Medısına • 14 Tamyz, 2020

MÁMS: Saqtandyrý mártebesi týraly jıi qoıylatyn 5 saýal

630 ret

kórsetildi

4 mın

oqý úshin

Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna jarna tóleýden kimder bosatyldy? MÁMS júıesinde mártebe «saqtandyrylmaǵan» bolyp shyqsa, qaıda júginýge bolady? Azamattardyń áleýmettik az qamtylǵan sanaty tarapynan jıi qoıylatyn osy jáne ózge de saýaldarǵa "Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qory" KEAQ Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıaly dırektorynyń orynbasary Aınagúl Dáýletshına jaýap beredi.

Egemen Qazaqstan

MÁMS: Saqtandyrý mártebesi týraly jıi qoıylatyn 5 saýal

- Aınagúl Habdonǵalıqyzy, suraǵymyzdy jeńildigi bar sanattaǵylardan bastaıyqshy. Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qoryna kimder úshin memleket jarna tóleıdi?

Áleýmettik az qamtylǵan sanat retinde anyqtalǵan azamattardyń 15 jeńildik sanaty úshin medısınalyq saqtandyrý jarnasyn memleket tóleıdi. Olar:

• Balalar

• Jumyssyz retinde tirkelgen tulǵalar

• Jumys istemeıtin júkti áıelder

• Bala tárbıelep otyrǵan/bala 3 jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimimen aınalysyp otyrǵan jumys istemeıtin analar (keı jaǵdaıda ákeler/basqa tulǵalar)

• Bala/bala týýyna, jańa týǵan balany/balalardy asyrap alýǵa baılanysty, sábı/bala 3 jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimi boıynsha demalystaǵy adamdar

• 18 jasqa tolǵanǵa deıin múgedek balaǵa kútim jasap otyrǵan jumys istemeıtin tulǵalar

• Bala kezinen I toptaǵy múgedekke kútim jasaıtyn jumys istemeıtin adamdar

• Zeınetaqy tólemderin alýshylar, onyń ishindeUOS qatysýshylary men múgedekteri

• Qylmystyq-atqarý (penıtensıarlyq) júıesi mekemelerinde (qaýipsizdigi barynsha tómen mekemelerdi qospaǵanda) sot úkimi boıynsha jazasyn ótep júrgen adamdar

• Tergeý ızolıatorlarynda otyrǵan adamdar

• Jumys istemeıtin oralmandar

• «Altyn alqa», «Kúmis alqa» alqalarymen marapattalǵan nemese buryn «Batyr ana» ataǵyn alǵan, sondaı-aq I jáne II dárejeli «Ana dańqy» ordenderimen marapattalǵan kóp balaly analar

• Múgedekter

• Orta, tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi, joǵary, sondaı-aq joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynda kúndizgi oqý nysany boıynsha oqıtyn tulǵalar

• Memlekettik ataýly áleýmettik kómek alýshy jumys istemeıtin tulǵalar.

- Bul azamattar áleýmettik az qamtylǵan sanatqa jatatyndyǵy týraly qujattardy qandaı da bir mekemege tapsyrýy qajet pe?

Joq. Áleýmettik mártebe basqa memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerinen Qordyń aqparattyq júıesine beriledi. Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý júıesinde«saqtandyrylǵan» mártebesi avtomatty túrde beriledi.

- Eger azamat resmı túrde jumyssyz bolsa, keıin jumys tapty delik, memleket olúshin aqy tóleýdi jalǵastyra bere me?

Joq. Bul jaǵdaıda azamattyń áleýmettik mártebesi avtomatty túrde jaldamaly qyzmetkerge aýysady jáne memleket ol úshin aýdarymdar jasaýdy toqtatady. Sondaı-aq, eger azamat jeke kásip ashsa nemese ózin-ózi jumyspen qamtyǵan azamat retinde biryńǵaı jıyntyq tólemdi (BJT) tóleı bastasa, memleket ol adam úshin de aqy tóleýdi toqtatady.

- Qandaı jaǵdaılarda stýdent saqtandyrylmaǵan bolýy múmkin?

JOO stýdentter týraly derekterdi azamattardyń jeńildikti sanatyna engizý úshin Bilim jáne ǵylym mınıstrligine, sodan keıin aqparattyq júıelerdi ıntegrasııalaý arqyly ÁMSQ-na beredi. Eger stýdent tizimge engizilmese jáne MÁMS júıesindegi mártebesi «saqtandyrylmaǵan» bolsa, onyń sebebin anyqtaý úshin óz JOO-nyń dekanatyna júginýi qajet.

- Eger azamat áleýmettik az qamtylǵan sanatqa jatsa, biraq mindetti medısınalyq saqtandyrý júıesindegi mártebesi «saqtandyrylmaǵan» bolsa, ne isteý kerek?

- Eger azamat 15 jeńildik sanatynyń birine jatsa, biraq MÁMS júıesinde «saqtandyrylmaǵan»bolyp shyqsa, sebebin anyqtaý úshin Áleýmettik medısınalyq saqtandyrý qorynyń 1406 biryńǵaı baılanys ortalyǵyna júginýi nemese ótinimdi Qoldau 24/7 mobıldi qosymshasyna joldaýy kerek nemese Qordyń Nur-Sultan qalasy boıynsha fılıalyna barýy qajet. Sebepteri ártúrli bolǵandyqtan, árbir jaǵdaı jeke-jeke qarastyrylady.

Eger saqtandyrylmaǵan bolsa da, ár azamat memleket kepildik bergen tegin medısınalyq kómek paketinde medısınalyq kómek alýǵa quqysy bar ekenin este ustaǵan jón. Ýchaskelik dáriger, pedıatr, jalpy praktıka dáriger mamandarynyń qabyldaýy, dárigerdi úıge shaqyrý, jedel járdem, emhana men stasıonar deńgeıindegi shuǵyl kómek, áleýmettik mańyzy bar, juqpaly aýrýlardy, onkologııalyq aýrýlardy emdeý osy paketke kiredi jáne saqtandyrylǵan-saqtandyrylmaǵanyna qaramastan azamattardyń barlyǵyna tegin kórsetiledi.