Ekonomıka • 12 Tamyz, 2020

ACRA reıtıngtik agenttigi qazaq ekonomıkasynyń dınamıkasyna baǵa berdi

31 ret kórsetildi

Reseı reıtıngtik agenttigi sarapshylarynyń pikirinshe, zertteý 2020 jyldyń aıaǵyna deıingi merzimdi qamtıdy. "Ekonomıkanyń dınamıkasy qandaı bolsa, ulttyń valıýtanyń jaǵdaıyna da soǵan táýeldi bolady. Sol sebepti biz zertteýimizdi qazaq teńgesiniń jaǵdaıy jáne oǵan áser etetin faktorlardan bastadyq", - deıdi sarapshylar. 

Sonymen, sarapshylar 2020 jyly teńge baǵamy 400-420 deńgeıinen aspaıtynyna bek senimdi.

Agenttik teńgeniń AQSh dollaryna qatysty turaqtylyǵyn 400-420 deńgeıinde kontrsıkldik fıskaldyq saıasatqa súıene otyryp, boljaıdy. 2024 jylǵa deıin ınflıasııaǵa eki negizgi faktor áser etedi. Bul - tutynýshylyq suranystyń tómendeýi jáne teńgeniń devalvasııalyq áleýeti, munaı baǵasy jáne Reseı rýbliniń baǵamynyń dınamıkasy.

"ACRA sonymen qatar, valıýta baǵamyna qysqa merzimdi qysymnyń joǵarylaýyna ákelýi múmkin valıýta naryǵynda epızodtyq qubylmalylyqty moıyndaıdy. ACRA málimetteri boıynsha, mundaı ssenarıı eń aldymen ózgermeli baǵamǵa kóshýmen baılanysty bolýy múmkin, bul teńgeniń baǵamynyń aýqymyn keńeıtýge ákeldi" deıdi reıtıngtik agenttiktiń esebinde.

ACRA boljamyna sáıkes, Qazaqstan ulttyq valıýtasynyń AQSh dollaryna shaqqandaǵy ortasha jyldyq baǵamy 2021 jyly 410,6 teńge, 2022 jyly 412,9 teńge, 2023 jyly 420,9 teńge jáne 2024 jyly 429,5 teńge bolady.

"Ulttyq Banktiń altynvalıýta rezervindegi altynnyń úlesi  65,6%, al erkin aıyrbastalatyn valıýtanyń úlesi - 34,4%. О́timdiliktiń tómendigi jáne salystyrmaly shekteýli rezervterdiń bolýyna baılanysty teńgeniń aıyrbastaý baǵamyna uzaq ýaqyt qysym jasaý aqsha-nesıe organdarynyń altyn-valıýta rezervterin qoldanýǵa beıimdiligi nemese bul úshin múmkindikteri az bolýy múmkin jaǵdaıǵa ákelýi múmkin",  dep qorytyndylady ACRA sarapshylary.

Qazaq ekonomıkasy men onyń  IJО́-ne áser etetin faktorlar týraly retııngtiń  esebi máz emes. Sarapshylar bazalyq ssenarıı boıynsha JIО́ naqty ósimi 2% -ǵa tómendeıtynyn aıtyp otyr. Bul jolǵy zertteý 2024 jylǵa deıingi merzimdi qamıtdy.  ACRA reıtıngtik agenttigi Qazaqstan ekonomıkasynyń 2024 jylǵa deıingi damý boljamynda ekonomıka  damýynyń eki ssenarııi bar: bastapqy jáne pessımıstik.

Sarapshylardyń esepteýleri Qazaqstan ekonomıkasynyń bıylǵy jyly eki ese - syrtqy jáne ishki kúızeliske ushyraǵandyǵyna negizdelgen. Birinshisi munaı-gaz salasyndaǵy jaǵdaıdyń nasharlaýyna, ekinshisi - koronavırýstyq pandemııaǵa baılanysty karantındik sharalardyń engizilýine baılanysty boldy. ACRA-nyń negizgi ssenarııi boıynsha, bıylǵy jyly el resessııaǵa ushyraýy múmkin: naqty JIО́-niń ósý qarqyny shamamen -2%  bolady.

"Bazalyq ssenarıı boıynsha ACRA el masshtabty karantındik sharalardan 2021–2222 jyldary bas tartady degen boljam jasaıdy jáne 2020 jyldyń ekinshi jartysynda ishki suranystyń qalpyna kelýin boljaıdy" delingen agenttiktiń esebinde.

ACRA baǵalaýynsha, Urals markaly munaıdyń baǵasy osy jáne kelesi jyly barreline 40-50 dollardan 2022 jyldan 2024 jylǵa deıin barreline 55 dollarǵa deıin kóteriledi.

"Inflıasııa dınamıkasyna eki negizgi faktor áser etedi: aǵymdaǵy jyly eń ózekti bolyp otyrǵan tutynýshylyq suranystyń tómendeýi jáne munaıdyń konıýnktýrasy men reseı valıýtasy baǵamynyń dınamıkasyna baılanysty teńgeniń qunsyzdanýy. Ekinshi faktor ásirese uzaq merzimdi perspektıvada mańyzdy", - deıdi ACRA sarapshylary.

ACRA-nyń negizgi ssenarııine sáıkes, pandemııa osy jyly ekonomıkalyq belsendilikke aıtarlyqtaı áser etedi jáne az dárejede kelesi jyly. Odan ári karantın sharalary shekteýli túrde búkil elde nemese belgili bir salalarda (halyqaralyq áýe qatynasyn shekteý, kópshilik is-sharalar men týrıstik kompanııalardyń jumysyn júrgizý) nemese keıbir aýdandarda nemese qalalarda engizilýi múmkin.

"ACRA shekteýlerdi tolyǵymen alyp tastaý múmkindigi týraly aıtýǵa múmkindik "eretin keń aýqymdy halyqty vaksınasııalaý 2021 jyldan erte bastalady degen boljamnan týyndaıdy.  Demek, ekonomıka tolyqtaı qalpyna keltirý traektorııasyna, eń jaqsy jaǵdaıda, 2021 jyly ǵana kire alady", - delingen agenttiktiń esebinde.

Sarapshylar Qazaqstan ekonomıkasynyń óndirýshi sektordan tys sektorlary 2021 jyldan bastap qalpyna kele bastaıdy degen senimde. 2021 jyldan 2024 jylǵa deıin eń jyldam ósýdi aýylsharýashylyǵy jáne óńdeý ónerkásibindegi ACRA boljaıdy (jylyna 6 jáne 4,8%)

"Shaǵyn jáne orta bıznes usynatyn saýda jáne qyzmet kórsetý salasynda az qarqyndy qalpyna keltirý kútilýde. Shaǵyn jáne orta bıznes segmenti tereń kúızelisterge ushyrady, aıtarlyqtaı qarjylyq býferge ıe, jáne osy segmentti qoldaý baǵdarlamalarynyń tıimdiligi suraqtar týdyrady", - delingen ACRA málimetinde.

ACRA-nyń pessımıstik ssenarııi el turǵyndarynyń kópshiligi aýrýdan aman qalǵansha nemese vaksınasııalanǵanǵa deıin ımmýnıtetti alǵanǵa deıin aýyr ákimshilik shekteýlerge oralýǵa múmkindik beredi. Bul jaǵdaıda shekteýler uzaq ýaqyt boıy 2020-2021 jyldary qoldanylady jáne ekonomıkanyń barlyq salalaryna áser etedi.   

"2022 jyldan 2023 jylǵa deıingi kezeńde keıbir segmentter ózderiniń uzaq merzimdi damý tendensııalaryna basqalarǵa qaraǵanda tezirek jetedi, biraq keıbir salalarda aǵymdaǵy jylǵy kúızelisterdiń qalpyna kelýine jol bermeıtin qurylymdyq problemalar týyndaýy múmkin", - deıdi sarapshylar.

 

Sońǵy jańalyqtar

Qarýly Kúshterdiń spartakıadasy ótti

Aımaqtar • Búgin, 15:17

Aqtaýdaǵy "Masat" bazarynda órt shyqty

Aımaqtar • Búgin, 14:00

Tarıhı nysandar jańǵyrtylýda

Qazaqstan • Búgin, 13:05

"Balapan" telearnasyna - 10 jyl

Qazaqstan • Búgin, 11:00

Oralda "Juban" qoıylymynyń premerasy ótti

Rýhanııat • Búgin, 10:20

Búgin – Eńbek kúni

Qazaqstan • Búgin, 09:20

Shekten shyqqan ahýal joq

Aımaqtar • Keshe

Atyraýda egiz ul aman-esen tabyldy

Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2020

Shymkentte karantındik shekteýler 12 qazanǵa deıin uzartylady

Ońtústik Qazaqstan • 25 Qyrkúıek, 2020

Atyraýda jol boıynda traktor aýdaryldy

Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2020

Qostanaı oblysynda qus fabrıkasy ashylady

Aımaqtar • 25 Qyrkúıek, 2020

Or ózenin ortaıtyp otyrǵan kimder?

Vıdeo • 25 Qyrkúıek, 2020

Uqsas jańalyqtar