Kásipkerlikti qoldaý kúsheıedi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Úkimettiń ótken keńeıtilgen otyrysynda «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy kásipkerlikti qoldaýdyń tıimdi tetigine aınalǵanymen, ony júzege asyrýǵa qatysty shaǵymdar da kóbeıip otyrǵanyn aıtqan bolatyn. Osyǵan oraı kásipkerlerdi zańsyz tekserý kóp ekendigin, biraq sol úshin jaýapqa tartylyp jatqan kináli laýazymdy tulǵalardyń tym azdyǵyn da Bas Prokýrorǵa eskertken edi. Mine, osy máselelerge baılanysty keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń resmı ókili Altaı Ábıbýllaev kezekti baspasóz konferensııasynda otandyq kásipkerliktiń jaı-kúıi, ony qazirgi tańda qoldaý, qorǵaý jaıyna toqtaldy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Úkimettiń ótken keńeıtilgen otyrysynda «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy kásipkerlikti qoldaýdyń tıimdi tetigine aınalǵanymen, ony júzege asyrýǵa qatysty shaǵymdar da kóbeıip otyrǵanyn aıtqan bolatyn. Osyǵan oraı kásipkerlerdi zańsyz tekserý kóp ekendigin, biraq sol úshin jaýapqa tartylyp jatqan kináli laýazymdy tulǵalardyń tym azdyǵyn da Bas Prokýrorǵa eskertken edi. Mine, osy máselelerge baılanysty keshe Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń resmı ókili Altaı Ábıbýllaev kezekti baspasóz konferensııasynda otandyq kásipkerliktiń jaı-kúıi, ony qazirgi tańda qoldaý, qorǵaý jaıyna toqtaldy.

Orta býyndy kásipkerlik ár memlekettiń ulttyq ekonomıkasynyń negizi bolyp tabylady, dedi A.Ábı­býllaev. Bul – álemdik aksıo­ma. Osyny eskere otyryp, 11 qazanda Úkimet músheleriniń qaty­sýy­men ótken keńeıtilgen otyrys­ta el Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn iske asyrý turǵysynda ony memlekettik qorǵaý jáne otandyq kásipkerlikti qoldaýdy kúsheıtý qajettiligine basa nazar aýdardy. Memleket basshysy «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda nesıe boıynsha paıyzdyq mólsherlemeni qarjylandyrý jónindegi jumys­tar oblys­tarda mardymsyz júr­gizilip jatqandyǵyna jáne grant­tardyń bólinip berilmeýi men kásipkerlerdiń shaǵyn nesıelerge qoly jetpeı otyrǵandyǵyna aıryqsha alańdaýshylyq bildirdi.

Prezıdent usynysymen bizdiń memlekette kásipkerlerge qarjy bólinip, zań júzinde orta jáne sha­ǵyn bıznesti qoldaý jónindegi qazaqstandyq kásipkerlerge ja­salynatyn jaǵdaılar, ıaǵnı mem­lekettik qarajat bólý basqa memleketterde joqtyń qasy bolmasa da, kóptegen ózge memleketterdiń orta jáne shaǵyn kásipkerleri úshin qol jetpeı otyrǵan ańsaǵan arman ekendigi ras, dedi odan ári resmı ókil. Degenmen, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine ártúrli memlekettik organdar tarapynan kóptegen tekserýler men kúndelikti kedergiler Prezıdent tapsyrmalaryna qaramastan áli de tyıylar emes. Osy rette kásipkerlikti qor­ǵaý men qoldaý jónindegi Qa­zaq­stan Úkimetiniń ustanymy qan­daı, «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasynyń iske asyrylý barysy qalaı, shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin tek­serýdiń sany, olardyń maqsaty jáne qaǵıdattaryn túsindirý úshin qandaı memlekettik organ­dar tekserýge quzyrettiligi bar, osy saladaǵy halyqaralyq táji­rı­be bizge ne beredi jáne jalpy osy baǵyttaǵy Memleket basshysynyń syn-eskertpelerinen keıin Úkimettiń jumysy aldaǵy ýaqytta qandaı bolmaq jáne osy jóninde basqa da suraqtarǵa jaýap alý maqsatynda atalǵan baspasóz máslıhatyna Qazaqstan Respýblıkasy О́ńirlik damý vıse-mınıstri Serik Jumanǵarın, Bas Prokýrordyń orynbasary Jaqyp Asanov, «Damý» kásipkerlikti qoldaý qorynyń dırektory Mıras Esenbaev jáne Qazaqstan Respýblıkasy О́ńirlik damý mınıstrligi kásipkerlikti damytý komıteti tóraǵasynyń orynbasary Baqytjan Sárkeev qatysty.

Qazaqstan Respýblıkasy О́ńir­lik damý vıse-mınıstri Serik Jumanǵarın «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn iske asyrý boıynsha atqarylyp jatqan jumystarǵa qysqasha toqtaldy. Búginde «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy kásipkerlikti qoldaýdyń eń tıimdi jáne suranymy mol quraly, sondaı-aq kásipkerler arasynda eń tanymal baǵdarlama bolyp tabylady eken. Qazirgi kúni atalǵan baǵdarlamanyń qoldaý sharalarymen 36 myńnan astam kásipker qamtylǵan. Osy baǵdarlamany iske asyrý nátıjesinde 170 myńnan astam jumys oryndary saqtalyp jáne 58 myńǵa jýyq jańa jumys oryndary ashylǵan. Máselen, qazirgi kúni eldegi ár besinshi jańa jumys orny osy baǵdarlama aıasynda ashylyp otyr. Baǵdarlamanyń úsh baǵyty boıynsha 810,4 mlrd. teńge quraıtyn 3376 joba sýbsıdııalanǵan.

Budan keıin sóz alǵan Bas prokýrordyń orynbasary Jaqyp Asanov Elbasynyń synynan keıin zańsyzdyqty aıqyndaý jandanǵanyn jetkizdi. Rasynda da, tekserýshi organdardyń bıylǵy jyly josparlaǵan 100 myńnan astam tekserýleriniń 2 myńyn biz zańsyz dep tanyp, olardy jospardan alyp tastadyq. Sóıtip, osy 2 myń fakti boıynsha prokýrorlardyń usynystarymen 204 qyzmetker, onyń ishinde 185-i – tártiptik, 19-y ákimshilik jazaǵa tartyldy. Olardyń 90 paıyzy sanıtarııa men epıdemıologııa, tótenshe jaǵdaılar, veterınarııa jáne ekologııa salalarynyń qyzmetkerleri. Degenmen, baqylaý organdarynyń basshylary kóp jaǵdaıda óz qyzmetkerlerine tıisti jaza qoldanbaı, olardy jaýapkershilikten bosatyp, prokýrorlardyń usynystaryna formaldy jaýap berip jatady. Sondyqtan árbir jergilikti prokýrorǵa osy aıdyń aıaǵyna deıin óziniń engizgen usynysy boıynsha jazalanbaǵan kináli tulǵalardy jaýapkershilikke tartý úshin qosymsha sharalar qabyldaý tapsyryldy, dedi J.Asanov.

Biraq, aıta ketetin jaǵdaı, bıylǵy jyly josparlanǵan 2 myń zańsyz tekserýler anyqtalǵan bolsa, byltyr bul kórsetkish 13 ese kóp, ıaǵnı 26 myńǵa jýyq bolǵan eken. Árıne, bul baǵyttaǵy prokýratýra jumysy tek osy sharalarmen shektelip qalmaıdy. Onyń ústine, atalǵan syn tek josparlanǵan tekserýlerge qatysty kórinedi. Al jalpy bıylǵy jyly prokýrorlardyń aralasýymen 11 myń kásipkerdiń quqyǵy qorǵalyp, 1 myń laýazymdy tulǵa jazaǵa tartylǵan. Qazir prokýratýranyń bastamasymen kásipkerlerdiń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi jobalar qolǵa alynýda.

Osy maqsatta Bas prokýratýra «Nur Otan» partııasymen birlesip, arnaıy jobany iske asyrmaqshy. Onyń maqsaty – masyldyqpen kúresý, aqparat berý arqyly halyqty oıatý, oı salý, eńbekke degen saýatyn ashý, árbir qazaqstandyqty óz ómiriniń menedjeri bolýǵa úıretý, azamattarymyzdyń qolyna balyq emes, qarmaq berý arqyly kásipkerlikke yntalandyrý kórinedi. О́ıtkeni, el turǵyndarynyń jartysyna jýyǵy 7 myń aýyldyq eldi mekende turady. Sondyqtan kásipkerlikti damytý máselesi, ásirese, aýyldyq jerlerde, bizdiń elimiz úshin úlken mańyzǵa ıe bolyp otyr.

Aleksandr TASBOLATOV,

«Egemen Qazaqstan».