Jýyrda qazaqstandyq týrızmniń damý múmkindigi men keleshegi «Elbasy Akademııasy» korporatıvtik qorynyń saraptamalyq alańynda ótken Salalyq menedjerlerdi daıyndaý baǵdarlamasyna qatysýshylar men atalǵan salanyń ókilderiniń qatysýymen ótken talqylaýdyń taqyrybyna arqaý boldy.
– Búgingi tańda qoldanystaǵy Týrızmdi damytý memlekettik baǵdarlamasynda osy salanyń IJО́ úlesin 8%-ǵa deıin arttyrý mindeti qoıylǵan. Bul qazirgi jaǵdaıdy esepke alsaq, óte úlken maqsat, – dedi «Elbasy Akademııasy» korporatıvtik qorynyń dırektory Farhad Qýanǵanov. – Sonymen qatar baǵdarlamada usynylǵan týrızmdi damytý baǵdarlamasy kóp mólsherde dástúrli bolyp qalady, memleket pen bıznes áriptestigi túrindegi júıeli jumysqa kóp nazar aýdarý qajet.
Sala mentory, «Jibek joly kompanııasy» JShS dırektory Tımýr Dúısenǵalıev salany damytýǵa bir jaǵynan avtonomııa áser etýi múmkin ekenin, sebebi týrızm salasy ózindik qurylym bolyp tabylmaıtynyn, sondyqtan Úkimetke tikeleı shyǵa alatyn vedomstvoaralyq keńes qurýdyń mańyzyn alǵa tartty, týrızm boıynsha vedomstvo qurylymynyń úlgilik modeli retindegi Fransııa tájirıbesin atady. Onyń aıtýynsha, negizgi kedergi – salanyń jetkiliksiz túrde qarjylandyrylýy, sebebi kóp jaǵdaıda shyǵynnyń qajettiligin dáleldeý men dáıekteý qıyn.
Al aqparattyq tehnologııa men qonaqúı bıznesin sıfrly basqarý salasyndaǵy sarapshy Tımýdjın Dıs Fransııada atalǵan másele tehnologııalyq ınfraqurylym esebinen sheshiletinin aıtady. Onyń pikirinshe, mundaı aqparattyq ınfraqurylymnyń artyqshylyǵy, naqty ýaqyt rejiminde búkil aqparatty qadaǵalaý múmkindiginen turady. Tehnologııalar absolıýtti ádildik pen adaldyqty qamtamasyz etýge múmkindik beredi, salyq tóleýden jaltarýǵa múmkindik bolmaıdy, qara kassa bolmaıdy, al memleket qarjylyq mehanızmderdi qadaǵalaı alady. Nátıjesinde bıýdjetke salyqtyq túsimder kóbirek túsedi.
Sondaı-aq týrızmniń qoljetimdi túrlerin damytý men bilikti mamandardy daıyndaý máseleleri de talqylandy. Qazaqstandyq kempıngtik týrızm jáne karavanıng qaýymdastyǵynyń prezıdenti Baıan Shapaǵatova týrızmniń karavanıng syndy qoljetimdi túrin qysqa merzimdi keleshekte damytýǵa kóńil bólýge shaqyrdy. Ol kýrorttar qurylysy qymbat jobalardyń ornyna karavaınerler turaǵy jelisin qurý qajet dep esepteıdi. Týrızmniń atalǵan túri sońǵy kezde jyldam damý ústinde, bir ǵana Qytaıdyń ózinde avtoúıler óndiretin tórt zaýyt bolsa, eldegi karavaınerler klýbyna múshe adam sany 5 mln adamdy quraıdy eken. Pandemııa kezeńinde bul sala tanymal bola tústi. Eýropada avtoúıler satylymy 25%-ǵa, AQSh-ta 500%-ǵa artqan, zaýyttar suranysty qamtamasyz etý úshin túnde de jumys isteıdi. Osyndaı jer kólemi men Uly Jibek jolyna ıe bola otyryp, biz karavanıngti damytýǵa mindettimiz, deıdi ol. Bul úshin Batys Eýropa – Batys Qytaı avtojolynyń boıyna qymbat emes ınfraqurylym qajet.
Kezdesý aıasynda bilim berý men qonaqúı bıznesin basqarý salasyndaǵy halyqaralyq sarapshylar Qazaqstandaǵy kásibı oqytý men týrızm jáne qonaqúı bıznesi salasyndaǵy kásibı mamandardy daıyndaý ıdeıalarynyń tanystyrylymyn ótkizdi.
«Qazaqstanda qonaqúı bıznesi mamandaryn daıyndaıtyn 300-den astam joǵary oqý orny bar, biraq eshkim qonaqúılerge tájirıbeden ótýge barmaıdy. Týrızm men qonaqúı bıznesinde bilikti mamandardyń jetkiliksizdiginen onyń Qazaqstandaǵy úlesi 1,9%-dy quraıdy», dep esepteıdi Capital Partners kompanııasynyń bıznesti damytý boıynsha dırektory, baǵdarlama mentory Taryk Volkan Oskaı.
Máseleniń sheshimi retinde aǵymdaǵy jaǵdaıdy esepke ala otyryp, onlaın túrde iske qosylǵan tanymal úlgi – stýdentter almasýdy qarastyrý usynyldy. Iаǵnı, qazaqstandyqtar úıde otyryp týrızm jáne qonaqúı bıznesi salasy boıynsha halyqaralyq dıplom ala alady. Praktıkalyq sabaqtar retinde 3d-týrlar men tikeleı strımıngtik servıster syndy zamanaýı tehnologııalar qoldanylady.
Kezdesýdi salalyq menedjerler komandasynyń kóshbasshysy, Ulttyq týrızm ındýstrııasy qaýymdastyǵynyń prezıdenti Gaýhar Jeńisbek qorytyndylady.
– Bizdiń komanda salany túrlendirý men jańartý boıynsha halyqaralyq áriptesterimizdiń tájirıbesin zerttedi. Múmkindikterimizdi, mentalıtetimiz ben qurylymymyzdy eskere otyryp, elimizde qandaı quraldardy qoldanýǵa bolady? Bizdiń salany damytý modelimiz naryqpen tyǵyz jumys isteýdi, basqarýdyń biryńǵaı júıesin qalyptastyrýdy qamtıdy. Sondyqtan bıznes qaýymdastyq ókilderin bizdiń transformasııa baǵdarlamasyna qosylýǵa shaqyramyn, – dedi ol.
Pikirtalas alańdary arqyly jumys isteý mehanızmi ózgeristerdi basqarý boıynsha salalyq menedjerlerdi daıarlaý baǵdarlamasynyń bóligi bolyp tabylady. Salalar boıynsha talqylaýlar turaqty negizde júrgiziledi. Eske sala keteıik, iriktelip alynǵan mamandar toby ekonomıkanyń 11 salasyndaǵy 45 mańyzdy mindetti sheshý boıynsha jumys isteýde, aǵymdaǵy jyldyń sońyna qaraı barlyq komandalar Úkimetke óz kózqarastaryn usynady.
