Sýretti túsirgen Erlan Omar, EQ
Qashyqtan oqytý isin uıymdastyrýda Úkimettiń jibergen qatelikterin jaqsy bilemiz. Ashyǵyn aıtqanda, áli kúnge deıin naqty bir onlaın-platforma joq. Muǵalimder, oqýshylar jáne ata-analar kúndiz-túni «WhatsApp»-tan bas kótermeıtin boldy. Tolyqqandy oqý úderisi úshin qajetti barlyq fýnksııalary bar biryńǵaı onlaın bilim berý platformasyn shuǵyl ázirleý qajet», dep qazirgi bilim salasynda qalyptasqan jaǵdaıdy ashyq kórsetti. Bul másele oqý sapasyn jaqsartý, ustazdar biliktiligin arttyrý, bilim berýde jańa tehnologııalardy paıdalaný men jańashyldyq máselelerin alǵa shyǵardy. О́ıtkeni pandemııa elimizdegi jumystary toqyrap ketken birqatar salany jalańashtasa, sol salalardyń eń basynda bilim berý tur.
Joldaýdaǵy «Balalarymyz qaı jerde tursa da, qandaı tilde oqysa da sapaly bilim alýy kerek» degen tujyrym zamanaýı bilimge qala men dalanyń balalarynyń bári birdeı qol jetkizý mindetin alǵa qoıdy. Bul aýyldarda sapaly ınternet qoljetimdiligi men jańa tehnologııalardy qajet etedi.
Qazir elde qalyptasqan jaǵdaı oqytý prosesindegi eki baǵyttyń ara-jigin anyqtap berdi. Birinshisi – bilim oryndary basqarýda jańasha oılaıtyn, isti jaqsy uıymdastyra alatyn menedjerlerdi qajet etse, ekinshi jaǵynan oqý prosesteri bilimdi, izdenimpaz, shyǵarmashylyqpen jumys isteıtin muǵalimderdi qajet etedi. Basy ashyq jaıt – muǵalim jumysynyń nátıjesi shákirtiniń bilim kórsetkishi bolsa, al mektep dırektorlary, bilim bólimderi men bilim basqarmalary jumysynyń nátıjesi – oqýshy men muǵalimniń oqý prosesterin uıymdastyra bilýi. Sonda ǵana bilim sapaly deńgeıge kóterilmek.
Búginde Aqtóbe oblysynda 402 mektep bolsa, ondaǵy oqýshy sany – 158 481. Bıylǵy jańa oqý jylynda birinshi synypqa 19 500 bala qabyldandy. Elimizde epıdemııalyq jaǵdaıdyń turaqtanbaýyna baılanysty 195 mekteptiń 143 myń oqýshysy qashyqtan oqytýdy bastady. Bul – Aqtóbe qalasy men 12 aýdan ortalyǵyndaǵy mektepter. Aýyldardaǵy 207 mektep dástúrli túrde oqytylady. Mundaǵy oqýshylar sany – 15 448 bala.
Kúrdeli másele – qashyqtan oqıtyn balalardy kompıýter, noýtbýk, planshettermen qamtamasyz etý. Shilde-tamyz aıynda oblys ákimi Ońdasyn Orazalınniń tapsyrmasymen mektep qoryndaǵy búkil kompıýter túgendelip, tekserilgende, oblystaǵy 402 mekteptiń qoryndaǵy 12 550 kompıýter ǵana jaramdy bolyp shyqqan. Basqalary isten shyqqan. Sanda bar da sapasy joq jaramsyz kompıýterlerdi oqý kabınetterine kózboıaýshylyqpen qoıǵan. Sonda oblystaǵy mektepterde 13 oqýshyǵa bir kompıýterden keledi degen sóz. О́ńirdiń bilim basqarmasyn birneshe jyldan beri basqaryp kele jatqan Lázzat Orazbaeva osy kezge deıin mektepterdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jabdyqtaýǵa bólingen mıllıardtaǵan memleket qarjysynyń qaıda jumsalǵanyn, 13 oqýshyny nege bir kompıýterge talastyryp qoıý sebebin túsindirmeı otyr. Esesine, qashyqtan oqytýǵa qolda bar múmkindikterge qarap, eń aldymen kópbalaly, az qamtylǵan otbasylar jáne erekshe qajettiligi bar balalar kompıýter, noýtbýktermen qamtamasyz etilmek. Búginde respýblıkalyq bıýdjetten oblys oqýshylary úshin 3 mlrd teńge bólinip, oǵan 20 myń kompıýter jetkiziledi. Sondaı-aq jergilikti bıýdjet qarjysyna 10 myń kompıýter qosymsha satyp alynatyny tamyz konferensııasynda málim boldy. Osy jabdyqtardyń mektep oqý bazalaryna kelip túsken-túspegeni áli belgisiz.
Osy oqý jylynda oblysta alty mektep paıdalanýǵa berildi. Eń basty másele – Aqtóbe oblysynda mektep dırektorlary men bilim bólimderiniń basshylary oryndary uzaq ýaqyt bos turýy úırenshikti jaıtqa aınaldy. Eshkim munyń sebebin túsindirmeıdi de, talap etpeıdi de. Oqý prosesteri qalaı ótip jatyr, nege qyzmetke maman tabylmaıdy degen saýalǵa da eshkim jaýap bermeıdi. Máselen, Baıǵanın aýdanynyń bilim bólimi basshysynyń orny jeti aıdan beri bos tur. Osy laýazymǵa qujat tapsyryp, barlyq synnan ótken azamattyń jumysqa nege qabyldanbaı otyrǵany da túsiniksiz.
Baıandy SÁRSENBINA
Aqtóbe oblysy