Samaýryndar sándik bezendirilýi men qoldanylýy tikeleı baılanysty ónertapqyshtyq týyndy retinde uzaq ta mańyzdy tarıhqa ıe. Samaýrynǵa uqsas qurylǵylar antık zamanda da belgili bolǵan. Mundaı «samaýryndar» ejelgi Rımde, keıinnen Azııa men Eýropada da taralǵan. Al qazaq dalasyna samaýryndar etnomádenı baılanystar nátıjesinde, ıaǵnı saýda, aıyrbas, tartý-taralǵylar túrinde kelip, birtindep turmysqa engen.
«Samaýrynyń qaınasyn...» atty aıryqsha kórmege 50-ge jýyq mýzeılik qundylyq qoıylǵan. Olardyń qatarynda samaýryndardyń kez-kelgen formadaǵy – «vaza» men «shardan» bastap, «rómke» men «sılındrǵa» deıingi túrlerin kezdestirýge bolady. Tarıhy tereń Orta Azııalyq sháýgimder, qumǵan-samaýryndar, XIX ǵ. basy – XX ǵ. týlalyq fabrıkalar – aǵaıyndy Batashovtar, Shemarınder, N.A. Voronsov, B.G. Teıle, Iа.V. Lıalın, M.Slıýzberg, F.Ermılov jáne t.b. fabrıkalarda jasalǵan samaýryndar erekshe qyzyǵýshylyq týdyrady. Shemarınder saýda úıiniń fabrıkalyq markasy bar, syıymdylyǵy 30 lıtr eń úlken samaýryn men 1926 jyly Qarqaraly jármeńkesinde satyp alynǵan samaýryndy erekshe ekshep aıtýǵa bolady.
«Ár shańyraqtyń sary samaýryny saqyldap qaınap turatyn bolǵan. Bul eń aldymen qazaqy úıdiń kelgen qonaǵyna degen qurmetin bildirse kerek. Bul dástúr úzilip qalsa da, mán-mańyzyn joǵaltpaıdy. Kórmede usynylǵan ár samaýrynnyń ózine tán tarıhy bar. Tipti ǵasyrmen qurdas qundy ydystar murajaıymyzdyń qorynda saqtalǵan», deıdi Memlekettik mýzeıdiń qyzmetkeri Sulýshash Aǵeleýova.
Kórmege samaýryndar kolleksııasymen birge servızder, as úı quraldary, Qazaqstannyń farfor zaýyttarynyń túrli ónimderi qoıylǵan.
