Ekonomıka • 11 Tamyz, 2020

Sharapaty mol «Shet-Kómek»

492 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Búginde sharýanyń nesıe qarjysy bolmasa, kúni qarań. Sol sebepti de nesıe beretin mekemege jipsiz baılanǵan. Degenmen, elimizde bul máseleniń sheshimi tabylǵan jáne biraz jyldan beri jemisti jumys istep keledi. Qaraǵandy oblysyndaǵy «Shet-Kómek» nesıe seriktestiginiń 15 jyldan asa ýaqyt aýyl sharýashylyǵynda adal kásibimen nápaqasyn taýyp júrgen kásipkerlerge kórsetip kele jatqan kómegin erekshe atap ótýge bolady.

Sharapaty mol «Shet-Kómek»

«Shet-Kómek» nesıe seriktes­tigi» JShS 2005 jyly qurylyp, jumys isteı bastady. Onyń negizin aýdan, oblys kólemine tany­mal azamat Boranbaı Jum­kın qalaǵan edi. Áýel basta jar­ǵylyq kapıtaly 8,5 mln teńgeni quraǵan seriktestiktiń quramyna 23 sharýa qojalyǵy endi.

Búgingi kúnde «Shet-Kómek» seriktestigi qanatyn keńge jaıyp, damýdyń dańǵyl jolyna túsken. Qazir jarǵylyq kapıtaly 75 mln 848 myń teńgeni quraıtyn onyń quramynda 200-den astam sharýa qojalyǵy bar. Nesıe arnasy da edáýir artyp, 1 mlrd 592 mln 808 myń teńgeni qurady.

Seriktestik qurylǵannan bas­tap búginge deıin Shet aýdany­nyń 481 sharýa qurylymyna jalpy somasy 1 mlrd 311 mln 373 853 teńge bolatyn nesıe berdi.

Jalpy, seriktestik jumysy­nyń nátıjesi kóp jaǵdaıda nesıeniń belgilengen keste bo­ıynsha der kezinde qaıtarylýy­men esepteledi. Bul baǵytta «Shet-Kómektiń» shoqtyǵy bıik tur. Astanadaǵy «Agrarlyq nesıe korporasııasy» AQ-nyń al­dynda búginge deıin bere­shegi bolǵan emes. Budan bólek, seriktestik bıýdjet aldyn­daǵy tıisti tólemderdi de keshiktir­meı, turaqty túrde tólep tura­dy. Jylyna ortasha eseppen al­ǵanda, 264 mln teńge mól­sherindegi qarjy bıýdjetke aýdarylyp otyrady.

Jasyratyny joq, qazirgi tańda ekinshi deńgeıdegi bank­ter aýyl sharýa­shylyǵy salasynda eńbek etip jatqan kásip­kerlerge nesıe berýge kelgende birqatar sebepterdi syltaý etip, qulyqsyzdyq tanytady. Ondaǵy aıtatyn basty sebepteriniń biri – bankterdi aýyl turǵyndarynyń kepildik retinde usynatyn mal-múlki asa qyzyqtyra bermeıdi, olarǵa keregi – jyljymaıtyn múlik. Al «Shet-Kómek» bolsa, boryshkerlerdiń mal-múlkin qajetti qujattarmen rásimdep, naryqtaǵy baǵasyn shyǵaryp, sol boıynsha nesıe alýǵa barlyq múmkindikti jasaıdy.

Endi naqty mysalǵa kóshe­­ıik. Aýdan ortalyǵy Aqsý-Aıýly aýylyndaǵy uzaq jyldardan beri turaqty jumys istep kele jatqan «Jalańtós» sharýa qojalyǵynyń jetekshisi Marjan Jaqypbaıqyzy «Shet-Kómek» seriktestiginen toǵyz márte jalpy somasy 63 mln 854 myń teńge bolatyn nesıe alyp, jumysyna maqsatty túr­de paıdalanǵan. Dál osyndaı mysaldy aýdandaǵy basqa da sharýa qojalyqtary týrasyn­da aıtýǵa bolady. olardyń qatarynda «Nurjanat» (basshysy – Meırash Kasembekov), «Hareket» (Qýanysh Hantýrın), «Birnazar» (Jomart Jaqaev), «Shalqar» (Shalqar Saǵyndyq) jáne basqa sharýa qojalyqtary seriktestiktiń qarjylaı qol­daýyna ıe bolyp, búginde nátı­jesin kórip keledi. 

Atalǵan fermerler seriktes­tik qurylǵan kezden bastap onymen tyǵyz qarym-qatynas ornatyp, birneshe márte alǵan nesıelerin sharýashylyq­tary­nyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jaqsartýǵa jáne mal­dyń basy men ónimin arttyrýǵa tıimdi paıdalanyp júrgenin aıtý lázim.        

Qazir seriktestik quramyna aýdandaǵy 7 kent pen 18 aýyl­dyq okrýgte jumys istep tur­ǵan sharýa qojalyqtary men jeke kásipkerler kiredi. Bir aıta ketetin jaıt, seriktestik quryl­ǵannan 2019 jyldyń 1 tamyzyna deıin 470 nesıe-zaım berilip, onyń mólsheri 2 mlrd 105 mln teńgeni qurapty. Bul ortasha eseppen ár nesıe alýshyǵa 4,5 mln teńge kóleminde qarjy berildi degen sóz.              

Qurylǵanyna 15 jyl bolǵan «Shet-Kómek» nesıe serik­testi­giniń órken jaıyp damýy­na serpin bergen sebeptiń birin 2017 jyly uıymnyń bas­shy­lyǵyna isker kelinshek Aqjar­qyn Imanbaevanyń kelýimen baı­lanystyrýǵa bolady. Búgin­ge deıin seriktestik aýyl sharýa­shylyǵy nysandaryna nesıe berý qarqynyn eki jarym esege kóbeıtip, 2018-2019 jyldary 100-ge tarta sharýa qojalyǵyna 250 mln teńgeniń kóleminde qarjy berýdi qamtamasyz etti.

 

Qaraǵandy oblysy,

Shet aýdany