Forýmǵa 500-ge jýyq adam, onyń ishinde Qazaqstannyń áleýmettik qyzmetkerleri, halyqaralyq uıymdardyń, úkimettik emes sektordyń jáne memlekettik organdardyń ókilderi qatysty. Sondaı-aq Reseı, AQSh, Izraıl, Bolgarııa, Grýzııa jáne Qyrǵyzstannan kelgen sarapshylar baıandama jasady.
Forým jumysyn ashqan Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Erlan Áýkenov Qazaqstanda respýblıkalyq deńgeıde 33, al jergilikti deńgeıde 10-nan astam áleýmettik kómek túri kórsetiletinin habarlady. Tabysy az azamattardy áleýmettik qoldaý tólemder, járdemaqy, azyq-túlik jáne turmystyq jıyntyqtar, jumyspen qamtý jáne basqa da kómek túrinde júzege asyrylady.
Sońǵy 3 jylda osy maqsatqa arnalǵan bıýdjet shamamen 1,8 esege, 551-den 964 mlrd teńgege deıin ósti. Mysaly, ataýly áleýmettik kómekti qarjylandyrý 2018 jylǵy deńgeımen salystyrǵanda 3,5 esege – 33,2-den 118 mlrd teńgege deıin, on jylda 42 esege ósti (2010 jyly – 2,8 mlrd teńge).
Forým barysynda COVID-19 pandemııasy kezinde áleýmettik jumystardy júzege asyrýǵa erekshe nazar aýdaryldy. Eńbek mınıstrliginiń ókilderi sheteldik áriptesterimen Qazaqstanda tótenshe jaǵdaı kezeńinde azamattarǵa áleýmettik qoldaý kórsetý tájirıbesimen bólisti. Máselen, bıyl II toqsanda 560 myń jáne III toqsanǵa 626 myń adamǵa AÁK taǵaıyndaý avtomatty túrde uzartyldy. Osylaısha jumyspen qamtý ortalyqtaryna azamattardyń jappaı jınalýyn boldyrmaýǵa jáne olardyń aýrý juqtyrý qaýpin azaıtýǵa múmkindik jasaldy. Sonymen qatar 5 sanattaǵy 1 mln-nan astam muqtaj azamatqa azyq-túlik jáne turmystyq jıyntyqtar berildi. Azamattardyń tikeleı baılanysyn azaıtý jáne COVID-19 taralýyn boldyrmaý úshin bul kómek jalpy somasy 19 mlrd teńgege aqshalaı tólem túrinde jiberildi.
Sonymen qatar azamattardyń indetti juqtyrý qaýpin azaıtý maqsatynda 40 myńǵa jýyq qazaqstandyq úshin múgedektik merzimi buryn belgilengen múgedektik toby boıynsha memlekettik járdemaqy tóleýdi jalǵastyra otyryp, avtomatty túrde uzartyldy. Forým barysynda halyqqa áleýmettik kómek kórsetý sapasyn arttyrý máseleleri de qaraldy.
Áleýmettik jumys jónindegi ulttyq resýrstyq ortalyqtyń dırektory Lıra Raısova arnaıy áleýmettik qyzmetter men AÁK kórsetý sapasyn jaqsartý maqsatynda áleýmettik qyzmetkerlerdi testileý júıesimen tanystyrdy. Onyń aıtýynsha, shekti upaı jınaı almaǵan áleýmettik qyzmetker qosymsha oqýdan ótedi, al tómen upaı jumystan shyǵarýǵa negiz bolmaıdy. Testileý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasy men áleýmettik jumys ádebi týraly suraqtardan, sonymen qatar tájirıbelik tapsyrmalardan turady. Qyzmetkerdiń tolyq beınesin qalyptastyrý úshin testileýge anketa men jeke sıpattamalaryn, kommýnıkatıvti quzyrettiligin jáne emosıonaldy kúızelis deńgeıin anyqtaýǵa baǵyttalǵan psıhologııalyq test kiredi. Qyzmetkerlerdi oqytý Zoom, Youtube, Citiesoflearning.eu bazalarynda onlaın-rejimde ótedi.
IýNISEF-tyń Qazaqstandaǵy balalarǵa bilim berý jáne quqyǵyn qorǵaý boıynsha úılestirýshisi Tatıana Aderıhına otbasyn qoldaý, múgedektikti erte anyqtaý jáne máselege erte aralasýdyń mańyzyn atap ótti. IýNIýSEF-tyń málimetine súıensek, álemde 90 mln-nan astam múgedek bala bar. 65,5 myń múgedek bala Shyǵys Eýropa men TMD aýmaǵyndaǵy ınternattyq mekemelerde turady.
«Balalardy qutqarý. Grýzııa» uıymynyń dırektory Tamarı Golýbıanı Grýzııanyń múgedek otbasylarǵa profılaktıkalyq qyzmet kórsetý tájirıbesimen bólisti. Bul elde kúndizgi kútim ortalyqtary, erte aralasý baǵdarlamalary jáne aldyn alý/daǵdarys qorlary bar.
Múgedektigi bar adamdardy qoldaý máselelerin talqylaý barysynda Eńbek mınıstrliginiń ókilderi áriptesterine Qazaqstandaǵy jaǵdaı týraly áńgimeledi. Búgingi tańda respýblıkada osy sanattaǵy 705 myń azamat turady. Jyl saıyn qarjylandyrý kólemin ulǵaıta otyryp, Múgedekterdiń quqyǵyn qamtamasyz etý jáne ómir súrý sapasyn jaqsartý jóninde 2025 jylǵa deıingi ulttyq jospar júzege asyrylýda. Sondaı-aq bıyl múgedekterge ońaltý quraldaryna óz betimen tapsyrys berýge múmkindik beretin Áleýmettik qyzmetter portaly iske qosyldy. Shıpajaıda emdelýdiń merzimi retteldi, jeke kómekshilerge eńbekaqy tóleýdiń biryńǵaı tártibi belgilendi. AITV (VICh) aýrýy bar balalarǵa biryńǵaı járdemaqy engizildi, kohlearlyq ımplanttardy qaıtarý boıynsha mindettemeler alynyp tastaldy.
Eńbek mınıstrligi Áleýmettik qyzmetter saıasatyn damytý departamentiniń dırektory Dámejan Sádýaqasova muqtaj azamattarǵa áleýmettik kómek kórsetý tetikterin jetildirý maqsatynda birqatar qujattar ázirlenetinin aıtty. Bul – Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy áleýmettik qyzmet júıesin odan ári jańǵyrtýdyń 2025 jylǵa deıingi jol kartasy, áleýmettik qyzmetkerlerge úzdiksiz bilim berýdiń tujyrymdamalyq tásilderi, otbasy jaǵdaıyn anyqtaý ádistemesi jáne «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy áleýmettik qyzmetkerdiń áleýmettik mártebesi týraly» jańa zań jobasy.
Forým qorytyndysy 2025 jylǵa deıingi áleýmettik qyzmetterdi damytýdyń tujyrymdamalyq tásilderiniń negizine enetin bolady.
