákesi Qýantqan jaıly derek tabylǵan áńgimelesýdiń sáti túsken bolatyn.  Berlın aǵa áleýmettik jelidegi paraqshasynda   Qýantqan Elshinniń Harbınde bolǵan kezi ózimizdiń Qasymhan Shadııarovtyń da sol óńirde  bolǵan kezine sáıkes kelgenin jazǵan bolatyn.  Demek, Qýantqan Elshin Muhamedjan Tynyshbaev tárizdi  ınjenerııa tárizdi mamandyqty ıgergen  sanaýly qazaqtyń biri.  Arhıvti indete qazsaq, Reseı nemese Qytaı arhıvterinen ol jaıly derekterdiń shyǵýy ábden múmkin.     Sol sátte jýrnalısterge tán qyzyǵýshylyqpen "Qýantqan Elshin men Qasymhan Shadııarovtyń arasynda bir baılanys bolýy ábden múmkin ǵoı" dep suraǵan kezde "Ábden múmkin. Bul tarıh. Alla Elshinniń tarıhy  qýǵyn-súrginde shetel asyp ketken qazaq azamattarynyń urpaqtarynyń taǵdyry. Olar jaıly áli talaı dúnıe jazylady. Kıno taspalanady. Alla Elshin týraly derekti fılm solardyń alǵashqysy" dep jaýap bergen.   

Harbın Qytaı men KSRO býfer aımaq mindetin atqaryp tur. 1930 jyldary Qazaqstanda Túrksib temir joly bastalǵan kezde onyń áseri Harbınde de bolǵan. Demek, demek dál sol kezeńde Harbınge  KSRO atynan ınjener retinde attandyrylǵan Qýantqan Elshin de qazaq tarıhynda izdeýshisi bolmaǵan aıtýly tulǵa. Demek, sátin salsa aldaǵy ýaqytta Qýantqan Elshin  Alla Elshin beıneleri "Atamannyń aqyry",  "Transibir ekspresi"  tárizdi kıno-jobaǵa suranyp turǵan taqyryp.  

"Biz óz tarapymyzdan biz DIOR úıiniń tamasha ujymyna fılm men jobany júzege asyrý barysynda tyǵyz yntymaqtastyq pen keńes bergeni úshin alǵys bildirdik. Qyrkúıek aıynda holdıngtiń basqarmasynda keńeıtilgen skrınıng ótedi.Alda jańa tolqýlar bolady. Biraq bul endi alańdaýshylyq emes, osyǵan deıingi atqarylǵan jumystardyń nátıjesinen  lázzat alýdyń jaǵymdy sezimderi. Jalpy álemde Sán padıshalary  týraly ańyz kóp.  Biraq halyq tek derekti qujattarǵa ǵana basymdyq beredi. Biz tarıhı derekterge basymdyq berdik. Sol sebepti bizdi Allanyń ómir tarıhyn zerttegen Tuńǵysh top retinde tanıdy. Qýantqan men Alla Elshin jaıly tyń derekterdi izdeý aldaǵy ýaqytta da jalǵasa beredi.

Biz tek jarqyn sulýlyǵymen ǵana emes, sonymen qatar parasattylyǵymen jáne tapqyrlyǵymen erekshelenetin daryndy jastarymyz úshin perde kóterdik. О́zderińizdi saqtańyzdar. Biz ben sizderdi kútip turǵan áserli jańalyqtar óte kóp" deıdi Berlın Irıshev.   

Sońǵy jańalyqtar

Júrekterdiń daýasy

Pikir • Búgin, 07:26

Sol kúnderdi saǵynamyn...

Rýhanııat • Búgin, 07:22

Aýladaǵy «Ashyq kitaphana»

Aımaqtar • Búgin, 07:19

Volonterler jumysy pysyqtaldy

Saıasat • Búgin, 07:10

Syn aıtý ońaı...

Qoǵam • Búgin, 07:07

Siz nege túshkiresiz?

Rýhanııat • Búgin, 07:00

Indet juqtyrý qarqyny tejeldi

Qoǵam • Búgin, 06:57

Vırýsty joıatyn betperde óndiredi

Qoǵam • Búgin, 06:56

Álemdi ýysynan shyǵarar emes

Álem • Búgin, 06:54

Onlaın keńes ótkizdi

Saıasat • Búgin, 06:50

Shyǵystyń kıeli jerleri

Aımaqtar • Búgin, 06:48

Muzdyqtar «muńy»

Álem • Búgin, 06:41

Uqsas jańalyqtar