azh.kz
– Bıylǵy 12 tamyzdan beri qaladaǵy LED-ekrandarda «Qazgıdromet» RMK Atyraý oblystyq fılıalynyń baqylaý jelisinen atmosferalyq aýanyń jaı-kúıi kórsetile bastady. Máselen, Q.Sátbaev kóshesindegi tórt LED-ekrandaǵy aqparat saǵat saıyn jańartylady. Aýa sapasynyń negizgi kórsetkishteri, ıaǵnı RM 10, PM 2,5 qalqyma bólshekteri, kúkirt pen azot dıoksıdi, azot pen kómirtegi oksıdi, kúkirtsýtegi týraly derekter qamtylady, – dedi Atyraý qalalyq ákimdiginiń baspasóz hatshysy Nazymgúl Qaısaǵalıeva.
Al «Qazgıdromet» RMK Atyraý oblystyq fılıaly dırektorynyń orynbasary Joldasqalı Teagısovtiń málimetinshe, mundaı LED-ekrandardy temir jol vokzaly mańyndaǵy shaǵyn aýdandarǵa, áýejaı aýmaǵyna, D.Nurpeıisova atyndaǵy kóshege ornatý josparlanyp otyr. Negizgi maqsat – ekologııalyq monıtorıng boıynsha atqarylyp jatqan jumystardy halyqqa kórsetý.
О́tken aıda Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligine qarasty Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıtetiniń tóraǵasy Zulfyhar Joldasov Atyraýdaǵy aýany lastaıtyn eki kásiporyndy ataǵan edi. Sonyń biri – «Sý arnasy» kompanııasynyń tazartylmaǵan sýlardy aǵyzýy, ekinshisi – Atyraý munaı óńdeý zaýytynyń qaldyqtary. Osyǵan baılanysty jaqynda óńirdegi munaı óńdeý zaýyty qorshaǵan ortany lastaýy múmkin shyǵaryndylardyń úsh satyly baqylaýdan ótetini týraly aqparat taratty.
Birinshi saty – memlekettik baqylaý. «AMО́Z» JShS-niń shyǵaryndylary Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń Ekologııalyq retteý jáne baqylaý komıteti zaýytqa beretin qorshaǵan ortaǵa emıssııalarǵa ruqsatyna sáıkes qatań belgilengen proporsııada júrgiziledi. Al kásiporyn ekologııalyq áserdi barynsha azaıtýǵa, lastaýshy zattardyń jalpy shyǵaryndylarynyń belgilengen shekti kólemine jetkizbeýge tyrysady.
Ekinshi saty – menshikti monıtorıng. Munaı óńdeý zaýytynyń eldi mekendermen nemese qorǵanys aımaqtarymen kórshiles núktelerinde ornalasqan atmosferalyq aýanyń sapasyn baqylaıtyn tórt avtomatty stansa jumys isteıdi. Mundaı avtomatty stansalar táýlik boıy baqylaý júrgizedi. Al derekter kún saıyn «Qazgıdromet» RMK jelisine túsedi.
Úshinshi saty – óndiristik ekologııalyq baqylaý. О́ndiristik ekologııalyq baqylaý sheńberinde zaýyttyń ónerkásiptik alańynda, sanıtarlyq qorǵaý aımaqtarynyń shekarasynda, qatty ónerkásiptik qaldyqtar polıgonynda, Atyraý qalasynyń sol jaq jaǵalaý bóliginiń býlaný alańdarynda azot dıoksıdi, kúkirt dıoksıdi, kúkirtsýtegi, kúıe jáne basqa da lastaýshy zattardyń bolýyna atmosferalyq aýanyń monıtorıngi júrgiziledi. О́ndiristik ekologııalyq baqylaý derekteri toqsan saıyn esep túrinde Atyraý oblystyq Ekologııa departamentine jiberiledi. Sóıtip, qorshaǵan ortany qorǵaýdyń biryńǵaı aqparattyq júıesiniń portalyna júkteledi.
Mine, Ekologııa, geologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrligi aýany lastaıdy degen kúdik keltirgen Atyraý munaı óńdeý zaýyty osyndaı málimetterdi alǵa tosyp otyr. Degenmen mınıstr Maǵzum Myrzaǵalıevtyń málimdeýinshe, Atyraý qalasynyń turǵyndary qalanyń ekologııalyq problemalaryn sheshý josparyn jasaýǵa qatysady. Tabıǵatqa janashyrlyq tanytýǵa úndeıtin mınıstr óńirdegi eko-belsendilermen, ákimdermen, sondaı-aq qala aýmaǵynda ornalasqan iri kásiporyndardyń basshylarymen onlaın-kezdesý ótkizdi. Onda negizgi problemalyq máselelerdi sheshý joldaryn pysyqtaldy.
– Sońǵy birneshe jylda Atyraý aýanyń lastanýy boıynsha kóshbasshylardyń qatarynda keledi. Bıyl 100-ge jýyq zııandy zattardyń ruqsat etilgen konsentrasııasynan asyp ketken jaǵdaıy tirkeldi. Turǵyndardyń áleýmettik jelide óńirdiń qynjylarlyq ekologııalyq jaǵdaıyna shaǵymdanýy túsinikti. Sol sebepten, «AMО́Z» basshylyǵynan zaýyttyń shyǵaryndylary týraly málimetterdi jarııalaý jumysyn tezdetýdi suradym. Bul aqparat halyqqa ashyq bolýy kerek. Sondaı-aq qala basshylyǵynyń nazaryn aýanyń jaı-kúıin LED-ekrandarǵa shyǵarý qajettigine aýdardym, – deıdi M.Myrzaǵalıev.
Onyń pikirinshe, kezdesýden keıin qoǵam belsendilerimen Atyraýdaǵy ekologııalyq problemalardy sheshýdiń josparyn, osyǵan oraı jol kartasyn jasaýǵa ýaǵdalasypty. Taıaý ýaqytta jol kartasy qabyldanyp, ákimdik ony júzege asyrýdy bastamaq eken. Osylaısha mınıstrlik jurtshylyqpen birge óńirdegi ekologııalyq problemalardy, sonyń ishinde aýanyń lastaný máselesin birtindep sheshýge kiriskeli otyr.
Atyraý oblysy