Múddeler men múmkindikter toǵysy

Keshe Aqordada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev birqatar jańadan taǵaıyndalǵan sheteldik elshilerden, atap aıtqanda, Belgııa Koroldiginiń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Mıshel Petermanstan, Armenııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Ara Saakıannan, Belarýstiń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Anatolıı Nıch­kasovtan, Brazılııa Federatıvti Respýb­lıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Demetrıo Býeno Karvalodan, Fransııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Fransıs Etennen, Kýbanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Karlos Enrıke Valdes de la Konsepsıonnan jáne Katardyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Abdýlla ben Ahmed Iýsıf Ahmed Ál-Mýtavaadan Senim gramotalaryn qabyldady.

Keshe Aqordada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev birqatar jańadan taǵaıyndalǵan sheteldik elshilerden, atap aıtqanda, Belgııa Koroldiginiń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Mıshel Petermanstan, Armenııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Ara Saakıannan, Belarýstiń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Anatolıı Nıch­kasovtan, Brazılııa Federatıvti Respýb­lıkasynyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Demetrıo Býeno Karvalodan, Fransııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Fransıs Etennen, Kýbanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Karlos Enrıke Valdes de la Konsepsıonnan jáne Katardyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi Abdýlla ben Ahmed Iýsıf Ahmed Ál-Mýtavaadan Senim gramotalaryn qabyldady.

Memleket basshysy elshilerge Qazaqstanǵa, onyń elordasy Astanaǵa kelýlerimen quttyqtap, jańa dıplomatııalyq qyzmetterinde tabys tiledi. «Sizder bizdiń elimizde bolyp jatqan syrtqy saıasattaǵy mańyzdy oqıǵalar kezeńine dóp kelip otyrsyzdar. Men byltyrǵy jyldyń jeltoqsan aıynda el damýynyń jańa basymdyqtary belgilengen «Qazaqstan-2050» Strategııasyn jarııaladym. Ondaǵy bizdiń alǵa qoıǵan maqsatymyz – álemdegi 30 asa órkendegen eldiń qataryna kirý. Biz búgin osy maqsatta jumys istep jatyrmyz. Bul baǵdarlamamen tanysqan bolarsyzdar dep oılaımyn. Sizder Qazaqstannyń álemde óziniń ornyn taýyp, ozyq memlekettermen birlese jumys istep jatqanyn da bilesizder. Biz táýelsizdiktiń 22 jyly ishinde sizderdiń memleketterińizben dostyq qarym-qatynasymyzdy berik ornyqtyrdyq», dedi Elbasy óziniń sózinde. Osylaı deı kele, Memleket basshysy Qazaqstannyń ózge eldermen áriptestik baılanysyna toqtalyp ótti.

«Qazaqstan men Belarýs ózara tıimdi yntymaqtastyq aıasyn keńeıtip keledi. Qazaqstan-Belarýs qarym-qatynastaryn jandandyrýǵa osy aıdyń basynda Aleksandr Lýkashenkonyń bizdiń elimizge jasaǵan sapary úlken yqpalyn tıgizdi. Biz – Keden odaǵynyń Birtutas ekonomıkalyq keńistigi aıasynda óz qarym-qatynastarymyzdy órkendetip jatqan eldermiz. Sondaı-aq, Qazaqstan Armenııa Respýblıkasymen kóp josparly qarym-qatynastardy nyǵaıtýǵa, odan ári damytýǵa erekshe mańyz beredi. Eki el arasynda barlyq deńgeıde syndarly jáne ózara senimge qurylǵan dıalog ornyqqan. Biz Armenııamen ekijaqty saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq qarym-qatynas aıasyn keńeıtýge, tereńdetýge múddelimiz. Elshilik osy baǵytta qyzmet isteıdi dep senemin», dedi Belarýs pen Armenııa memleketterimen aradaǵy yntymaqtastyq týrasynda sóz qozǵaǵan Memleket basshysy.

Budan keıingi kezekte Elbasy Fransııanyń Qazaqstannyń senimdi saıası seriktesi bolyp tabylatynyn jetkizdi. «Bizdiń elderimizde ýaqyt synynan ótken berik dostyq pen ekonomıkalyq qarym-qatynas bar. Astana men Parıj arasyndaǵy ózara saıası túsinistikke joǵary deńgeıde qol jetkizilip otyr. Biz Prezıdent Fransýa Ollandtyń Qazaqstanǵa jasaıtyn memlekettik saparyn kútip otyrmyz. Bul sapar qos tarap arasyndaǵy qarym-qatynastyń damýyna jańasha serpin beredi dep oılaımyz», degen Nursultan Nazarbaev eki el arasyndaǵy yqpaldastyqqa 2008 jyly qol qoıylǵan Strategııalyq seriktestik týraly shart serpin bergenin atap ótti.

Memleket basshysy elimizdiń Belgııa Koroldigimen ózara qarym-qatynasy barlyq deńgeıde ornyqty túrde damyp kele jatqanyn tilge tıek etti. «Biz energetıka, ındýstrııa, ınnovasııa, ekonomıkalyq tehnologııa, ǵylym salalarynda ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrýǵa múddelimiz. Qazaqstan men Belgııa arasyndaǵy ózara tıimdi yqpaldastyq Belgııanyń jańa Koroli – Uly mártebeli korol Fılıpptiń qoldaýy arqyly odan ári damıdy dep senemiz», dedi N.Nazarbaev bul oraıda.

Sondaı-aq, Elbasy Brazılııanyń Qazaqstannyń Latyn Amerıkasyndaǵy iri seriktesi bolyp tabylatynyn jetkizdi. «Bıyl Qazaqstan men Brazılııa arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastarymyzdyń jyldyǵyn atap óttik. Ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq yntymaqtastyq aıasyn keńeıtýge bizdiń memleketterimizdiń aldynda mol múmkindikter bar. Elshilik, mine, osy baǵytta qyzmet etedi dep senemin», dedi Elbasy Brazılııanyń Tótenshe jáne ókiletti elshisine.

Nursultan Nazarbaev túrli sala boıynsha Qazaqstan men Katar memleketteri arasyndaǵy ózara is-qımyldyń damý qarqynyna da kóńil tolatynyn jetkizdi. «Bıyl bizdiń elderimizdiń arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń ornaǵanyna 20 jyl toldy. Osy jyldar ishinde Katar arqyly Taıaý Shyǵys óńirinde, Arab jáne musylman áleminde senimdi ári syndarly seriktes taptyq dep oılaımyz», dedi Elbasy Katar elshisine qarata aıtqan sózinde.

«Qazaqstan men Kýba arasyndaǵy qarym-qatynastar árdaıym dostyq sıpatta damyp keledi. Kýba Qazaqstanda 1993 jyly alǵashqylardyń biri bolyp óz elshiligin ashty. Bizdiń elderimiz týrızm jáne sport salasynda yntymaqtastyqty tabys­ty jalǵastyryp keledi. Kýba medısına, farmasevtıka salasyndaǵy ozyq tehnologııalarymen belgili. Osy oraıda, biz medısınalyq dári-dármek shyǵaratyn birlesken kásiporyndar qurýǵa múddelimiz», dedi Memleket basshysy. Osylaı deı kele, Nursultan Nazarbaev nátıjeli jáne jemisti jumys isteý úshin elimizge kelgen barlyq sheteldik dıplomatııa ókilderine jan-jaqty jaǵdaı jasalǵanyn atap ótti.

Sonymen qatar, Memleket basshysy Qazaqstannyń álemdik arenadaǵy ornyna, elimizdiń jahandyq deńgeıde kótergen mańyzdy saıası bas­tamalaryna toqtalyp ótti. Bul rette, Nursultan Nazarbaev ıadrolyq qarýdan bas tartý jónindegi Qazaqstannyń kótergen bas­tamasyn, elimizdiń Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi ótetin orynǵa aınalǵanyn, Astanada EQYU Sammıti men Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń aıasynda aýqymdy konferensııanyń ótkenin tilge tıek etti. «Búginde Astana álemdik dárejedegi iri is-sharalar ótetin orynǵa aınaldy. Máselen, qazirgi tańda Astanada halyqaralyq mamandandyrylǵan EKSPO-2017 kórmesin ótkizýge jan-jaqty daıyndyq jumystary bas­talyp ketti. Bul kórme «Bolashaqtyń energııa­sy» degen taqyrypta ótedi. Mine, osyndaı aýqymdy is-sharalardyń nátıjeli júzege asýyna sizderdiń elderińizben aradaǵy áriptestik baılanys pen ekijaqty yntymaqtastyqtyń úlken ról atqaratynyn da atap ótken jón. Sebebi, sizderdiń qyzmetterińiz ben mıssııalaryńyz memleketter arasyndaǵy ózara senimdi nyǵaıtýǵa, áriptestik tetigin bekemdeýge baǵyttalady degen senimdemin», dedi Memleket basshysy sóziniń sońynda.

Elbasymen kezdeskennen keıin jýrnalıs­terge arnalǵan brıfıngke qatysqan elshilerdiń árqaısysy Qazaqstanmen ekijaqty áriptestik óristeýine múddeli ekendikterin jetkizdi. Máselen, M.Petermans Belgııa men Qazaqstan arasyndaǵy qarym-qatynastardyń damýyna úles qosýǵa nıetti ekendigin bildirdi. «Qos memlekettiń áriptestigi qanshalyqty berik bolǵanymen, ony ári qaraı da ilgeriletýge aıtarlyqtaı áleýetimiz bar. Bizdiń elderimizdi ekonomıkanyń túrli salalaryndaǵy yntymaqtastyq alǵa jyljytady dep oılaımyn. Máselen, Belgııa kásiporyndary hımııalyq óndiris, densaýlyq saqtaý, qorshaǵan ortany qorǵaý salalary boıynsha óz tájirıbelerimen bólisýge ázir. Sebebi, Qazaqstannyń osy atalǵan salalar boıynsha áleýeti myqty», dedi M.Petermans.

Armenııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi de óz áriptesi sekildi Qazaqstan men Armenııa arasyndaǵy búgingi kúnge deıin qalyptasyp úlgergen saıası jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyqqa tyń serpin berýge múddeli ekenin jasyrmady. Bul oraıda A.Saakıan: «Ar­menııa men Qazaqstan yqpaldastyǵy UQShU, EýrAzEQ jáne basqa da óńirlik jáne halyq­aralyq uıymdar negizinde júzege asyrylyp keledi. Sonymen qatar, Armenııa EKSPO-2017 ha­lyqaralyq kórmesine qatysýǵa nıet bildirip otyr», dedi.

A.Nıchkasov Qazaqstan men Belarýsti uzaqmerzimdi yntymaqtastyq pen berik dıplomatııalyq qarym-qatynastar baılanystyratynyna toqtaldy. «Bul qarym-qatynastar eki elge de jańa ekonomıkalyq formasııany – Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqty qurýǵa múmkindik beretin bolady. Búginde Qazaqstan – iri óńirlik ortalyqtarmen jáne álemdik derjavalarmen jemisti dıplomatııalyq baılanys ornatýdyń úlgisin kórsetip bergen birden-bir el. Eldiń damýyna qazaqstandyq ekonomıka úlgisi de yqpal etýde», dedi A.Nıchkasov.

D.Karvalo Qazaqstan men Brazılııa arasynda ornaǵan yntymaqtastyq joǵary deńgeıde ekenin jetkizdi. «Jaqynda Qazaqstannyń Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysovtyń Brazılııaǵa jasaǵan saparynyń nátıjesinde eki el arasyndaǵy ınvestısııa jáne saýda-sattyq baılanysty jandandyrý jáne vızasyz rejimdi engizý baǵytynda birqatar kelisimderge qol qoıyldy. Eki eldiń uqsas tusy kóp. Máselen, bizdiń memleketter energııany kóp óndiredi. Onyń ústine, eki el de tabıǵı resýrstarǵa óte baı. Buǵan qosa, Brazılııa Qazaqstanmen qorshaǵan ortany qorǵaý jáne ıadrolyq qarýsyzdaný baǵyttary boıynsha áriptestik ornatýǵa múddeli», dedi D.Karvalo.

F.Eten Qazaqstan men Fran­sııanyń yntymaqtastyǵyn stra­te­gııalyq turǵydan mańyzdy dep baǵalady. «Qazaqstan – 2008­ jyldyń maýsymynan beri Fran­sııanyń strategııalyq árip­tesine aınalǵan Ortalyq Azııa­da­ǵy jalǵyz memleket. Bizdiń mem­le­ketterimizdi birlik, mádenı san­alýandylyq, ekonomıkalyq je­tistikter sekildi ortaq qundylyqtar biriktiredi. Qos el arasyndaǵy qarym-qatynastyń áleýeti óte zor. Bolashaqta bul úderis odan ári jedeldeı túsedi dep oılaımyz», dedi Fransııanyń Qazaqstandaǵy Tótenshe jáne ókiletti elshisi óz sózinde.

Karlos Enrıke Valdes de la Konsepsıon da Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy ornyn joǵary baǵalady. Ol Qazaqstan men Kýba arasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyq óz jalǵasyn tabatynyna, saýda-ekonomıkalyq, mádenı-gýmanıtarlyq salalardaǵy baılanystar nyǵaıa túsetinine senim bildirdi.

A.Ál-Mýtavaa da Qazaqstan men Katar arasyndaǵy baılanys­tar jóninde oı bólisti. О́z sózinde elshi qazirgi tańda eki eldiń týrızm, ekonomıka jáne qorshaǵan ortany qorǵaý salalaryndaǵy baılanys­tary jaqsy jolǵa qoıylǵanyn atap ótti.

Láıla EDILQYZY,

«Egemen Qazaqstan».