Konferensııada sóz alǵan Bilim jáne ǵylym mınıstri Ashat Aımaǵambetov burynǵydan bólekteý jańa oqý jylynda eń bastysy balalar men pedagogterdiń qaýipsizdigine aıryqsha mán berilgenin jetkizdi.
– Biz jańa oqý jylyn Densaýlyq saqtaý mınıstrligi bekitken sanıtarlyq-epıdemııalyq talaptarǵa saı uıymdastyrýdy qolǵa aldyq. 1 qyrkúıek – Bilim kúni. Mektepterde oqý jylynyń bastalýyna arnalǵan onlaın jıyndar ótedi. Balalar mektepke kelmeıdi, jıynǵa qoljetimdi qurylǵylar men baılanys quraldary arqyly qatysady. Oqytýdy uıymdastyrýǵa kelsek, 1-4 synyptardyń ata-analaryna tańdaý erkindigi berilip otyr. Ata-analar bastaýysh synypta oqıtyn balalarynyń qaı formatta oqıtynyn ózi tańdaıdy. Eger ata-analar balasynyń dástúrli formatta oqyǵanyn qalasa, onda mektepte kezekshi synyptar ashylady. Kezekshi synyptarda úzilis ártúrli ýaqytta bolady. Sabaq uzaqtyǵy 40 mınýtqa deıin. Balalar bir kabınette oqytylady. Ár kún saıyn dezınfeksııalyq sharalar júrgiziledi. О́tken «tótenshe» IV toqsandaǵy tájirıbege súıenip, shalǵaı aýyldardaǵy shaǵyn jınaqtalǵan mektepterge dástúrli formatta oqytýǵa ruqsat berilip otyr. Munda da sol óńirdegi pandemııanyń jaǵdaıy esepke alynýy tıis. Al qalǵan synyptar qashyqtan oqytý formatynda oqytylady. Bul jaǵdaıda arnaıy 8 ınternet-platforma bar. Osy jazda mektepter, qalalyq, aýdandyq bilim bólimderi platformalardy tańdap, jumys isteý boıynsha áriptestik ornatýǵa sheshim qabyldap, qol qoıdy. Ekinshiden, qashyqtan oqytýdy teledıdar boıynsha beriletin sabaqtar arqyly jalǵastyramyz. Telearnalardan beriletin beınesabaqtardy «Habar» agenttigi túsirdi. Jańa oqý jylynda osy sabaqtar «Elarna» jáne «Balapan» telearnalary arqyly arnaıy kestege saı kórsetiledi. Atalǵan eki arnada sabaqtarǵa 9 saǵatqa deıin efır berilip otyr, – dedi vedomstvo basshysy.
Mınıstrdiń málimdeýinshe, jalpy oqýshylardyń 80%-y (2,6 mln oqýshy) qashyqtan oqytylady. Tamyz aıynyń sońyndaǵy derekterge sáıkes oqýshylardyń 15%-y (ata-analar ótinishteri boıynsha), ıaǵnı 530 myńy kezekshi synyptarǵa barady. Al elimizdegi orta bilim alýshylardyń nebári 5%-y ǵana, ıaǵnı shaǵyn jınaqty mektepterdegi 202 myń oqýshy dástúrli formatta oqymaq.
– Jańa baǵytta jumys júrgizý úshin muǵalimderdi daıarlaý mańyzdy boldy. 323 myń muǵalim osy ýaqytqa deıin qashyqtan oqytý formaty boıynsha kýrstardan ótti. Bul kýrstar negizinen kıberqaýipsizdik pen kompıýterlik saýattylyqqa baǵyttaldy. Iаǵnı qandaı ınternet-platformany qalaı, qaı jolmen tıimdi paıdalanýǵa bolady? Nemese sınhrondy, asınhrondy oqytý degen ne? Qashyqtan oqytýda baǵalaý qalaı bolady? Tikeleı efırde qalaı sabaq ótýge bolady? Mine, atalǵan kýrstar osyndaı mańyzdy suraqtarǵa jaýap beretin sheberlik saǵattary esebinde uıymdastyryldy. Budan bólek ata-analardy oqytýdy da kózdedik. О́ıtkeni ótken toqsanda biz turmystyq zorlyq-zombylyq jaǵdaılarynyń kóbeıgenine kóz jetkizdik. Osy rette ata-analarǵa arnalǵan kýrstar úıde balalardyń oqýyna jaǵdaı jasaý, ınternet arqyly oqyǵandyqtan kıberqaýipsizdikti qalaı qamtamasyz etýge bolatyny, psıhologııalyq keńester tóńireginde ótkizildi, – dedi A.Aımaǵambetov.
Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, ınterneti, tehnıkalyq quraldary joq stýdentter jataqhanalarǵa baryp, oqýyn sol jerde qashyqtan jalǵastyra alady. Ýnıversıtetter bilim alýshylaryn joǵary jyldamdyqtaǵy ınternetpen qamtamasyz etedi. Olar úshin jeke baǵdarlamalar men jataqhana qabyrǵasynda ómir súrýdiń arnaıy múmkindikteri qarastyrylmaq.
Al jańa oqý jylyndaǵy sanıtarlyq talaptar týraly týyndaǵan jýrnalısterdiń suraqtaryna elimizdiń bas sanıtar dárigeri Aıjan Esmaǵambetova jaýap berdi.
– Qoǵam arasynda túrli qaýesetter nemese qate pikirler tarap júr. Aıtalyq, keıbir mektepter balalar men muǵalimderden PTR testtiń qorytyndysyn nemese antıdeneniń bar-joǵyn anyqtaıtyn testtiń nátıjesimen sabaqqa kelýdi talap etip jatqany jóninde áńgimeler aıtyldy. Bul – qate pikir. Biz bilim berý uıymdaryna mundaı talap qoıǵan joqpyz. Al sanıtarlyq erejelerde «shtattyq rejimde jumys isteıtin mektepterdegi sanıtarlyq talaptardyń saqtalýyna jaýapty adam anyqtalýy kerek» degen tarmaqtyń bar ekeni ras. Bekitilgen adam mekteptiń ózine, mekteptegi dezınfeksııalyq rejimniń engizilýine, mektep ujymyna, mektepke baratyn balalarǵa, oqý prosesine jaýap beredi. Osy baǵyttardyń barlyǵyna jaýapty tulǵaǵa zań buzýshylyqtar anyqtalǵan kezde sharalar qoldanylady. Barlyǵy qandaı talaptarǵa, qandaı sanat buzylatynyna baılanysty bolady, – dedi bas sanıtar.
Endi arnaıy bilim beretin uıymdardyń oqý prosesin uıymdastyrý jaǵdaıyna toqtalaıyq. Bilim jáne jáne ǵylym mınıstrligi budan buryn habarlaǵandaı, elimizde jalpy 420 arnaıy bilim berý uıymy bar, onyń ishinde 195 psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabıneti, 98 arnaıy mektep, 14 ońaltý ortalyǵy jáne 38 arnaıy mektepke deıingi uıym, 75 psıhologııalyq-medısınalyq-pedagogıkalyq konsýltasııa (PMPK) jumys isteıdi. Psıhologııalyq-pedagogıkalyq túzetý kabınetteri men ońaltý ortalyqtarynda 24 503 bala qoldaý alady, 2415 bala bilim berý uıymdaryna barmaıdy.
Mektepke deıingi jáne orta bilim komıteti basshysynyń orynbasary Áıgerim Kúderınova osyǵan deıin uıymdastyrylǵan brıfıngte jańa oqý jyly qarsańynda erekshe bilim berý qajettilikteri bar oqýshylar men ata-analarǵa arnalǵan ádistemelik usynystar daıyndalǵanyn aıtqan edi. Sondaı-aq Túzetý pedagogıkasynyń ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń resmı saıtynda erekshe bilim berý qajettilikteri bar balalarǵa arnalǵan oqýlyqtardyń elektrondyq nusqalary men beınesabaqtar ornalastyrylǵan. Jańa 2020-2021 oqý jylynda tıisti aýmaqtardyń bas memlekettik sanıtarlyq dárigerleriniń kelisimi boıynsha arnaıy bilim berý uıymdaryna qashyqtan, shtattyq, sondaı-aq jabyq rejimde jumys isteýge múmkindik beriledi. Arnaıy bilim berý uıymdary oqytý formatyn ata-analarmen kelise otyryp ózderi tańdaıdy.
Sóz sońynda mańyzdy málimetti qosa keteıik. О́tken «tótenshe» toqsandaǵy qashyqtan oqytý kezinde bilim berý ınternet-resýrstaryn kez kelgen azamat tegin paıdalandy. Bul tájirıbe jańa oqý jylynda da jalǵasady. Aıta keterligi, ár qala nemese oblys bilim berý platformasyn ózi tańdady. Otandyq bilim berý resýrstaryn paıdalaný barysynda uıaly baılanys paıdalanýshylarynan megabaıt alynbaıdy.
