Ekonomıka • 11 Tamyz, 2020

Jergilikti bıýdjetterdiń menshikti kiristeri 120%-ǵa oryndaldy — E. Jamaýbaev

10 ret kórsetildi

Premer-Mınıstr Asqar Mamınniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev Qazaqstan Respýblıkasynyń 2020 jylǵy 7 aıdaǵy memlekettik bıýdjetiniń atqarylýy týraly baıandady. Bul týraly Premer-Mınıstrdiń Baspasóz qyzmetine silteme jasaı otyryp Egemen.kz habarlaıdy.

Bıylǵy 7 aıdyń qorytyndysy boıynsha memlekettik bıýdjetke 4 trln 468 mlrd teńge somasynda kiris tústi nemese jospar 94,7%-ǵa oryndaldy. Respýblıkalyq bıýdjetke 2 trln 714 mlrd teńge somasynda kiris tústi nemese jospar 83,3%-ǵa oryndaldy. Kirister boıynsha jospardyń atqarylmaýy 544 mlrd teńgeni qurady.

Negizgi atqarylmaý somalary qosylǵan qun salyǵy jáne korporatıvtik tabys salyǵyna tıesili boldy. Korporatıvtik tabys salyǵynyń atqarylmaýyna kelesi faktorlar áser etti: negizgi eksporttyq pozısııalar boıynsha baǵanyń orta eseppen 16,1%-ǵa quldyraýy, bul taý-ken sektoryndaǵy iri salyq tóleýshilerden túsetin túsimderdiń 120 mlrd teńgege azaıýyna ákep soqtyrdy;

830 iri salyq tóleýshi boıynsha málimdelgen avanstyq tólemder somasynyń ótken jyldyń 7 aıymen salystyrǵanda 184,3 mlrd teńgege tómendeýi; ekinshi deńgeıli bankterden túsetin túsimderdiń 30 mlrd teńgege azaıýy. Qosylǵan qun salyǵy boıynsha jospardyń negizgi atqarylmaý sebepteri: 2019 jyldan bastap edáýir aýyspaly debettik qaldyqtyń bolýyna baılanysty ótken jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda qosylǵan qun salyǵyn qaıtarýdyń 84,4%-ǵa nemese 218,3 mlrd teńgege ósýi;

"Elektrondyq shot-faktýralar" AJ derekteri boıynsha satý aınalymdarynyń 12,4%-ǵa azaıýy. Negizgi tómendeý taý-ken ónerkásibi salasyna tıesili, onda aınalymdar 2019 jyldyń uqsas kezeńimen salystyrǵanda 34,4%-ǵa nemese 3,5 trln teńgege tómendegen;

karantın rejımi engizilýine baılanysty iskerlik belsendiliktiń tómendeýi shamamen 19,3 myń salyq tóleýshi tólemderin 187 mlrd teńgege tómendetti; Qazaqstan Respýblıkasynyń úshinshi eldermen taýar aınalymy 9,1%-ǵa, onyń ishinde maýsym aıynda 23,6%-ǵa tómendeýi jáne Qytaı Halyq Respýblıkasynan taýarlar ımporttaıtyn kólik quraldarynyń sany 16,7%-ǵa tómendeýi.

Jergilikti bıýdjetterdiń menshikti kiristeri 120%-ǵa atqaryldy jáne 1 trln 754 mlrd teńgeni qurady. Jospar 294 mlrd teńgege asyra oryndaldy. Onyń ishinde salyqtar boıynsha — 277 mlrd teńge. Barlyq óńirlerde kirister josparlary asyra oryndaldy. Memlekettik bıýdjettiń shyǵystary 98,6%-ǵa, respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵystary 99,1%-ǵa, jergilikti bıýdjetterdiń shyǵystary 98,5%-ǵa atqaryldy. Respýblıkalyq bıýdjettiń shyǵystary 8 trln 136 mlrd teńgeni qurady. 74 mlrd teńgege atqarylmaǵan. Onyń ishinde únemdeý – 13 mlrd teńge, ıgerilmegeni – 61 mlrd teńge.

"Igerilmeýdiń negizgi sebepteri: konkýrstyq rásimderdi, sharttardy jasaý rásimderin uzaq ótkizý, oryndalǵan jumystar aktilerin usynbaý, karantındik shekteýlerge baılanysty taýarlardy jetkizbeý, naqty kórsetilgen qyzmetter kólemine, oryndalǵan jumys úshin tóleý", dedi mınıstr.

Jergilikti bıýdjetterdiń shyǵystary 4 trln 172 mlrd teńgeni qurady. 62 mlrd teńgege atqarylmaǵan. Bıyl óńirlerge somasy 2,3 trln teńgege nysanaly transfertter kózdelgen. Aldyn ala derekter boıynsha 1 tamyzǵa olarǵa 1,1 trln teńge bólindi.

Onyń ishinde 98,3%-y ıgerilgen. Atqarylmaǵany – 19 mlrd teńge. Onyń ishinde únemdeý – 4 mlrd teńge, ıgerilmegeni – 15 mlrd teńge. О́tken 7 aıda kameraldyq baqylaýmen somasy 7,5 trln teńgege 1 mln-nan asa memlekettik satyp alý rásimi qamtyldy. Tekserý qorytyndylary boıynsha somasy 647 mlrd teńgege buzýshylyqtar eskertildi. 933 aýdıtorlyq is-shara ótkizildi. Aýdıtpen 543 mlrd teńge bıýdjet qarajaty qamtyldy.

Somasy 168 mlrd teńgege qarjylyq buzýshylyqtar anyqtaldy. Taýarlar jetkizilimin qalpyna keltirý, qyzmetter kórsetý jáne jumystardy oryndaý, bıýdjetke óteý jáne esep boıynsha kórsetý jolymen 161,5 mlrd teńgege buzýshylyqtar joıyldy. Aýdıt obektileri qyzmetin jetildirý jáne tıimdiligin arttyrý úshin 834 usynym berildi. Onyń ishinde 691-i atqaryldy. 2016-2020 jyldarǵa arnalǵan Jekeshelendirýdiń keshendi jospary 93%-ǵa oryndaldy. 2020 jyly 70 obektini satý josparlanyp otyr. Onyń ishinde 40-ǵy satylymǵa shyǵaryldy.

Esepti kezeńde somasy 88,4 mlrd teńgege 6 obekt satyldy. Saýda-sattyqta 34 obekt tur. 4 obekt qaıta uıymdastyrýǵa jáne taratýǵa baǵyttalǵan. 26 obekt jyl sońyna deıin satylymǵa qoıylatyn bolady.

Sońǵy jańalyqtar

Elik atqan brakoner ustaldy

Aımaqtar • Keshe

Bastaýdaǵy bereke

Aımaqtar • Keshe

Tutastyqtyń tuǵyr dińi

Aımaqtar • Keshe

"Damýmen" birge damıdy

Aımaqtar • Keshe

Eldiktiń jampoz jyrshysy

Rýhanııat • Keshe

Uqsas jańalyqtar