«Jıǵan-tergeniń toıǵa shashylsyn» degen tanymmen qalyptasqan urpaqpyz ǵoı. El ishinde indet etek alyp, karantın, shekteý degen sharalarǵa moıynusynǵanǵa deıin biz negizi ár nárseniń sebebin izdep, sonyń artyn toıǵa aınaldyrýdy ádet etken halyqpyz. Qazaq úshin ár aptanyń sońǵy eki kúni demalys kún emes, toı kúnine aınalyp ketti. Úılený toıy, besik toı, súndet toı, mereıtoı, múshel toı, áıteýir bir bitpeıtin toı.
Biraq ár nárseniń óziniń reti, jóni bar. «Qazdyń júrisin salamyn dep, qarǵanyń shaty aıyrylypty» demekshi, jaǵdaıy bar, qaltasy qalyń qazaqtardyń ońdy-soldy shashqan toıyn kórip, «men solardan kemmin be?!» degen jalǵan namyspen qaryz alyp, qaýǵalanyp toı jasap jatatyndar bar. Men osyǵan qarsymyn. Árkim qaltasyna qarap kósilýi kerek.
Endi bireýler orynsyz bir sebepterdi oılap taýyp, saýyn aıtyp asta-tók toı jasap, óziniń barlyǵyn, baılyǵyn kórsetip qalǵysy kelip tyrashtanyp jatqany da kózge túsip qalady. Osyndaı keleńsiz minezderden arylatyn kez jetken sııaqty. Dástúrdiń ozyǵy bar, tozyǵy bar. Osy kúni qarap otyrsań, qudalyq, qyz uzatý sııaqty qýanyshtarda áıteýir retin taýyp ómiri estimegen neshe túrli salt-joralǵyny oılap taýyp jatady. Onyń artynan sol baıaǵy esepsiz ysyrap, orynsyz shashylý sııaqty dańǵoılyq erip júredi. Osyny kórip keıde kúıinesiń. О́ıtkeni ózimiz aýylda, ata-ájelerimizdiń ónegesin kórip óstik. Barǵa qanaǵat etip, etin asyp, dastarqanyna baýyrsaǵy men jentin qoıyp-aq toılaǵandar eshkimnen kem bolyp qalǵan joq. Úlkenderdiń bata-tilegimen baǵy janyp, búginde úbirli-shúbirli bolyp, ózderi de kelin túsirip, qyz uzatyp otyr. Árıne qazir eshkimge aqyl aıtatyn zaman emes, árkimniń erki ózinde. Biraq qazir toı jasaǵanda ár nárseni shama-sharqyna, sán-saltanatyna, mán-maǵynasyna qaraı ólshep-piship, ysyrap pen astamshyldyqqa boı urýdan saq bolýymyz kerek sııaqty.
Ásııa BERKENOVA,
Qazaqstannyń halyq aqyny
QOSTANAI
