Eldiktiń bir bıigi

«Elin súıgen, eli súıgen Elbasy» kitaby Qytaı oqyrmandaryna jol tartty

Qytaı Halyq Respýblı­ka­synyń astanasy – Beıjiń qalasynda Mahmut Qasymbekovtiń qytaı tilinde jaryq kórgen «Elin súıgen, eli súıgen Elbasy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly ocherkter» kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Kitap avtory – Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Keń­sesiniń bastyǵy, saıası ǵylymdar doktory, professor Mahmut Qasymbekov naqty faktilerden quralǵan materıaldardyń, biregeı muraǵattyq qujattardyń negizinde Memleket basshysynyń kóp qyrly tulǵasyn adam, azamat, Elbasy retinde kórsete bilgen.

«Elin súıgen, eli súıgen Elbasy» kitaby Qytaı oqyrmandaryna jol tartty

Qytaı Halyq Respýblı­ka­synyń astanasy – Beıjiń qalasynda Mahmut Qasymbekovtiń qytaı tilinde jaryq kórgen «Elin súıgen, eli súıgen Elbasy. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly ocherkter» kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Kitap avtory – Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Keń­sesiniń bastyǵy, saıası ǵylymdar doktory, professor Mahmut Qasymbekov naqty faktilerden quralǵan materıaldardyń, biregeı muraǵattyq qujattardyń negizinde Memleket basshysynyń kóp qyrly tulǵasyn adam, azamat, Elbasy retinde kórsete bilgen.

Qytaıdaǵy qazaq tilinde­gi buqaralyq aqparat quraldary­nyń tilshisi retinde Qazaqstan eliniń jylt etken jańalyqtaryna qulaǵymyzdy túrip, ǵalamtordan Qazaqstannyń saıası-mádenı ómirimen kúndelikti tanys bolyp otyratyn bizder úshin atal­ǵan shara, árıne, eleń etki­zerlik jańalyq boldy. Eki el arasyndaǵy osyndaı mádenı sharalardyń jıi ótkizilýi eki el dıplomatııalyq qarym-qaty­nasynyń qoıýlanǵanynan derek berse, shyndap kelgende, eki el basshylary arasynda ornaǵan dostyq qarym-qatynastyń da bul úderisterge barynsha oń áser etip otyrǵany kúmánsiz.

Atalǵan kitaptyń Shyǵystaǵy alyp el ــ Qytaı astanasyndaǵy tusaýkeser rásimin Qytaıdyń Sheteldermen dostyq qoǵamy men Qazaqstan Respýblıkasynyń Qytaıdaǵy elshiligi birlesip uıymdastyrdy. Sondaı-aq, kitap­tyń Qazaqstanmen tatý kór­shi, senimdi seriktes bolyp otyr­ǵan Qytaıdaǵy oqyrmanmen júzdesýine Qazaqstandaǵy Nazar­baev Ortalyǵy men Qytaı Ulttar baspasy qyzmetkerleriniń úlken eńbek sińirgenin atap ótken oryndy.

Qazaqstan jaǵynan kitaptyń avtory M.Qasymbekov bastaǵan top arnaıy at arytyp kelip, ma­ńyzy men máni bólek tusaýkeserge qatynasty. Qytaı jaǵynan Or­talyq Azııamen dostyq qoǵamy­nyń basshysy, Qytaıdyń Qa­zaqstandaǵy burynǵy elshisi Joý Shıaýpeı, osy qoǵamnyń basshylary Lı Szıanpın men Sýn Szıný, Qytaı Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń, Syrtqy ister mınıstrliginiń, ǵylymı jáne taldaý toptarynyń ókil­deri, sheteldik dıplomatııalyq ókil­dikterdiń basshylary keldi. Pekın qalasynda jumys isteıtin aqparattyq portaldardyń til­shileri bul is-sharany kúnbe-kún habarlap, kitap avtorynan suhbat aldy. Qazaqstan Prezıdenti týraly kitaptyń jaryq kórýine tusaýkeser saltanatynda alǵash bolyp sóz alǵan Qytaıdyń Sheteldermen dostyq qoǵamy basshysynyń orynbasar Lı Szıanpın qurmetti qonaqtardyń kelgen qadamdaryna rızashylyǵyn bildirip, Qytaı men Qazaqstan syndy eki eldiń tarıhı dostyǵy týraly tereńnen tolǵady. Ol Qazaqstannyń búgin­gideı saıası turaqtylyq pen ekonomıkalyq jarqyn jaǵdaıǵa qol jetkizýin Tuńǵysh Prezıdent N.Nazarbaevtyń eren eńbeginen bóle qaraýǵa bolmaıtynyn atap ótti.

Qazaqstannyń Qytaıdaǵy elshisi Nurlan Ermekbaev: «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev qytaı halqyna jaqsy tanys, ol Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynas jolynda zor eńbek sińirdi ári Qytaı basshylarymen jeke dostyq qarym-qatynasta boldy», deı kele, tusaýkeseri ótip otyrǵan bul kitap arqyly qytaı oqyrmandarynyń Qazaqstan basshysyn qazirgiden de tereńdeı bilip, túsinýine múmkindik alatynyna toqtaldy.

Osy kitaptyń redaksııasyn qaraýǵa atsalysqan Qytaı Ulttar baspasynyń redaktory Ýan Mofý óz sózinde bul kitaptan buryn da Ulttar baspasynan Nursultan Nazarbaevtyń «Syndarly on jyl», «Tarıh tolqynynda», «Qazaqstan joly» syndy birneshe kitaby qytaı tilinde jaryq kórgenin atap ótti. Ol redaktor jáne oqyrman retinde bul kitaptan alǵan áserin baıandap, Nursultan Nazarbaevtyń kisilik qasıetterine tánti bolǵanyn tebirene áńgimeledi.

«Egemen Qazaqstan» gazeti­niń prezıdenti Saýytbek Abdrahmanovtyń sózi de jınalǵan kópshiliktiń kóńilinen shyqty. Osydan biraz ýaqyt buryn Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy, Qytaı Kommýnıstik partııasy Ortalyq komıtetiniń birinshi hatshysy Sı Szınpınniń Qazaqstan Respýblıkasyna tuńǵysh memlekettik sapary tabysty ótkeni belgili, dep bas­tady sózin S.Abdrahmanov. Resmı baǵdarlamasy elordamyz Astanada bastalǵan sapar Almatyda jalǵasqany da belgili. Biraq eki el basshylarynyń Astanadan Almatyǵa bir ushaqpen kelgeni jurttyń bárine birdeı belgili bolmaýy múmkin. Iá, dál solaı bolyp edi. Munyń ózi memleketter basshylary arasyndaǵy til tabysýdyń, ózara senimniń álemdik dıplomatııadaǵy sırek kórinisi ekendigi talassyz. Demek, tarıh tabystyrǵan, taǵdyr toǵystyrǵan eki eldiń qarym-qatynasynda sapalyq turǵydan jańa beles bastalyp otyr.

Kórshiles memleketterdiń strategııalyq áriptestigi taǵy da qýattalǵan sol mańyzdy sapar­dan keıin kóp uzamaı uly Qytaıdyń astanasy – Beıjińde bizdiń Elbasymyz týraly kitaptyń jaryq kórýi barshamyzdy qýantatyn oqıǵa. Munyń ózi Qytaı tarapynyń Qazaqstan basshysyna qurmetiniń de, bizdiń elimizdi jaqynyraq bilmekke degen qyzyǵýshylyǵynyń da kelisti kórinisi. Bul – uly elge tán úlken minezdiń jarqyn úlgisi.

Mahmut Qasymbekovtiń kitabyn oqyp shyqqan adam Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń shyn máninde halyqtyń baǵyna týǵan perzent ekendigine anyq kóz jetkizedi.

Nursultan Nazarbaevtyń bastamashyldyǵy boıynsha Qazaqstan bıyl Búkilálemdik kórme – EKSPO-2017-ni Astana qalasynda ótkizý quqyn jeńip aldy. Almaty qalasy 2022 jylǵy Qysqy olımpıadany ótkizý básekesinde jeńiske jetýden úmitkerler qataryna qosyldy. Eń bastysy, Qazaqstan ekonomıkasy qazirgideı álemdik qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda da turaqty ósý qarqynyn saqtap qaldy. Halyqtyń ál-aýqaty jyldan-jylǵa jaqsaryp, eldiń halyqaralyq arenadaǵy bedeli bıikteı túsýde.

Mahmut Qasymbekovtiń kitaby Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstan Respýblıkasy atty memleketti qurýdaǵy eren eńbegin jan-jaqty ashyp kórsetedi, bul jumystyń qandaılyq qıyndyqqa túskenin, osy jolda kúlkisiz kúnder men uıqysyz túnderdi qalaı bastan keshkenin, sol qıyndyqtardy qalaı eńsergenin áserli áńgimeleıdi, dedi S.Abdrahmanov.

Qytaıdyń Ortalyq Azııamen Dostyq qoǵamynyń basshysy, Qytaıdyń Qazaqstandaǵy burynǵy elshisi Joý Shıaýpeı óziniń Qazaqstan Prezıdentimen etene qarym-qatynasta bolǵanyn tereń sezimmen eske alyp, Elba­symen kezdesken sátterdegi tebirenisti kóńil kúılerin baıan­dady. Osydan 21 jyl buryn Qytaıdyń Qazaqstanmen dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatýyn aqyldasýǵa barǵan delegasııa quramynda bolǵan Joý Shıaýpeı on jyl ótken soń Qazaqstan topyraǵyna taǵy da aıaq basyp, Qytaıdyń Qazaqstandaǵy elshisi qyzmetin atqarǵan. Sol mezgilde Qazaqstan Prezıdentimen talaı ret kezdesip, Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy saıası, ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytý týrasynda áńgimelesken. Sol bir umytylmas sátterdi eske alǵanda, tebirenisti sezimin jasyra almady: «Men ózimniń Prezıdentpen tikeleı qarym-qatynasta bolǵan kezderime súıe­ne otyryp, ony batyl sheshim jasaı alatyn uly adam retinde tanımyn», dep aǵynan jaryldy ol.

Túıindeme sóz Elbasy týraly kitaptyń avtory Mahmut Qa­symbekovke berildi.

Qazaqstan Prezıdenti Nur­sultan Nazarbaev týraly bul kitap alǵashynda qazaq tilinde basylyp shyqqan bolatyn. Keıinnen ol orys jáne túrik tilderinde jaryq kórdi. Endi, mine, kitabymnyń adamzat órkenıetinde teńdesi joq úlken orny bar Qytaıda basylyp shyqqanyna óte qýanyshtymyn, dedi kitap avtory.

Qazaqstan táýelsizdik alyp, Qytaı Halyq Respýblıkasymen dıplomatııalyq qarym-qatynas ornatqan 21 jyldyń kóleminde eki eldiń arasyndaǵy baılanys­tar zor qarqynmen damyp keledi. Sondaı-aq, Qytaı Qazaqstannyń táýelsizdigine kepildik bergen álemdegi bes ıadrolyq derjavanyń biri ekenin de zor qanaǵat sezimmen atap ótkim keledi.

Ár memlekettiń, ár halyqtyń tarıhynda aıryqsha ról atqaratyn tulǵalar bolady. Máselen, Qytaıdyń ondaǵan jyldar boıy joǵary qarqynmen ári turaqty damyp, búginde álemdik alyp derjavalardyń birine aınalýynda ár kezeńdegi el basshylarynyń eńbegi eren.

HH jáne HHI ǵasyrlardyń toǵysynda táýelsizdikke qol jetkizgen kópultty Qazaqstan Respýblıkasynyń egemendigin nyǵaıtyp, onyń búginde álemdegi tanymal elderdiń qataryna qosylýynda Tuńǵysh Prezıdenti­miz Nursultan Nazarbaev erekshe ról atqardy.

M.Qasymbekov Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń tarıhı eńbegin birer sózben aıtyp jetkizý qıyn ekenin atap ótti. «Nazarbaev fenomeni» degen uǵymnyń ómirge kelýin Elbasynyń túrli baǵyttardaǵy eren eńbegimen baılanystyrdy. «Maǵan taǵdyr Prezıdent Nazarbaevtyń janynda kóp jyl qyzmet isteý jaýapkershiligi men baqytyn buıyrtty. Prezıdent Keńsesiniń bastyǵy qyzmetin atqara júrip, men Elbasymyzdyń jumys isteý stılin, mańyzdy sheshimder qabyldaý sátterin jaqyn mańnan kóre aldym. Sondyqtan men bul kitapta negizinen Memleket basshysynyń ózim kórgen is-áreketterin, ózim kýási bolǵan oqıǵalardy jazýǵa tyrystym. Árıne, áńgime Prezıdent týraly bolǵan soń, Qazaqstandaǵy osy jyldardaǵy saıası, áleýmettik jáne ekonomıkalyq jaǵdaılar da bul kitaptan azdy-kópti óz kórinisin tapty. Meniń oıymnyń qalaı júzege asqanynyń ádil tóreshisi – oqyrmandardyń ózderi, mynaý sizder bolasyzdar dep oılaımyn», dedi ol.

Qoryta aıtqanda, tanysty­rylymǵa kelgenderdiń oıy bir jerden shyqty. Olar Qytaıda N.Á.Nazarbaev týraly kitaptyń jarııalanýy Elbasynyń tul­ǵasy men qyzmetine degen qyzyǵýshylyqtyń QHR ǵana emes, álem boıynsha ósip kele jatqanyn atap kórsetti. Ekinshiden, Elbasy týraly kitaptyń Qytaı sııaqty álemdegi alyp eldiń tiline aýdarylyp qana qoımaı, tusaýkeserdiń sol el astanasynda sán-saltanatymen ótkizilýiniń ózi halyqaralyq arenada Qazaq­stannyń, Elbasynyń bedeli ýaqyt ozǵan saıyn arta túsip kele jatqanyn aıǵaqtasa, júrekteri Qazaq eli dep soqqan bizdeı qaýymdy úlken qýanysh sezimine bólegeni, mereılendirgeni anyq. Sondaı mereıli sezim qushaǵynda bolǵandardyń biri ózimiz edik. Biz bul arqyly Qazaq eli úshin, tarıhı Otanymyz úshin, sol memleketti órkenıetti damýdyń bir belesinen bir belesine senimdi bastap bara jatqan Elbasy úshin maqtanyshqa bólendik.

Shyǵysta «Myńjyldyqqa jol alǵashqy qadamnan bastalady» degen ataly sóz bar. Qazaqstan Prezıdenti týraly kitaptyń basy­lýy jańa ǵasyrdaǵy Qytaı men Qazaqstan halqy arasyndaǵy strategııalyq jáne turaqty tatý kórshiliktiń damýyna oń yqpal etetin qadamdardyń biri bolǵany kúmánsiz. Eń bastysy – uly eldiń astanasyndaǵy irgeli is-shara eldiktiń bir bıigine aınalǵany.

Nurǵısa QURMANJANULY,

Qytaı halyq portaly qazaqsha paraqshasynyń redaktory.

Beıjiń qalasy.