Jutar aýa jupar bolmaı tur

– Bıylǵy 12 tamyzdan beri qaladaǵy LED-ekrandarda «Qaz­gıd­romet» RMK Atyraý oblys­tyq fılıalynyń ba­qylaý jeli­sinen atmosferalyq aýa­nyń jaı-kúıi kórsetile bastady. Máselen, Q.Sátbaev kóshesindegi tórt LED-ekrandaǵy aqparat saǵat saıyn jańartylady. Aýa sapasynyń negizgi kórsetkishteri, ıaǵnı RM 10, PM 2,5 qalqyma ból­shekteri, kú­kirt pen azot dıok­sıdi, azot pen kómir­tegi ok­sı­di, kú­kirtsýtegi týraly derekter qamty­lady, – dedi Aty­raý qa­lalyq ákimdi­giniń bas­pasóz hatshysy Nazymgúl Qaı­saǵa­lıeva.

Al «Qazgıdromet» RMK Aty­­raý oblystyq fılıaly dırek­torynyń orynbasary Jol­dasqalı Teagısovtiń málime­tinshe, mundaı LED-ekrandar­dy temir jol vokzaly mańyndaǵy shaǵyn aýdandarǵa, áýejaı aý­maǵyna, D.Nur­peıisova atyndaǵy kóshege ornatý jos­parlanyp otyr. Negizgi maqsat – eko­logııa­lyq monıtorıng boıynsha atqa­ry­lyp jatqan jumystardy ha­lyqqa kórsetý.

О́tken aıda Ekologııa, geolo­gııa já­ne tabıǵı resýrstar mınıstrligine qarasty Ekolo­gııalyq retteý jáne ba­qylaý komıtetiniń tóraǵasy Zulfyhar Joldasov Atyraýdaǵy aýany las­taıtyn eki kásiporyndy ataǵan edi. Sonyń biri – «Sý arnasy» kompanııasynyń tazartylmaǵan sýlardy aǵyzýy, ekin­shisi – Atyraý munaı óńdeý zaýyty­nyń qal­dyqtary. Osyǵan baılanysty ja­qynda óńirdegi munaı óńdeý zaýyty qorshaǵan ortany lastaýy múm­kin shyǵaryndylardyń úsh satyly baqylaýdan ótetini týraly aqparat taratty.

Birinshi saty – memlekettik baqylaý. «AMО́Z» JShS-niń shyǵaryndylary Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrs­tar mınıstrliginiń Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti zaýytqa beretin qorshaǵan ortaǵa emıssııalarǵa ruqsatyna sáıkes qatań belgilengen proporsııada júrgiziledi. Al kásiporyn ekologııalyq áserdi barynsha azaıtýǵa, lastaýshy zattardyń jalpy shyǵaryndylarynyń belgilengen shekti kólemine jetkizbeýge tyrysady.

Ekinshi saty – menshikti monıtorıng. Munaı óńdeý zaýytynyń eldi meken­dermen nemese qorǵanys aımaq­ta­rymen kórshiles núktelerinde orna­lasqan atmosferalyq aýanyń sapasyn baqylaıtyn tórt avtomatty stansa ju­mys isteıdi. Mundaı avtomatty stansalar táýlik boıy baqylaý júrgizedi. Al derekter kún saıyn «Qazgıdromet» RMK jelisine túsedi.

Úshinshi saty – óndiristik ekologııa­lyq baqylaý. О́ndiristik ekologııalyq baqylaý sheńberinde zaýyttyń ónerká­siptik alańynda, sanıtarlyq qorǵaý aımaqtarynyń shekarasynda, qatty ónerkásiptik qaldyqtar polıgonynda, Atyraý qalasynyń sol jaq jaǵalaý bóliginiń býlaný alańdarynda azot dıok­sıdi, kúkirt dıoksıdi, kúkirtsýtegi, kúıe jáne basqa da lastaýshy zattardyń bolýyna atmosferalyq aýanyń mo­nı­torıngi júrgiziledi. О́ndiristik eko­logııalyq ba­qy­laý derekteri toqsan saıyn esep túrinde Atyraý oblystyq Ekologııa departamentine jiberiledi. Sóıtip, qor­shaǵan ortany qorǵaýdyń biryńǵaı aqparattyq júıesiniń portalyna júk­teledi.

Mine, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi aýany lastaıdy degen kúdik keltirgen Atyraý munaı óń­deý zaýyty osyndaı málimetterdi alǵa tosyp otyr. Degenmen mınıstr Maǵ­zum Myrzaǵalıevtyń málimdeýinshe, Atyraý qalasynyń turǵyndary qalanyń ekologııalyq problemalaryn sheshý jos­paryn jasaýǵa qatysady. Tabıǵatqa janashyrlyq tanytýǵa úndeıtin mınıstr óńirdegi eko-belsendilermen, ákimdermen, sondaı-aq qala aýmaǵynda ornalasqan iri kásiporyndardyń basshylarymen onlaın-kezdesý ótkizdi. Onda negizgi problemalyq máselelerdi sheshý joldaryn pysyqtaldy.

– Sońǵy birneshe jylda Aty­raý aýanyń lastanýy boıynsha kóshbas­shylardyń qatarynda keledi. Bıyl 100-ge jýyq zııandy zattardyń ruqsat etilgen konsentrasııasynan asyp ketken jaǵdaıy tirkeldi. Turǵyndardyń áleý­mettik jelide óńirdiń qynjy­larlyq ekologııalyq jaǵdaıyna sha­ǵymdanýy túsinikti. Sol sebepten, «AMО́Z» basshylyǵynan za­ýyt­tyń shyǵaryndylary týraly má­limet­terdi jarııalaý jumysyn tezde­tý­di suradym. Bul aqparat halyqqa ashyq bo­lýy kerek. Sondaı-aq qala basshy­lyǵynyń nazaryn aýanyń jaı-kúıin LED-ekrandarǵa shyǵarý qajettigine aýdardym, – deıdi M.Myrzaǵalıev.

Onyń pikirinshe, kezdesýden keıin qoǵam belsendilerimen Atyraýdaǵy ekolo­gııalyq problemalardy sheshýdiń jos­paryn, osyǵan oraı jol kartasyn jasaýǵa ýaǵdalasypty. Taıaý ýaqytta jol kartasy qabyldanyp, ákimdik ony jú­zege asyrýdy bastamaq eken. Osylaı­sha mınıstrlik jurtshylyqpen birge óńirdegi ekologııalyq problemalardy, sonyń ishinde aýanyń lastaný máselesin birtindep sheshýge kiriskeli otyr.

Atyraý oblysy