Týrızm • 13 Tamyz, 2020

Qashqyn taýdyń qoınaýyndaǵy qazyna

414 ret kórsetildi

Úzilip túsken monshaqtaı kógildir kólder men qoldyń salasyndaı aq qaıyńdar, máńgi jasyl qaraǵaılar kómkergen «Kókshetaý» ulttyq parkiniń aýmaǵynda 22 týrıstik marshrýt jumys isteıdi. Bul soqpaqtarda jeńil kólikpen, atpen, jaıaý ótýge bolady. Sý marshrýttary da bar. Kógildir nurǵa malynǵan ólkede saf aýamen tynystap, qazynaly óńirdiń ilkidegi syryna úńilgen adam kóp nársege qanyǵar edi.

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasynda «Týǵan jer» baǵdarlamasyn usynyp, jas urpaqtyń boıyna súıispenshilik, patrıottyq sezimdi qalyptastyrý kerektigin atap ótken bolatyn. Maqalanyń basty bóligi týǵan jerdiń ulttyq qundylyqtaryn qadirleýge arnalǵan. Iá, týǵan jerge degen súıispenshilik týǵan tarıhyńdy tereńnen bilýden bastalady. Aqmola óńirinde ár tóbesi, ár belesimen jas urpaqtyń boıyna týǵan jerin súıý sezimin qalyptastyratyn qunarly ólkeniń biri ári biregeıi – «Kókshetaý» ulttyq tabıǵı parki.

–Týrıstik marshrýttardyń jalpy uzyndyǵy 639,3 shaqyrymdy quraıdy,–deıdi «Kókshetaý» ulttyq parkiniń basshysy Erbol Saǵdıev,–mine, osy joldyń boıyndaǵy ár beles pen ár jotanyń astynda týǵan eldiń tarıhy buǵyp jatyr. Jaı ǵana syrtqy sulý beıne, qaıtalanbas ajarly kórkemdik qana emes, sanamen salmaqtaǵan adamǵa aıryqsha áser etetin ańyz ertegiler de jeterlik.

Shynynda da, jalpy aýmaǵy 1,3 gektar jerdi quraıtyn Qashqyn shoqysyna kóz salyńyzshy. Osy shoqy arqyly týǵan jerdiń tarıhyn keıingi urpaqtyń sanasyna sińirýge arnalǵan marshrýt ótedi. Máni mol, mazmuny tereń maqsatty kózdegen. Tylsym tabıǵattyń jeńil shymyldyǵyn jelpip ashyp, shoqynyń ústine shyqtyńyz eken delik. At shaptyrym aımaq qutty alaqanyńyzǵa salǵandaı janaryńyzdyń aldynda jarq ete túsedi. Bir aýyz sózdi shoqy ataýyna baılanysty sabaqtaı ketelik. Este joq eski kezeń. Quba qalmaq qyrdaǵy eldi qamaǵan. Beıbit aýyldar qol jıyp úlgermese kerek. Qapyda basypty. Sol kezde at jalyn jańa tartyp mingen jas batyr amal joq ataýsyz shoqynyń ıt tumsyǵy ótpeıtin qalyń ormanyna súńgip ketken. Jaı jatpapty, torǵaıdaı tozyp bara jatqan, saı-salany panalap bosyp ketken jalpaq jurtqa habar salypty. Týǵan jerin jaý tabanynda taptatpaýǵa bekingen, keýdelerinde namys oty janǵan azamattar aty joq shoqynyń baýyrynda bas qossa kerek. Qol jıyp, serttesip, dandaısyǵan quba qalmaqty qaqyrata jýsatyp, túre qýǵan. Kil qashqyn bas saýǵalaǵan aty joq shoqy keıin Qashqyn shoqysy atanyp ketipti. Mine, mynaý júz jyldyq qaraǵaılar, dińine qushaq jetpeıtin qart qaıyń esil erlerdiń el qorǵaǵan erligin  keıingi urpaqtyń qulaǵyna quıyp, sybdyrlap syr shertip turǵan tárizdi. Eldik pen erlikke baýlaıtyndaı, týǵan jerdi súıe bilýge shaqyratyndaı.

Kóz salyp qarasańyz, tabıǵattyń sheberligine tánti bolar edińiz. Mine, jalpy aýmaǵy 3,9 gektar jerdi quraıtyn Qazan shoqysy. Qozykósh jerge taıap kelip, sál jitirek kóz salsańyz, saıyn daladaǵy jel men jańbyrdyń áserinen paıda bolǵan jaqpar tastardyń búrilgen alaqan ispetti birtutam aýqymy kádimgi qazan beınesine qatty uqsaıdy. Jartastardyń ózi ózgeshe pishindi. Qylqalam sheberi keneptiń betine maıly boıaýmen órgendeı anyq, ajarly sıpatqa ıe bolypty. Dál osy jerden qapysyz sheberliktiń qarymyn tanýǵa ábden bolady. Dala qazanynyń tórt qubylasy tegis qylqandy orman. It muryn, tańqýraı, tań shyǵymen móldiregen qaraqat kózdiń jaýyn alady.

 

Aqmola oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Qandastarǵa ánmen tartý jasaldy

Rýhanııat • Búgin, 09:21

XIV ǵasyrǵa tán kesene

Oqıǵa • Búgin, 08:34

Zhasproject jumysty jalǵastyrýda

Aımaqtar • Búgin, 08:22

Indetten saýyqqandar saq bolýy kerek

Qoǵam • Búgin, 08:17

Adam ómiri úshin arashashy boldy

Aımaqtar • Búgin, 08:16

Jaman tumaý jaıylmasyn dep...

Aımaqtar • Búgin, 08:10

Tórt matchtyń ýaqyty aýystyryldy

Hokkeı • Búgin, 08:07

Roland Garros týrnıri bastaldy

Tennıs • Búgin, 08:03

Jeńisin Úshkempirovke arnady

Sport • Búgin, 08:01

Uly dala júregi

Rýhanııat • Búgin, 07:57

«Qaırat» qara úzip keledi

Fýtbol • Búgin, 07:52

Qosaǵashty izdeý

Rýhanııat • Búgin, 07:48

Qazyna qarjysyn qymqyrǵan

Aımaqtar • Búgin, 07:42

Oralhansha oı tolǵaǵym kelgen

Rýhanııat • Búgin, 07:26

Astyq jınaýdaǵy alǵashqy arpalys

Aımaqtar • Búgin, 07:23

Adal eńbek – adam kórki

Qoǵam • Búgin, 07:19

Er men erlik

Rýhanııat • Búgin, 07:13

Imannyń bir juldyzy

Rýhanııat • Búgin, 07:12

Aýstralııada kıt qyryldy

Álem • Búgin, 07:02

Alańdaýshylyq bildirdi

Saıasat • Búgin, 07:00

«Breksıttiń» jyry bitpeı tur

Álem • Búgin, 06:58

Jahandyq máseleler – BUU minberinde

Saıasat • Búgin, 06:45

Qalyń qalaı, qazaq kınosy?

Kıno • Búgin, 06:45

Azamat beınesi alasarmaıdy

Rýhanııat • Búgin, 06:42

Ana tilimizdi sıfrly álemge erkin engizedi

Tehnologııa • Búgin, 06:39

Aqyly joldaǵy aqyldy júıe

Ekonomıka • Búgin, 06:37

Álemde top bastar boksshymyz joq

Kásipqoı boks • Búgin, 06:28

Qala bıligi eskertýge qulaq aspady

Álem • Búgin, 06:25

Muraǵattar muń shaǵady

Ádebıet • Keshe

Uqsas jańalyqtar